«Θα είναι πολύ δύσκολο ν'αποδεχθούν οι άνθρωποι ότι είμαστε μηχανές που αντιδράνε στο περιβάλλον».
Κάπως έτσι το λέει ο Ζακ Φρέσκο σε μια απ'τις, ομολογουμένως καθηλωτικές, διαλέξεις του και … αν έχω κατανοήσει τα βασικά της μηχανιστικής θεώρησης των πραγμάτων, κυριολεκτεί.
Αν έχει δίκιο, πρέπει να ξεχάσουμε τα περισσότερα απ΄όσα γνωρίζουμε, να ιδρύσουμε πανεπιστημιακό κλάδο φυσικής θεολογίας και ν'αποδεχθούμε ότι το σύμπαν είναι ένα πείραμα και επίσης πως, δεν υφίσταται ενθάδε κανενός είδους μεταφυσικό νόημα. Και θα πρέπει να πούμε ότι είναι ένα πείραμα [άρα έχει ένα φυσικό νόημα] για να μην πούμε ότι είναι μια κακεντρεχής φάρσα - πράγμα που δεν θα ήταν και πολύ λογικό, πλήν μιας περίπτωσης που δεν θα την παρουσιάσω τώρα. Συνεπώς, ψυχή
δεν υπάρχει, άρα δεν υπάρχει και το πολυτραγουδισμένο ''επέκεινα'', ο θεός δεν είναι αυτός που νομίζετε, ο άνθρωπος μπορεί να γίνει θεός αλλά όχι έτσι όπως νομίζετε, ο θάνατος, η βία και ο πόνος είναι περιττά και αποτρέψιμα γεγονότα [ζητήματα υπαρξιακής εκδοχής] κ.τ.λ, κ.τ.λ, κ.τ.λ. . .
Μυαλά πολύ δυνατότερα απ΄το δικό μου έχουν καταπιαστεί μ'αυτά τα ζητήματα αλλά θα προσπαθήσω, δίκην εισαγωγής, να τα διαπραγματευτώ έν συντομία, έπ'αφορμή του πρόσφατου κειμένου που δημοσίευσε ο κ. Πετρίδης.
Αν το σύμπαν είναι ένα πείραμα αυτό σημαίνει [πέρα απο την πιθανότητα να μην είναι το μοναδικό και να μην έχει το μέγεθος που νομίζουμε] ότι η ζωή όπως την γνωρίζουμε στον πλανήτη γη, θα μπορούσε και να ''αποτύχει''. Και βάζω εισαγωγικά διότι, ως γνωστόν, δεν υπάρχουν αποτυχημένα πειράματα.
Και τι εννοώ όταν λέω να αποτύχει; Εννοώ να επικρατήσει η εντροπία. Να επικρατήσει η εντροπία... στο μέρισμα του πειράματος που στη γλώσσα μας ονομάζεται «πλανήτης γή».
Η αποτυχία της ζωής στη γη, δεν ισοδυναμεί με αποτυχία της ζωής στο σύμπαν. Το σύμπαν έχει πάρα μα πάρα πολλούς ήλιους και πλανήτες και μόνο οι αφελείς εγωπαθείς πιστεύουν ότι είμαστε μόνοι σ'αυτό το απέραντο πεδίο ύπαρξης.
Κάτι τέτοιο θα ήταν, για να μιλήσω με σύγχρονους [χα] όρους, αντι - οικονομικό... θα ήταν σαν να κατασκεύαζε κάποιος μια πισίνα στο μέγεθος της Ευρώπης για να ρίξει μέσα ένα χρυσόψαρο και αυτή η αναλογία είναι παραπειστική διότι, την πραγματική αναλογία, ο εγκέφαλός μας, προς το παρόν τουλάχιστον, δεν μπορεί να την διαχειριστεί. Αλλά ας επιστρέψουμε στην εντροπία.
