Η αποχώρηση της Κριστίν Λαγκάρντ επαναφέρει τα σενάρια για μετακίνηση του πρωθυπουργού στην προεδρία του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου. Πίσω από τις συζητήσεις για ευρωπαϊκή αναβάθμιση βρίσκεται η σκληρή πραγματικότητα της κυβερνητικής φθοράς. Από το 40,56% του 2023, η ΝΔ έχει υποχωρήσει σημαντικά στις δημοσκοπήσεις, ενώ ένα εκλογικό αποτέλεσμα ακόμη και κάτω από το 23% θα σήμαινε πολιτική συντριβή για τον Κυριάκο Μητσοτάκη
Το ενδεχόμενο να εγκαταλείψει ο Κυριάκος Μητσοτάκης την ελληνική πολιτική σκηνή για μια κορυφαία ευρωπαϊκή θέση επανέρχεται στο προσκήνιο. Μόνο που αυτή τη φορά οι σχετικές συζητήσεις δεν διεξάγονται σε συνθήκες πολιτικής παντοδυναμίας του πρωθυπουργού. Διεξάγονται ενώ η Νέα Δημοκρατία έχει χάσει μεγάλο μέρος της εκλογικής δυναμικής του 2023, η κυβερνητική φθορά συσσωρεύεται και η επόμενη εκλογική αναμέτρηση απειλεί να θέσει ευθέως ζήτημα ηγεσίας.
Η διαφορά είναι καθοριστική. Άλλο να συζητείται η μετακίνηση ενός ισχυρού πρωθυπουργού στις Βρυξέλλες ως επιβράβευση της πολιτικής του διαδρομής και άλλο να εμφανίζεται μια ευρωπαϊκή θέση ως πιθανή διέξοδος από ένα εσωτερικό πολιτικό αδιέξοδο.
Ο Μητσοτάκης γνωρίζει ότι οι επόμενες εκλογές δεν θα έχουν καμία σχέση με εκείνες του Ιουνίου του 2023. Γνωρίζει επίσης ότι ένα αποτέλεσμα κοντά στο 25%, πόσο μάλλον μια κατάρρευση κάτω από το 23%, θα αποτελούσε πολιτική ήττα τέτοιου μεγέθους ώστε να μην μπορεί να αντιμετωπιστεί με τις συνηθισμένες επικοινωνιακές διαβεβαιώσεις περί σταθερότητας.
Το αν η ΝΔ θα φτάσει πράγματι τόσο χαμηλά παραμένει ανοιχτό. Ο κίνδυνος, όμως, είναι αρκετά σοβαρός ώστε κάθε συζήτηση για το πολιτικό μέλλον του πρωθυπουργού να αποκτά διαφορετική βαρύτητα.
Η αποχώρηση Λαγκάρντ και τα σενάρια για τη θέση του Κόστα
Η ανακοίνωση της Κριστίν Λαγκάρντ ότι θα αποχωρήσει από την προεδρία της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας στις 7 Φεβρουαρίου 2027 άνοιξε μια νέα συζήτηση για τις ισορροπίες στις κορυφαίες ευρωπαϊκές θέσεις.
Σε αυτό το περιβάλλον επανήλθε το όνομα του Κυριάκου Μητσοτάκη, όχι ως υποψηφίου για την ΕΚΤ, αλλά ως ενδεχόμενου διαδόχου του Αντόνιο Κόστα στην προεδρία του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου.
Η στήλη Big Mouth του powergame.gr, στο δημοσίευμα της 6ης Νοεμβρίου, αναφέρεται σε σενάρια που κυκλοφορούν το τελευταίο διάστημα για αποχώρηση του Κόστα και μετακίνηση του Έλληνα πρωθυπουργού στις Βρυξέλλες. Σύμφωνα με το ίδιο δημοσίευμα, η συζήτηση συνδέεται και με το ενδεχόμενο αλλαγής ηγεσίας στη Νέα Δημοκρατία πριν από τις εθνικές εκλογές.
Πρόκειται, ωστόσο, για πολιτικά σενάρια και όχι για αποφάσεις. Ο Αντόνιο Κόστα δεν έχει ανακοινώσει παραίτηση. Ανέλαβε την προεδρία του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου την 1η Δεκεμβρίου 2024, με θητεία που ολοκληρώνεται στις 31 Μαΐου 2027.
