Στην τελευταία του παρέμβαση ενώπιον της Γενικής Συνέλευσης, ο Γενικός Γραμματέας του Οργανισμού αποδομεί την ψευδαίσθηση της παντοδυναμίας των μεγάλων κρατών, κρούοντας τον κώδωνα του κινδύνου για τη σύγκλιση πρωτοφανών απειλών
Ενώπιον μιας δραματικής καμπής για τη διεθνή αρχιτεκτονική ασφαλείας, ο Αντόνιο Γκουτέρες προειδοποιεί ότι το σύστημα της παγκόσμαιας διακυβέρνησης υφίσταται οριακή πίεση. Στη βαρυσήμαντη ομιλία του, που αποτελεί τον απολογισμό μιας ταραγμένης δεκαετίας, ο επικεφαλής των Ηνωμένων Εθνών καταγράφει τη μετατροπή των γεωπολιτικών ρηγμάτων σε αβύσσους, τονίζοντας πως η στρατιωτική,
οικονομική και τεχνολογική υπεροχή των ισχυρών της Γης αδυνατεί πλέον να εγγυηθεί τη σταθερότητα και την παγκόσμια ειρήνη.Η διάψευση της «υπέρτατης» ισχύος και η μετατόπιση της εξουσίας
Η σύγχρονη πραγματικότητα αναδεικνύει τα σαφή όρια των μονομερών ηγεμονιών απέναντι στις σύνθετες προκλήσεις του 21ου αιώνα. Ο 77χρονος διπλωμάτης υπογράμμισε την ανάγκη για «μια παραδοχή, ιδίως από τις υπερδυνάμεις, ότι η ισχύς τους δεν είναι και τόσο “υπέρτατη”. Η δύναμή τους έχει όρια. Τα γεγονότα των τελευταίων ετών το κατέστησαν αυτό απολύτως σαφές. Η στρατιωτική ισχύς από μόνη της δεν μπορεί να εξασφαλίσει την ειρήνη. Η οικονομική ισχύς από μόνη της δεν μπορεί να επιβάλει τη σταθερότητα. Και η τεχνολογική ισχύς από μόνη της δεν μπορεί να εγγυηθεί την ασφάλεια».
Παράλληλα με την αποδυνάμωση της κρατικής επιρροής, συντελείται μια πρωτοφανής μεταφορά εξουσίας προς έναν περιορισμένο κύκλο ιδιωτικών επιχειρηματικών κολοσσών. Η συγκέντρωση αυτή διαμορφώνει καταλυτικά την πολιτική, την οικονομία και τις κοινωνικές ροές, την ώρα που η ραγδαία ανάπτυξη αυτόνομων συστημάτων τεχνητής νοημοσύνης απειλεί να εκφύγει του ανθρώπινου ελέγχου.
Ο κίνδυνος ενός «μεγάλου ρήγματος» –δηλαδή της οριστικής διάσπασης του πλανήτη σε δύο ανταγωνιστικά τεχνολογικά και οικονομικά μπλοκ– καθιστά επιτακτική την ανάγκη για έναν νέο, περιεκτικό κανόνα διεθνούς διακυβέρνησης.
Η κατάρρευση των κανόνων σε Μέση Ανατολή και Ουκρανία
Αποτιμώντας την κατάσταση των διεθνών συρράξεων, ο Αντόνιο Γκουτέρες αποτύπωσε την υποχώρηση του διεθνούς δικαίου, επισημαίνοντας ότι «ξέσπασαν πόλεμοι με καταστροφικές συνέπειες που τράβηξαν σε μάκρος με απεχθή σκληρότητα. Άμαχοι μπήκαν στο στόχαστρο. Ανθρώπινα δικαιώματα καταπατήθηκαν. Η πείνα χρησιμοποιήθηκε ως όπλο. Ανθρωπιστές δολοφονήθηκαν. Το διεθνές δίκαιο παραμερίστηκε. Οι γεωπολιτικές διαιρέσεις βάθυναν. Οι ανισότητες εντάθηκαν. Η εμπιστοσύνη κλονίστηκε».
