Φολέγανδρος… το νησί του μέτρου!

Η Φολέγανδρος συνδέεται την καλοκαιρινή περίοδο με τον Πειραιά με ταχύπλοα πλοία, καθημερινά. Το ταξίδι διαρκεί περίπου3 ώρες.

Η ήπια τουριστική ανάπτυξη των δύο τελευταίων δεκαετιών επέτρεψε στο νησί να διατηρήσει στο ακέραιο το χαρακτήρα και τη φυσιογνωμία του. Παράλληλα όμως αναπτύχθηκαν σύγχρονες υποδομές και οργανωμένες τουριστικές υπηρεσίες.

Οι Φολεγανδρίτες συνεχίζουν να φροντίζουν τον τόπο τους και να απολαμβάνουν τη ζωή με τον δικό τους τρόπο που μοιράζονται με τους ολοένα και περισσότερους φίλους του νησιού.

Μετά την άφιξη στο λιμάνι του Καραβοστάση η Φολέγανδρος θα αρχίσει να ξεδιπλώνει τις ομορφιές της σιγά-σιγά. Δεν έχετε παρά να περιπλανηθείτε στα πλακόστρωτα της Χώρας και στα στενά του Κάστρου, να ανεβείτε στο βράχο της Παναγίας με την πανοραμική θέα στο Αιγαίο, να κολυμπήσετε στις ερημικές ή στις πολυσύχναστες παραλίες της, να εξερευνήσετε τη φύση μέσα από τα μονοπάτια που διατρέχουν κάθε γωνιά του νησιού. Αξίζει να γευτείτε το σπιτικό, παραδοσιακό φαγητό στη Χώρα, στον Καραβοστάση, στην Αγκάλη ή στην Άνω Μεριά, και να διασκεδάσετε τις νύχτες με ρακόμελα στις πλατείες της Χώρας.

Ο παραδοσιακός οικισμός της Χώρας είναι χτισμένος σε υψόμετρο περίπου 200 μέτρων από τη θάλασσα. Οι πλακόστρωτοι δρόμοι και τα σοκάκια, οι πολλές και συνεχόμενες πλατείες, τα φροντισμένα σπίτια με τις μικρές ασπρισμένες αυλές και το Κάστρο είναι τα κύρια χαρακτηριστικά της Χώρας. Στη Χώρα δεν επιτρέπεται η διέλευση τροχοφόρων.

Η θέα της βόρειας, απόκρημνης πλευράς του Κάστρου στην πλατεία της Πούντας, η μεσημεριανή ανάπαυλα στη σκιά της πλατείας των Ντουνάβηδων και η βραδινή ζωντάνια της πλατείας της Πιάτσας συνθέτουν την εικόνα που σχηματίζει ο επισκέπτης στην πρώτη επαφή του με τη Χώρα.

Στη Χώρα θα βρείτε:
Ξενοδοχεία, επιπλωμένα διαμερίσματα, ενοικιαζόμενα δωμάτια, ταξιδιωτικά πρακτορεία, γραφεία ενοικίασης αυτοκινήτων και μοτοποδηλάτων, εστιατόρια, μπαρ, ζαχαροπλαστεία, καφενεία, παντοπωλεία, φούρνο, εμπορικά καταστήματα με ρουχισμό, είδη αλιείας και κυνηγίου, είδη δώρων, κομμωτήριο, βενζινάδικα, ιατρείο, φαρμακείο, ταχυδρομείο, αστυνομία.

Δεν υπάρχει τράπεζα, υπάρχει όμως ΑΤΜ κάτω από το γραφείο της Κοινότητας.

Το Κάστρο είναι το παλιό κομμάτι της Χώρας. Πρόκειται για έναν μεσαιωνικό οικισμό που χτίστηκε για να προστατεύει τους ανθρώπους του νησιού από τις εχθρικές επιδρομές. Από τότε μέχρι σήμερα κατοικείται χωρίς διακοπή.

Η βορεινή του πλευρά είναι χτισμένη στο χείλος του γκρεμού. Τα σπίτια, αρκετά από τα οποία μετρούν πάνω από δέκα αιώνες ζωής, είναι κατοικημένα και σε καλή κατάσταση.