Επιπλέον, ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου εκλέγεται από τους Ευρωπαίους ηγέτες. Δεν πρόκειται για θέση που μπορεί να διεκδικήσει και να καταλάβει μονομερώς ένας εν ενεργεία πρωθυπουργός. Εάν, μάλιστα, ο Μητσοτάκης αναλάμβανε το συγκεκριμένο αξίωμα, θα έπρεπε να εγκαταλείψει την πρωθυπουργία, καθώς δεν επιτρέπεται η ταυτόχρονη άσκηση εθνικού κυβερνητικού αξιώματος.
Αυτές οι προϋποθέσεις δεν ακυρώνουν τη συζήτηση. Καθιστούν, όμως, σαφές ότι η ευρωπαϊκή μετακίνηση δεν είναι ούτε δεδομένη ούτε εξασφαλισμένη.
Και κυρίως, δεν απαντούν στο πραγματικό ερώτημα: Γιατί επανέρχεται τώρα το σενάριο αποχώρησης του Κυριάκου Μητσοτάκη;
Από το 40,56% στο 25% – Η πολιτική κατρακύλα και ο εφιάλτης του 23%
Τον Ιούνιο του 2023, ο Κυριάκος Μητσοτάκης οδήγησε τη Νέα Δημοκρατία στο 40,56%, εξασφαλίζοντας δεύτερη συνεχόμενη αυτοδύναμη κυβέρνηση.
Τρία χρόνια αργότερα, η εικόνα έχει αλλάξει δραματικά.
Στη δημοσκόπηση της Metron Analysis για το Mega, που παρουσιάστηκε στις 22 Οκτωβρίου 2026, η Νέα Δημοκρατία καταγράφηκε στο 24,9% στην πρόθεση ψήφου. Η εκτίμηση ψήφου της ίδιας έρευνας ήταν 30%.
Η διάκριση των δύο μεγεθών είναι απαραίτητη. Ακόμη κι έτσι, όμως, η υποχώρηση της κυβερνητικής παράταξης από την εκλογική επίδοση του 2023 είναι σημαντική.
Το πολιτικό πρόβλημα του Μητσοτάκη δεν είναι μόνο η απώλεια ψηφοφόρων. Είναι ότι η Νέα Δημοκρατία εμφανίζεται να δυσκολεύεται να ανακτήσει την παλαιότερη δυναμική της, παρά το γεγονός ότι εξακολουθεί να προηγείται των αντιπάλων της.
Και εδώ βρίσκεται το πιο επικίνδυνο ενδεχόμενο για τον πρωθυπουργό.
Τι θα συμβεί αν η φθορά συνεχιστεί και η Νέα Δημοκρατία φτάσει στις εκλογές με ποσοστό κάτω από το 23%;
Ένα τέτοιο αποτέλεσμα θα σήμαινε απώλεια περισσότερων από 17 ποσοστιαίων μονάδων σε σχέση με τον Ιούνιο του 2023. Θα ήταν μια συντριπτική πολιτική αποδοκιμασία για έναν πρωθυπουργό που οικοδόμησε μεγάλο μέρος της προσωπικής του κυριαρχίας πάνω στην εικόνα του αδιαμφισβήτητου εκλογικού νικητή.
Δεν υπάρχει δημοσιευμένη δημοσκόπηση που να καθιστά βέβαιο ένα τέτοιο αποτέλεσμα. Υπάρχει, όμως, ένας κίνδυνος που δεν μπορεί να παραβλέπεται: η συνεχιζόμενη απομάκρυνση ψηφοφόρων από τη ΝΔ ενδέχεται να μετατρέψει την εκλογική αναμέτρηση σε προσωπικό δημοψήφισμα αποδοκιμασίας του Μητσοτάκη.
Και τότε η συζήτηση δεν θα αφορά την τρίτη πρωθυπουργική θητεία του. Θα αφορά την πολιτική του επιβίωση.
Ο ίδιος ο Μητσοτάκης άνοιξε την πόρτα της αμφισβήτησης
Υπάρχει, άλλωστε, μια δημόσια τοποθέτηση του πρωθυπουργού που αποκτά ιδιαίτερη σημασία υπό το φως των σημερινών εξελίξεων.
Στις 9 Οκτωβρίου 2026, σε συνέντευξή του στον ραδιοφωνικό σταθμό ΣΚΑΪ 100,3, ο Κυριάκος Μητσοτάκης ρωτήθηκε για το ενδεχόμενο εσωκομματικής αμφισβήτησής του εάν η Νέα Δημοκρατία περιοριζόταν στο 25%.