Η εντροπία δεν είναι μανιχαιστική έννοια. Είναι ένας από τους βασικούς φυσικούς νόμους. Εμείς δεν πρέπει να θέλουμε να την αποφύγουμε για λόγους που άπτονται της ηθικής, αλλά για λόγους που άπτονται της επιβίωσης. Για αυτό και Ζακ Φρέσκο λέει «παράδεισος ή λήθη» , αποηθικοποιώντας το ζήτημα. Αν ο άνθρωπος δεν ξεπεράσει το αρπαχτικό στάδιο της εξέλιξής του, θα γίνει θύμα του ίδιου του εγκεφάλου του και θα παράξει τα μέσα εκείνα που θα οδηγήσουν στην καταστροφή του και, πολύ πιθανά, στην καταστροφή της ζωής [όπως την ξέρουμε, επαναλαμβάνω] στον πλανήτη. Αλλά εκεί στον εγκέφαλο μας όπου εδράζεται η αυτοκαταστροφή, εδράζεται και η σωτηρία. Ποιός μπορεί να σταματήσει την εντροπία; Οι άνθρωποι, ή μάλλον …. οι μετάνθρωποι ήτοι, η επόμενη εξελικτική φάση του ανθρώπινου όντος που. αφού είναι ένα όν άγραφο χαρτί, θα επιτύχει την εξέλιξη του όταν επιτύχει ομοιόσταση με το περιβάλλον του μέσω της τεχνολογίας. Της ομοιόστασης που θα αποτρέψει την εντροπία και θα συνεπάγεται πολλές ακόμα εξελίξεις με τις οποίες δεν θα καταπιαστώ τώρα.
Σημειώστε εδώ ότι οι μετάνθρωποι που δεν θα έχουν ώς αντικειμενικό σκοπό την ομοιόσταση αλλά την εξουσία και την δική τους αποκλειστική επιβίωση, θα γίνουν σαν τους παλιούς σαδιστές θεούς με τα ανυπόφορα καπρίτσια που έκαναν ότι γουστάρανε με τις ζωές τών ανθρώπων, σαν μια δράκα κακομαθημένων κωλόπαιδων, που θυμίζει έντονα την σημερινή οικονομική ολιγαρχία. Αυτό θα επιταχύνει την διαδικασία της εντροπίας. Αυτού του είδους οι μετάνθρωποι μπορεί να επιτύχουν μια παράταση της ζωής τους αρκετά σημαντική με τα τωρινά δεδομενά, η οποία όμως θα είναι στην πραγματικότητα, ασήμαντη. Ενδεχομένως θα καταφέρουν ν'αποδράσουν κι απ'τον πλανήτη και, στην πρατραβηγμένη εκείνη περίπτωση που θα καταφέρουν να βρούν άλλο πλανήτη για να ζήσουν, απλώς θα μεταφέρουν εκεί την μαλακία τους και το ερώτημα ''παράδεισος ή λήθη;'' θα επανέλθει δριμύτερο - σε μια διαδικασία ειρωνείας διαπλανητικών διαστάσεων.
Ακόμα και αν φορτώσουν την διάνοια τους σε ένα διαστημόπλοιο υπάρχει πάντα η περίπτωση καταστροφής του μέσου ή του τέλους της ενέργειας. Ο αντικειμενικός σκοπός λοιπόν δεν είναι ο εγωτιστικός - αρπαχτικός μετανθρωπισμός, αλλά ο μετανθρωπισμός σε σχέση με την επίτευξη ομοιόστασης.
Η έννοια του μετανθρωπισμού δεν είναι κάτι το εξωτικό και δεν θα πρέπει να μας τρομάζει - όταν επιδιώκει την ανακοπή της εντροπίας. Κάθε φορά που ένας άνθρωπος αποδέχεται την ιδέα να χειρουργηθεί για να σωθεί, αποδέχεται [έστω και χωρίς να το αντιλαμβάνεται] πρώτον, την θεμελιώδη ιδέα της ανακοπής της εντροπίας και δεύτερον, την λογική συνέχεια της επιχείρησης ίασής του, τον μετανθρωπισμό. Αυτό που θα έπρεπε να μας τρομάζει είναι το ενδεχόμενο να μπορεί να επιτευχθεί η αποτροπή της εντροπίας δίχως τον άνθρωπο, αλλά για το έν λόγω ενδεχόμενο θα επανέλθω με άλλο κείμενο.
Το συμπέρασμα είναι πως το... παράδεισος ή λήθη που λέει ο Ζακ Φρέσκο και οι άλλοι ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΟΥΤΟΠΙΑ. Είναι ρεαλιστικότατο. Είναι... μια ρεαλιστική τρέλα.