Στο βράχο της Παναγίας, βρίσκεται η μεγαλύτερη εκκλησία της Φολέγανδρου, αφιερωμένη στην Κοίμηση της Θεοτόκου.

Στον αυλόγυρο και στο εσωτερικό του ναού θα δείτε αρχαίες επιγραφές, γλυπτά και βάσεις αγαλμάτων. Ο ναός υπήρξε καθολικό γυναικείας μονής. Υπάρχει μαρμάρινη επιγραφή του 1687 που αναφέρεται στην ανακαίνιση του ναού. Η εκκλησία πήρε τη σημερινή μορφή της κατά την ανακατασκευή που ξεκίνησε το 1816 και τελείωσε το 1821.

Η εικόνα της Παναγίας που φυλάσσεται στην εκκλησία, συνδέεται με πειρατικές ιστορίες και θρύλους της Φολεγάνδρου. Σύμφωνα με το παλιό φολεγανδρίτικο έθιμο, το Πάσχα γίνεται περιφορά της εικόνας σε όλα τα σπίτια του νησιού.

Ο Καραβοστάσης είναι το λιμάνι της Φολεγάνδρου. Ο τόπος είναι ήρεμος και προσφέρεται για μπάνιο και ξεκούραση.

Από το μόλο ξεκινάει ο κεντρικός δρόμος ο οποίος οδηγεί στη Χώρα και στην Άνω Μεριά διασχίζοντας κατά μήκος όλο το νησί, καθώς και ο παραλιακός δρόμος για τον οικισμό Λιβάδι που περνάει από όλες τις αμμουδιές, νότια του λιμανιού.

Στο μόλο βρίσκεται και η αφετηρία του λεωφορείου για τη Χώρα. Τα δρομολόγια είναι συχνά και υπάρχει πάντοτε ανταπόκριση με το πλοίο, ανεξάρτητα από την ώρα άφιξής του. Από τον Καραβοστάση ξεκινούν το καλοκαίρι καθημερινά τουριστικά καραβάκια που μεταφέρουν τους επισκέπτες για μπάνιο στις παραλίες. Τα ίδια σκάφη κάνουν συγκεκριμένες ημέρες την εβδομάδα τον περίπλου του νησιού.

Στον Καραβοστάση βρίσκεται και η Χρυσοσπηλιά, ένα ξεχωριστό φυσικό μνημείο. Πρόκειται για ένα δυσπρόσιτο σπήλαιο, 30 περίπου μέτρα πάνω από τη θάλασσα, με μεγάλο σπηλαιολογικό και αρχαιολογικό ενδιαφέρον. Το μήκος του είναι 300μ και διαθέτει δύο κύριους θαλάμους που ενώνονται μεταξύ τους μέσω ενός μικρού διαδρόμου. Στο δάπεδο του πρώτου θαλάμου έχουν βρεθεί ρωμαϊκές δεξαμενές και πλήθος οστράκων, ενώ τον δεύτερο θάλαμο κοσμούν εντυπωσιακοί σταλακτιτικοί σχηματισμοί.

Το στοιχείο όμως που καθιστά την Χρυσοσπηλιά μοναδικό μνημείο της παγκόσμιας πολιτιστικής κληρονομιάς είναι το πλήθος των αρχαίων ονομάτων που καλύπτουν τα τοιχώματα και την οροφή της. Τα ονόματα χρονολογούνται κυρίως στον 4ο π.Χ. αιώνα και ανήκουν σε εφήβους που έφταναν έως εδώ από όλα τα μέρη της Ελλάδας. Οι έφηβοι που κατάφερναν να μπουν στον κυρίως θάλαμο ανέγραφαν τα ονόματά τους, αφήνοντας έτσι τα ίχνη της επίσκεψής τους.