Η απάντησή του ήταν αποκαλυπτική. Αναγνώρισε ότι ένα τέτοιο εκλογικό αποτέλεσμα θα δικαιολογούσε την αμφισβήτηση του αρχηγού και υπενθύμισε ότι, στην παράδοση της ΝΔ, όσοι ηγέτες δεν επιτυγχάνουν τους στόχους τους παραμερίζονται.
Δεν δεσμεύτηκε ρητά ότι θα προκηρύξει αμέσως εσωκομματικές εκλογές. Παραδέχθηκε, όμως, κάτι πολιτικά εξαιρετικά σημαντικό: η παραμονή του στην ηγεσία δεν μπορεί να θεωρείται ανεξάρτητη από το εκλογικό αποτέλεσμα.
Αυτό είναι το σημείο στο οποίο εγκλωβίζεται ο ίδιος.
Διότι εάν το 25% αποτελεί αποτέλεσμα που νομιμοποιεί την αμφισβήτησή του, τότε ένα ενδεχόμενο ποσοστό 22% ή 23% θα καθιστούσε την παραμονή του στην ηγεσία πολιτικά δυσχερέστατη.
Δεν θα μπορούσε να απαιτεί από τη Νέα Δημοκρατία να τον αντιμετωπίσει ως αναντικατάστατο, όταν ο ίδιος έχει δημόσια αναγνωρίσει ότι οι αρχηγοί κρίνονται από την κάλπη.
Η Νέα Δημοκρατία αρχίζει να σκέφτεται την επόμενη ημέρα
Όσο πλησιάζουν οι εκλογές, τόσο αυξάνεται η σημασία του ερωτήματος ποιος θα μπορούσε να αναλάβει την ηγεσία της Νέας Δημοκρατίας μετά τον Κυριάκο Μητσοτάκη.
Στη σχετική πολιτική συζήτηση εμφανίζονται τα ονόματα του Νίκου Δένδια, του Κυριάκου Πιερρακάκη, του Κωστή Χατζηδάκη και του Άδωνι Γεωργιάδη.
Πρόκειται για πρόσωπα με διαφορετικές πολιτικές αναφορές, διαφορετικές σχέσεις με τον κομματικό μηχανισμό και διαφορετική δημόσια εικόνα. Η αναφορά τους στη συζήτηση περί διαδοχής δεν σημαίνει ότι έχουν όλοι εκδηλώσει επισήμως πρόθεση διεκδίκησης της ηγεσίας.
Σημαίνει, όμως, ότι η Νέα Δημοκρατία δεν είναι υποχρεωμένη να ταυτίζει επ’ αόριστον το πολιτικό της μέλλον με το πρόσωπο του σημερινού πρωθυπουργού.
Επί σειρά ετών, ο Μητσοτάκης αξιοποίησε τις διαδοχικές εκλογικές του νίκες για να εδραιώσει την κυριαρχία του στο κόμμα. Οι εσωκομματικοί συσχετισμοί, οι ιδεολογικές διαφορές και οι προσωπικές φιλοδοξίες παρέμεναν σε μεγάλο βαθμό υποταγμένες στον κοινό στόχο της διατήρησης της εξουσίας.
Αυτή η ισορροπία μπορεί να διατηρηθεί όσο ο αρχηγός θεωρείται εκλογικό πλεονέκτημα.
Τι συμβαίνει, όμως, όταν ο ίδιος ο αρχηγός αρχίζει να αντιμετωπίζεται ως βασική αιτία της εκλογικής φθοράς;
Εκεί ακριβώς αρχίζει μια εντελώς διαφορετική συζήτηση για τη φυσιογνωμία και την ηγεσία της παράταξης.
Οι Βρυξέλλες ως πολιτική διάσωση;
Το σενάριο της μετακίνησης Μητσοτάκη στην προεδρία του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου μπορεί να παρουσιαστεί ως μια σημαντική ευρωπαϊκή αναβάθμιση.
Υπάρχει, όμως, και η άλλη ανάγνωση.
Εάν ένας πρωθυπουργός αποχωρήσει από την εσωτερική πολιτική σκηνή την ώρα που το κόμμα του αντιμετωπίζει σοβαρό κίνδυνο εκλογικής ήττας, η μετακίνησή του δεν μπορεί να αξιολογηθεί ανεξάρτητα από αυτή τη συγκυρία.
