Η μνήμη είναι ταυ­τότητα

Στα­μα­τώ­ντας να επε­ξερ­γα­ζόμα­στε τα προ­σω­πικά και συλ­λο­γικά τραύματά μας επι­λέγουμε τη λήθη αντί της δικαιο­σύνης.

Εμυ Ντούρου---Πριν από 22 χρόνια κάναμε ουρές έξω από τις κινη­μα­το­γρα­φι­κές αίθου­σες για να δούμε την «Αιώ­νια λια­κάδα ενός καθα­ρού μυα­λού», μια ται­νία που μιλούσε για την επι­θυ­μία να ξεχάσεις για να επι­βι­ώ­σεις. Η δια­γραφή μνήμης που τότε έμοιαζε επι­στη­μο­νική φαντα­σία πλέον θα μπο­ρούσε να εξε­λι­χθεί σε πολι­τικό πρόγραμμα. Ο νευ­ρο­ε­πι­στήμο­νας του Πανε­πι­στη­μίου του Πρίν­στον Στιβ Ραμίρες υπο­στη­ρίζει ότι στο μέλ­λον η δια­γραφή ή η τρο­πο­ποίηση οδυ­νη­ρών ανα­μνήσεων θα είναι τεχνικά εφι­κτή. Στο βιβλίο του «How to change a memory – One neuroscientist’s quest to alter the past» περι­γράφει πώς οι αρνη­τι­κές ανα­μνήσεις θα μπο­ρούσαν να αντι­κα­τα­στα­θούν από θετι­κές. Οι μνήμες, όπως ανα­φέρει, είναι ρευ­στές, κάτι που ήδη γνω­ρίζουμε όλοι μέσω της αυτο­πα­ρα­τήρη­σης – ανα­δη­μιουρ­γούμε το παρε­λθόν που μπο­ρούμε να αντέξουμε κάθε φορά.

Η ιδέα της δια­γρα­φής και της επα­νεγ­γρα­φής μνήμης παρου­σιάζε­ται ως ελπίδα για ανθρώ­πους με βαριά τραύματα. Τοξι­κο­μα­νείς θα μπο­ρούσαν να σβήσουν τις ανα­μνήσεις που τους κρα­τούν δεμένους στην εξάρ­τηση, ενώ ασθε­νείς με Αλτσχάι­μερ ίσως ξανα­θυ­μη­θούν το παρε­λθόν τους. Oμως εδώ ακρι­βώς αρχίζει το πρόβλημα. Ποιος απο­φα­σίζει ποιες μνήμες αξίζουν να σωθούν και ποιες πρέπει να εξα­φα­νι­στούν; Η ατο­μική μνήμη είναι συλ­λο­γική υπόθεση. Είναι η βάση της ταυ­τότη­τας που εγγράφει την Ιστο­ρία. Τι θα σήμαινε ένας κόσμος που αδυ­να­τώ­ντας να αντέξει το τραύμα του Ολο­καυ­τώ­μα­τος απο­φα­σίζει να το δια­γράψει από τη συλ­λο­γική του μνήμη; Μια κοι­νω­νία που δεν ταράζε­ται από τις δολο­φο­νίες παι­διών στην Παλαι­στίνη ή από την εισβολή των ΗΠΑ στη Βενε­ζου­έλα; Στα­μα­τώ­ντας να επε­ξερ­γα­ζόμα­στε τα προ­σω­πικά και συλ­λο­γικά τραύματά μας επι­λέγουμε τη λήθη αντί της δικαιο­σύνης. Κι έτσι εύκολα μπο­ρεί να κατα­λήξουμε έρμαια μιας μαζι­κής, αθόρυ­βης χει­ρα­γώ­γη­σης. Αλλω­στε η δια­γραφή της μνήμης είναι το όνειρο κάθε εξου­σίας. A propos, ο Oργουελ μας στέλ­νει τα φιλιά του από τον… πλα­νήτη Happy.

https://www.documentonews.gr/article/i-mnimi-einai-tavtotita/