Εικάζεται ότι ο χαρακτήρας της επίσκεψης ήταν λατρευτικός και ότι το δύσκολο αυτό εγχείρημα λάβαινε μέρος στα πλαίσια μίας τελετής ενηλικίωσης. Από το πλήθος αυτό των ονομάτων έχουν καταγραφεί γύρω στα 400 ονόματα ανδρών (τα γυναικεία ονόματα σπανίζουν), πολλά από τα οποία συνοδεύονται από επίθετα που δηλώνουν τον τόπο καταγωγής τους. Η ύπαρξη επίσης ανθρώπινων οστών στην είσοδο της Χρυσοσπηλιάς έχει τροφοδοτήσει τη δημιουργία θρύλων, οι οποίοι περιγράφουν τη σπηλιά ως κρησφύγετο των κατοίκων από τους πειρατές.

Στη Χρυσοσπηλιά οδηγούν σκαλοπάτια που χτίστηκαν στην αρχαιότητα και είναι γνωστά ως «Ελληνικά σκαλιά». Η πρόσβαση ωστόσο είναι δύσκολη και επικίνδυνη, ειδικά όταν φυσάει δυνατός βοριάς. Από τη θάλασσα το σπήλαιο είναι προσβάσιμο, η επίσκεψη όμως δεν επιτρέπεται εφόσον η αρχαιολογική έρευνα δεν έχει ολοκληρωθεί και δεν υπάρχει υποδομή πρόσβασης και επίσκεψης του σπηλαίου.

Οι παραλίες στη Φολέγανδρο είναι ονειρικές. Διάφανα νερά, βυθοί με τη χαρακτηριστική πράσινη πέτρα της Φολεγάνδρου, ερημικές αμμουδιές κάτω από τη σκιά των αρμυρικιών, ταβέρνες με φρέσκο ψάρι πάνω στην άμμο…

Στις παραλίες φτάνει κανείς με τουριστικά καραβάκια, αυτοκίνητο ή λεωφορείο. Για τις πιο απομονωμένες αμμουδιές προτιμήστε το περπάτημα. Η Φολέγανδρος είναι ιδανικός τόπος για πεζοπορία: τα μονοπάτια ανάμεσα στις ξερολιθιές περνούν από παλιούς μύλους, εγκαταλελειμμένες θεμωνιές, ερημικά ξωκλήσια και διασχίζουν όλο το νησί.

Παραλίες:
Καραβοστάσης (Χοχλίδια): Οικογενειακή παραλία με σκιά από αρμυρίκια σε όλο το μήκος της. Υπάρχουν μπαρ, ταβέρνες και ξενοδοχεία κοντά στη θάλασσα.
Κοντινές παραλίες: Βάρδια, δίπλα στο λιμάνι, με εύκολη πρόσβαση (λιθόκτιστα σκαλοπάτια).

Λατινάκι - Βιτσέντζου – Πουντάκι: Mικρές παραλίες που θα συναντήσετε ακολουθώντας τον παραλιακό δρόμο από το λιμάνι προς το Λιβάδι.

Κάτεργο: Πρόσβαση με καραβάκια από τον Καραβοστάση ή με τα πόδια από το μονοπάτι που ξεκινά από το Λιβάδι (γύρω στα 30΄). Το μονοπάτι αυτό θέλει προσοχή.

Λιβάδι: Πρόσβαση από τον Καραβοστάση.

Αγκάλη: Υπάρχει οδική πρόσβαση με λεωφορείο ή με αυτοκίνητο αλλά και με καραβάκι από τον Καραβοστάση. Οικογενειακή παραλία.
Κοντινές παραλίες: Πολύ κοντά στην παραλία της Αγκάλης είναι η μικρή παραλία Φηρά (μονοπάτι, 10') και ο Γαλίφος, ακολουθώντας το μονοπάτι προς τον Άγιο Νικόλαο (10'). Στον Γαλίφο υπάρχουν λίγα ενοικιαζόμενα δωμάτια χωρίς ηλεκτρικό ρεύμα.

Λιβαδάκι: Πρόσβαση με τα καραβάκια από τον Καραβοστάση και την Αγκάλη. Επίσης, με τα πόδια από την Άνω Μεριά (45').

Αμπέλι: Πρόσβαση με αυτοκίνητο ή με τα πόδια από την Άνω Μεριά αλλά και με καραβάκι.

Άγιος Γεώργιος: Πρόσβαση με αυτοκίνητο (χωματόδρομος, 10' από την Άνω Μεριά) ή με τα πόδια από τα μονοπάτια (περπάτημα από την Άνω Μεριά γύρω στα 45΄).