υ. γ. το θέμα δεν εξαντλείται φυσικά με αυτή την σύντομη διαπραγμάτευση.
Αν έχει δίκιο, πρέπει να ξεχάσουμε τα περισσότερα απ΄όσα γνωρίζουμε, να ιδρύσουμε πανεπιστημιακό κλάδο φυσικής θεολογίας και ν'αποδεχθούμε ότι το σύμπαν είναι ένα πείραμα και επίσης πως, δεν υφίσταται ενθάδε κανενός είδους μεταφυσικό νόημα. Και θα πρέπει να πούμε ότι είναι ένα πείραμα [άρα έχει ένα φυσικό νόημα] για να μην πούμε ότι είναι μια κακεντρεχής φάρσα - πράγμα που δεν θα ήταν και πολύ λογικό, πλήν μιας περίπτωσης που δεν θα την παρουσιάσω τώρα. Συνεπώς, ψυχή
δεν υπάρχει, άρα δεν υπάρχει και το πολυτραγουδισμένο ''επέκεινα'', ο θεός δεν είναι αυτός που νομίζετε, ο άνθρωπος μπορεί να γίνει θεός αλλά όχι έτσι όπως νομίζετε, ο θάνατος, η βία και ο πόνος είναι περιττά και αποτρέψιμα γεγονότα [ζητήματα υπαρξιακής εκδοχής] κ.τ.λ, κ.τ.λ, κ.τ.λ. . .
Μυαλά πολύ δυνατότερα απ΄το δικό μου έχουν καταπιαστεί μ'αυτά τα ζητήματα αλλά θα προσπαθήσω, δίκην εισαγωγής, να τα διαπραγματευτώ έν συντομία, έπ'αφορμή του πρόσφατου κειμένου που δημοσίευσε ο κ. Πετρίδης.
Αν το σύμπαν είναι ένα πείραμα αυτό σημαίνει [πέρα απο την πιθανότητα να μην είναι το μοναδικό και να μην έχει το μέγεθος που νομίζουμε] ότι η ζωή όπως την γνωρίζουμε στον πλανήτη γη, θα μπορούσε και να ''αποτύχει''. Και βάζω εισαγωγικά διότι, ως γνωστόν, δεν υπάρχουν αποτυχημένα πειράματα.
Και τι εννοώ όταν λέω να αποτύχει; Εννοώ να επικρατήσει η εντροπία. Να επικρατήσει η εντροπία... στο μέρισμα του πειράματος που στη γλώσσα μας ονομάζεται «πλανήτης γή».
Η αποτυχία της ζωής στη γη, δεν ισοδυναμεί με αποτυχία της ζωής στο σύμπαν. Το σύμπαν έχει πάρα μα πάρα πολλούς ήλιους και πλανήτες και μόνο οι αφελείς εγωπαθείς πιστεύουν ότι είμαστε μόνοι σ'αυτό το απέραντο πεδίο ύπαρξης.
Κάτι τέτοιο θα ήταν, για να μιλήσω με σύγχρονους [χα] όρους, αντι - οικονομικό... θα ήταν σαν να κατασκεύαζε κάποιος μια πισίνα στο μέγεθος της Ευρώπης για να ρίξει μέσα ένα χρυσόψαρο και αυτή η αναλογία είναι παραπειστική διότι, την πραγματική αναλογία, ο εγκέφαλός μας, προς το παρόν τουλάχιστον, δεν μπορεί να την διαχειριστεί. Αλλά ας επιστρέψουμε στην εντροπία.