Αναφερόμενος στη Μέση Ανατολή, χαρακτήρισε τις στρατιωτικές επιχειρήσεις που ακολούθησαν την επίθεση της Χαμάς τον Οκτώβριο του 2023 ως «μια ανελέητη επίθεση κατά των Παλαιστινίων στη Γάζα, με κλίμακα θανάτων και καταστροφής πρωτοφανή σε σύγκριση με όσα έχω βιώσει σε όλα τα χρόνια της θητείας μου ως Γενικός Γραμματέας». Την ίδια στιγμή, προειδοποίησε ότι η κλιμάκωση της βίας και η επέκταση των οικισμών στην κατεχόμενη Δυτική Όχθη «ισοπεδώνουν τον δρόμο προς την ειρήνη και εγείρουν το φάσμα της εθνοκάθαρσης».
Παράλληλα, στο μέτωπο της Ανατολικής Ευρώπης, η ρωσική εισβολή στην Ουκρανία αποτελεί κατάφορη παραβίαση των καταστατικών αρχών του ΟΗΕ. Οι συνεχιζόμενες επιθέσεις σε κρίσιμες ενεργειακές και συγκοινωνιακές υποδομές επιτείνουν την αβεβαιότητα, θέτοντας σε άμεσο κίνδυνο τις παγκόσμιες αλυσίδες εφοδιασμού τροφίμων.
Κλιματική αδικία και η ανάγκη θεσμικού μετασχηματισμού
Στο πεδίο της περιβαλλοντικής κρίσης, η απόσταση μεταξύ εταιρικής κερδοφορίας και κοινωνικής προστασίας λαμβάνει προκλητικές διαστάσεις. Οι ενεργειακοί κολοσσοί συνεχίζουν να «μεταχειρίζονται την ατμόσφαιρα σαν χωματερή και θησαυρίζουν από τις συνέπειες της καταστροφής που δημιουργούν».
Είναι ενδεικτικό ότι μετά το ξέσπασμα του πολέμου στην Ουκρανία, πέντε μεγάλες δυτικές πετρελαϊκές εταιρείες καρπώθηκαν σχεδόν μισό τρισεκατομμύριο δολάρια σε κέρδη, όταν η ετήσια διεθνής χρηματοδότηση για την προσαρμογή των αναπτυσσόμενων χωρών στην κλιματική αλλαγή μόλις που άγγιξε τα 34 δισεκατομμύρια δολάρια.
Ο Γκουτέρες τόνισε ότι η αντιμετώπιση αυτών των ανισοτήτων απαιτεί τη ριζική αναδιάρθρωση των παγκόσμιων θεσμών, οι οποίοι αντικατοπτρίζουν συσχετισμούς ισχύος μιας παρωχημένης εποχής. Η απουσία μόνιμης αφρικανικής εκπροσώπησης στο Συμβούλιο Ασφαλείας συνιστά δομική αδικία που πρέπει να αποκατασταθεί. Παρά τις επικρίσεις, ο ΟΗΕ παραμένει ο μόνος θεσμικός χώρος όπου μπορεί να ασκηθεί έλεγχος στους ισχυρούς. Η επίτευξη πλήρους ισότητας των φύλων στην ανώτατη διοικητική βαθμίδα του Οργανισμού αποδεικνύει ότι οι δομικές αλλαγές είναι εφικτές, επιβεβαιώνοντας πως «η ισότητα δεν είναι όνειρο, είναι απόφαση».
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου
Οιοσδήποτε θίγεται από άρθρο ή σχόλιο που έχει αναρτηθεί στο oxafies.com , μπορεί να μας ενημερώσει, στο oxafies@gmail.com ώστε να το αφαιρέσουμε άμεσα. Ομοίως και για φωτογραφίες που υπόκεινται σε πνευματικά δικαιώματα.
Στo oxafies.com ακούγονται όλες οι απόψεις . Αυτό δε σημαίνει ότι τις υιοθετούμε η ότι συμπίπτουν με τις δικές μας .