Θα πρόκειται για προσωπική επιτυχία ή για έναν πολιτικά αξιοπρεπή τρόπο αποχώρησης πριν από την τελική κρίση των ψηφοφόρων;
Θα αποτελεί επιβράβευση του έργου του ή μια λύση που θα επιτρέψει στη Νέα Δημοκρατία να αναζητήσει νέα ηγεσία χωρίς να προηγηθεί μια συντριπτική εκλογική αποτυχία;
Τα ερωτήματα αυτά αποκτούν βάρος ακριβώς επειδή η κυβερνητική φθορά δεν είναι πλέον θεωρητική.
Η ακρίβεια, η κοινωνική δυσαρέσκεια, οι καταγγελίες για σκάνδαλα, η κόπωση από την πολυετή διακυβέρνηση και οι εσωκομματικές αντιθέσεις συνθέτουν ένα περιβάλλον πολύ διαφορετικό από εκείνο του 2023.
Μια ευρωπαϊκή θέση ενδεχομένως να προσέφερε στον Μητσοτάκη τη δυνατότητα να ολοκληρώσει την πρωθυπουργική του διαδρομή χωρίς να χρειαστεί να υπερασπιστεί στην κάλπη το σύνολο των πολιτικών του επιλογών.
Αυτό δεν σημαίνει ότι έχει αποφασίσει να ακολουθήσει τον συγκεκριμένο δρόμο. Σημαίνει ότι, εάν το σενάριο προχωρήσει, θα είναι αδύνατο να αποσυνδεθεί από το εσωτερικό πολιτικό του αδιέξοδο.
Το πραγματικό πρόβλημα του Μητσοτάκη δεν βρίσκεται στις Βρυξέλλες
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης μπορεί να εξακολουθεί να προβάλλει την προοπτική μιας τρίτης κυβερνητικής θητείας. Μπορεί να επιδιώκει να εμφανίζεται ως ο μοναδικός εγγυητής της σταθερότητας. Μπορεί ακόμη να πιστεύει ότι οι αδυναμίες της αντιπολίτευσης αρκούν για να περιορίσουν τις συνέπειες της δικής του φθοράς.
Αλλά η πολιτική πραγματικότητα δεν διαμορφώνεται αποκλειστικά από τις αδυναμίες των αντιπάλων.
Η Νέα Δημοκρατία έχει ήδη απομακρυνθεί αισθητά από το 40,56% που της εξασφάλισε την αυτοδυναμία. Ο πρωθυπουργός έχει αναγνωρίσει δημοσίως ότι ένα εκλογικό αποτέλεσμα της τάξης του 25% θα άνοιγε δικαιολογημένα ζήτημα ηγεσίας. Και η πιθανότητα περαιτέρω υποχώρησης είναι αρκετή για να μετατρέψει την επόμενη εκλογική αναμέτρηση σε καθοριστική δοκιμασία για το προσωπικό του πολιτικό μέλλον.
Το ενδεχόμενο να βρεθεί η ΝΔ ακόμη και κάτω από το 23% δεν αποτελεί σήμερα δημοσκοπικό δεδομένο. Θα ήταν, όμως, εάν επαληθευόταν, η οριστική κατάρρευση του αφηγήματος της πολιτικής παντοδυναμίας Μητσοτάκη.
Και τότε δεν θα αρκούσε καμία επίκληση της ευρωπαϊκής του αναγνωρισιμότητας για να αλλάξει το νόημα της ήττας.
Οι Βρυξέλλες ενδέχεται να προσφέρουν κάποτε στον Μητσοτάκη μια νέα προσωπική πολιτική διαδρομή. Δεν μπορούν, όμως, να διαγράψουν τον απολογισμό της διακυβέρνησής του.
Γιατί το κρίσιμο ερώτημα δεν είναι εάν ο Κυριάκος Μητσοτάκης θα βρει μια θέση στην Ευρώπη. Είναι εάν, όταν έρθει η ώρα της κάλπης, θα έχει απομείνει αρκετή πολιτική εμπιστοσύνη στην Ελλάδα ώστε να διεκδικήσει ξανά την πρωθυπουργία.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου
Οιοσδήποτε θίγεται από άρθρο ή σχόλιο που έχει αναρτηθεί στο oxafies.com , μπορεί να μας ενημερώσει, στο oxafies@gmail.com ώστε να το αφαιρέσουμε άμεσα. Ομοίως και για φωτογραφίες που υπόκεινται σε πνευματικά δικαιώματα.
Στo oxafies.com ακούγονται όλες οι απόψεις . Αυτό δε σημαίνει ότι τις υιοθετούμε η ότι συμπίπτουν με τις δικές μας .