Η εντροπία δεν είναι μανιχαιστική έννοια. Είναι ένας από τους βασικούς φυσικούς νόμους. Εμείς δεν πρέπει να θέλουμε να την αποφύγουμε για λόγους που άπτονται της ηθικής, αλλά για λόγους που άπτονται της επιβίωσης. Για αυτό και Ζακ Φρέσκο λέει «παράδεισος ή λήθη» , αποηθικοποιώντας το ζήτημα. Αν ο άνθρωπος δεν ξεπεράσει το αρπαχτικό στάδιο της εξέλιξής του, θα γίνει θύμα του ίδιου του εγκεφάλου του και θα παράξει τα μέσα εκείνα που θα οδηγήσουν στην καταστροφή του και, πολύ πιθανά, στην καταστροφή της ζωής [όπως την ξέρουμε, επαναλαμβάνω] στον πλανήτη. Αλλά εκεί στον εγκέφαλο μας όπου εδράζεται η αυτοκαταστροφή, εδράζεται και η σωτηρία. Ποιός μπορεί να σταματήσει την εντροπία; Οι άνθρωποι, ή μάλλον …. οι μετάνθρωποι ήτοι, η επόμενη εξελικτική φάση του ανθρώπινου όντος που. αφού είναι ένα όν άγραφο χαρτί, θα επιτύχει την εξέλιξη του όταν επιτύχει ομοιόσταση με το περιβάλλον του μέσω της τεχνολογίας. Της ομοιόστασης που θα αποτρέψει την εντροπία και θα συνεπάγεται πολλές ακόμα εξελίξεις με τις οποίες δεν θα καταπιαστώ τώρα.
Σημειώστε εδώ ότι οι μετάνθρωποι που δεν θα έχουν ώς αντικειμενικό σκοπό την ομοιόσταση αλλά την εξουσία και την δική τους αποκλειστική επιβίωση, θα γίνουν σαν τους παλιούς σαδιστές θεούς με τα ανυπόφορα καπρίτσια που έκαναν ότι γουστάρανε με τις ζωές τών ανθρώπων, σαν μια δράκα κακομαθημένων κωλόπαιδων, που θυμίζει έντονα την σημερινή οικονομική ολιγαρχία. Αυτό θα επιταχύνει την διαδικασία της εντροπίας. Αυτού του είδους οι μετάνθρωποι μπορεί να επιτύχουν μια παράταση της ζωής τους αρκετά σημαντική με τα τωρινά δεδομενά, η οποία όμως θα είναι στην πραγματικότητα, ασήμαντη. Ενδεχομένως θα καταφέρουν ν'αποδράσουν κι απ'τον πλανήτη και, στην πρατραβηγμένη εκείνη περίπτωση που θα καταφέρουν να βρούν άλλο πλανήτη για να ζήσουν, απλώς θα μεταφέρουν εκεί την μαλακία τους και το ερώτημα ''παράδεισος ή λήθη;'' θα επανέλθει δριμύτερο - σε μια διαδικασία ειρωνείας διαπλανητικών διαστάσεων.
Ακόμα και αν φορτώσουν την διάνοια τους σε ένα διαστημόπλοιο υπάρχει πάντα η περίπτωση καταστροφής του μέσου ή του τέλους της ενέργειας. Ο αντικειμενικός σκοπός λοιπόν δεν είναι ο εγωτιστικός - αρπαχτικός μετανθρωπισμός, αλλά ο μετανθρωπισμός σε σχέση με την επίτευξη ομοιόστασης.
Η έννοια του μετανθρωπισμού δεν είναι κάτι το εξωτικό και δεν θα πρέπει να μας τρομάζει - όταν επιδιώκει την ανακοπή της εντροπίας. Κάθε φορά που ένας άνθρωπος αποδέχεται την ιδέα να χειρουργηθεί για να σωθεί, αποδέχεται [έστω και χωρίς να το αντιλαμβάνεται] πρώτον, την θεμελιώδη ιδέα της ανακοπής της εντροπίας και δεύτερον, την λογική συνέχεια της επιχείρησης ίασής του, τον μετανθρωπισμό. Αυτό που θα έπρεπε να μας τρομάζει είναι το ενδεχόμενο να μπορεί να επιτευχθεί η αποτροπή της εντροπίας δίχως τον άνθρωπο, αλλά για το έν λόγω ενδεχόμενο θα επανέλθω με άλλο κείμενο.
Το συμπέρασμα είναι πως το... παράδεισος ή λήθη που λέει ο Ζακ Φρέσκο και οι άλλοι ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΟΥΤΟΠΙΑ. Είναι ρεαλιστικότατο. Είναι... μια ρεαλιστική τρέλα.
υ. γ. το θέμα δεν εξαντλείται φυσικά με αυτή την σύντομη διαπραγμάτευση.
Σωτήρης Ανέστης