Η τρομοκρατία στη μετα-ISIS εποχή: η περίπτωση της Γαλλίας

Γράφει ο  Γ. Βοσκόπουλος,
αναπλ. καθηγητής Ευρωπαϊκών Σπουδών, π. πρόεδρος τμ. ΔΕΣ, ΠΑΜΑΚ
Το τέλος της εδαφικής χωροταξίας του ΙΚ δεν συνιστά και το τέλος της τρομοκρατικής δράσης του. Μάλιστα αυτή η παράμετρος μεταφέρει εκ των πραγμάτων τον κεντρικό άξονα δράσης του στην Ευρώπη, χωρίς κανείς να υποβαθμίζει την επέκτασης του στη νοτιο-ανατολική Ασία και τη Λιβύη.


Στην Ευρώπη η Γαλλία παραμένει η χώρα που αντιμετωπίζει ίσως τη μεγαλύτερη απειλή.
 Μεταξύ Ιανουαρίου 2015 και Οκτωβρίου 2017 οι τζιχαντιστές τρομοκράτες σκότωσαν 241 ανθρώπους στη Γαλλία, καθιστώντας τον φόβο μέρος της καθημερινότητας τους. 
Από τον Ιανουάριο μέχρι τον Οκτώβριο του 2017 οι γαλλικές αρχές εξουδετέρωσαν 12 σχέδια τρομοκρατικών επιθέσεων. Το ίδιο διάστημα η χώρα προσπάθησε να ενισχύσει το θεσμικό πλαίσιο θωράκισης της με την κατάσταση έκτακτης ανάγκης που επεβλήθη. Τα παραπάνω είναι ενδεικτικά θεσμικών, συνταγματικών, οργανωτικών αναχωμάτων της χώρας έναντι της τρομοκρατίας.

Σε πρόσφατη συνέντευξη του στη γαλλική LE FIGARO ο επικεφαλής της DGSI στη Γαλλία ήταν σαφής όσον αφορά τις προσδοκίες του από την πτώση του ΙΚ. Ορθά εκτιμά ότι η Γαλλία αποτελεί τον πρωταρχικό στόχο των τρομοκρατών (objectif majeur) λόγω πολλαπλών παραγόντων.

Λαμβάνοντας υπόψη ότι η τρομοκρατία δεν συνδέεται υποχρεωτικά με μία χωροταξία (ΙΚ) ο ριζοσπαστισμός υπερκαλύπτει χωροταξικά κριτήρια αφού οικοδομείται στο τυφλό μίσος. Όπως είχα επισημάνει σε παρέμβαση μου τον Μάιο του 2017 "η επερχόμενη κατάρρευση του Ισλαμικού Κράτους (ΙΚ) αναμένεται να μεταβάλλει τη χωροταξία δράσης των τζιχαντιστών. Σταδιακά το επιχειρησιακό βάρος της δράσης τους θα μεταφερθεί στην Ευρώπη σε μία προσπάθεια επιβολής ενός γενικευμένου κλίματος ανασφάλειας. Υπό αυτό το πρίσμα η πτώση της Ράκα ενδέχεται να αποτελέσει την απαρχή μίας διαδικασίας συγκροτημένης στοχοποίησης της Ευρώπης αλλά και περαιτέρω ενεργοποίηση της Αλ Κάιντα η οποία θα προσπαθήσει να επωφεληθεί της κατάρρευσης του ΙΚ και να διεκδικήσει μεγαλύτερο μερίδιο στην στρατηγική του τρόμου".
Πηγή: http://www.datagraver.com/case/people-killed-by-terrorism-per-year-in-western-europe-1970-2015 


Αν ευστοχεί η πεποίθηση ότι μπορείς να εξαφανίσεις ανθρώπους αλλά όχι τις ιδέες τους τότε προφανώς το ζήτημα της τρομοκρατίας στη μετα-ISIS εποχή ουσιαστικά επαναπροσδιορίζεται με άξονες την έλλειψη προβλεψιμότητας των μέσων που θα χρησιμοποιηθούν και των ατόμων που θα εμπλακούν. Αυτή την ανησυχία εξέφρασε και ο επικεφαλής της γαλλικής αντιτρομοκρατικής, προσδιορίζοντας τις απειλές σε έναν δύσκολα προβλέψιμο "εξωγενή παράγοντα". Όπως εμφατικά επεσήμανε, "αυτό που μας προβληματίζει ακόμα είναι η οργάνωση τρομοκρατικών χτυπημάτων από μικρές ομάδες οι οποίες βρίσκονται σε ζώνες συγκρούσεων στη Συρία και το Ιράκ". Συνδέει αυτόν τον εξωγενή παράγοντα με έναν άλλο εσωτερικό, δηλαδή την ικανότητα του ΙΚ αλλά και της Αλ-Κάιντα να στρατολογήσουν άτομα εντός της Γαλλίας που θα πραγματοποιήσουν επιθέσεις στη γαλλική επικράτεια.

Επισημαίνει ότι "γνωρίζουμε ότι η θέληση των τζιχαντιστών να δράσουν παραμένει αμείωτη", αποσυνδέοντας με αυτόν τον τρόπο το ζήτημα της υποβάθμισης της εσωτερικής απειλής από τη διάλυση της εδαφικής επικράτειας του ΙΚ. Αντίθετα μάλιστα το τέλος του ΙΚ θα αναγκάσει τους τρομοκράτες να χρησιμοποιήσουν μέσα που ίσως δεν χρησιμοποίησαν στο παρελθόν. Σε αυτές τις ανάγκες προσαρμόζεται ο νέος νόμος που αφορά την εσωτερική ασφάλεια της χώρας, παγιώνοντας τις έκτακτες ρυθμίσεις που είχαν επιβληθεί με τον νόμο περί κατάστασης εκτάκτου ανάγκης.

Μία εξίσου σημαντική παράμετρος είναι το ζήτημα της επιστροφής των τζιχαντιστών στην Ευρώπη, γεγονός που σαφέστατα προσδιορίζει την πρωτογενή δεξαμενή αναζήτησης ριζοσπαστικοποιημένων ατόμων πρόθυμων να σκορπίσουν τον τρόμο. Τα διλήμματα για τη γαλλική ηγεσία είναι μεγάλα, ωστόσο η χώρα διαθέτει την οργανωτική εμπειρία να επιβάλλει ένα πλαίσιο που θα αντιμετωπίσει τους βασικούς άξονες των προκλήσεων. Ωστόσο θα πρέπει να επενδυθούν πολλά στην καταπολέμηση της σε επίπεδο ιδεολογίας, ώστε να περιοριστεί η απήχηση της ιδεολογίας του τρόμου η οποία από μόνη της αποτελεί το σημαντικότερο και λιγότερο προβλέψιμο κίνητρο δράσης των ακραίων στοιχείων.

Προτεινόμενα άρθρα

Le patron de la DGSI au Figaro : «La volonté de Daech de nous attaquer est intacte», LE FIGARO, 12/11/2017
"France: pour comprendre la loi antiterroriste qui va remplacer l’état d’urgence", http://www.rfi.fr/france/20171006-comprendre-loi-antiterroriste-va-remplacer-etat-urgence, 6-10-2017