Βορεινά: Πρόσβαση με τα πόδια από το μονοπάτι (20') που ξεκινάει από τους Μύλους. Η παραλία είναι εκτεθειμένη στους βόρειους ανέμους.

Μετακινήσεις στο νησί

Λεωφορεία συνδέουν το λιμάνι στον Καραβοστάση με την Χώρα και την Άνω Μεριά. Υπάρχει πάντοτε ανταπόκριση με τα πλοία , ανεξάρτητα από την ώρα άφιξη τους . Υπάρχει επίσης ταξί , αλλά και γραφεία που νοικιάζουν αυτοκίνητα και μοτοποδήλατα.

Καθημερινά από τον Καραβοστάση και την Αγκάλη ξεκινούν τουριστικά σκάφη για τις νότιες παραλίες του νησιού . Όταν ο καιρός είναι καλός οργανώνονται ολοήμερες εκδρομές με τον γύρο του νησιού .

Στη Φολέγανδρο η διασκέδαση δεν έχει το κοσμοπολίτικο ύφος άλλων νησιών. Έχει πιο πολύ παρεΐστικο χαρακτήρα. Το βράδυ, οι πλατείες και τα καλντερίμια της Χώρας ζωντανεύουν από τον κόσμο που γεμίζει τα εστιατόρια και τις ταβέρνες.

Η νύχτα συνεχίζεται με περίπατους μέσα στα στενά και τις κρυφές γωνιές της Χώρας, καθώς και με ρακόμελα στις πλατείες και στα μπαράκια, με ξένη και ελληνική μουσική.

Πιο ήπιες βραδιές προσφέρουν τα μπαρ του Καραβοστάση: ο κόσμος που τη μέρα γεμίζει τις ταβέρνες για ουζάκι και φρέσκο ψάρι, τη νύχτα έρχεται εδώ για χαλαρή μουσική και ποτό μπροστά στη θάλασσα.

Στις ταβέρνες της Αγκάλης και της Άνω Μεριάς, μετά από μερικά ποτήρια κρασί, στήνονται αυτοσχέδια γλέντια από ντόπιους ή μη μουσικούς. Είναι συχνά αλλά απρόβλεπτα.

Υπάρχουν άφθονες επιλογές: Από το φρέσκο ψάρι στις ταβέρνες του Καραβοστάση και της Αγκάλης μέχρι τη διεθνή κουζίνα στα εστιατόρια της Χώρας.

Στις ταβέρνες της Χώρας και της Άνω Μεριάς η Φολέγανδρος έχει να προσφέρει πολλές και εξαιρετικές τοπικές γεύσεις.

Από τα πιο γνωστά προϊόντα της Φολεγάνδρου είναι το σουρωτό, λευκό, φρέσκο, μαλακό τυρί που συνοδεύει συνήθως την ντοματοσαλάτα. Με σουρωτό και κρεμμύδια φτιάχνεται η φολεγανδρίτικη τυρόπιτα καλασούνα. Ένα άλλο φολεγανδρίτικο τυρί είναι το σκληρό –οι Φολεγανδρίτες το λένε απλώς «τυρί»– για μεζέ ή τριμμένο στα μακαρόνια.

Δοκιμάστε ακόμη τα ματσάτα (παραδοσιακά χειροποίητα μακαρόνια που σερβίρονται με κοκκινιστό κόκορα ή κουνέλι), κάππαρη μαγειρευτή, ρεβίθια φούρνου, καραβόλους (σαλιγκάρια γιαχνί), καρπουζένια (γλυκιά πίτα με καρπούζι, μέλι και σουσάμι), παστέλι από το παραδοσιακό εργαστήρι της Άνω Μεριάς και φολεγανδρίτικο μέλι.

Σε πολλά εστιατόρια θα βρείτε και άλλα τοπικά προϊόντα: ντόπια χοιρινά και κατσίκια, ξερικές ντοματούλες και αγγουράκια.

Στη Φολέγανδρο δεν υπάρχει Τράπεζα. Οι συναλλαγές πραγματοποιούνται μέσω ταχυδρομείου και ΑΤΜ .

.pro.com.gr