Η κρίση έχει πολλαπλές επιπτώσεις στη λειτουργία και την προσφορά υπηρεσιών των δήμων.
Οι δημοσιονομικοί περιορισμοί έχουν μειώσει τις κρατικές επιχορηγήσεις προς την ΤΑ κατά περίπου 60%. Το γεγονός αυτό δημιουργεί ασφυκτικές συνθήκες και περιορισμό των δυνατοτήτων ανάπτυξης τοπικών πρωτοβουλιών.
Η οικονομική κρίση όμως πλήττει και μεγάλες κοινωνικές κατηγορίες οι οποίες ως τελευταίο αποκούμπι θεωρούν την πλησιέστερη προς τους πολίτες εξουσία, δηλαδή τους δήμους. Θα πρέπει να σημειωθεί ότι η πλήρης αποδιοργάνωση του κεντρικού κράτους λειτουργεί και ως κίνητρο να κατευθύνουν οι πολίτες ακόμα περισσότερο τα παράπονα τους στο δήμαρχο.
Τέλος, το ζητούμενο για όλους σήμερα είναι η ανάπτυξη. Ανάπτυξη σημαίνει επενδύσεις. Επενδυτικές ευκαιρίες δεν είναι ανάγκη να ψάχνουμε στη μακρινή Κίνα και στο Κατάρ. Είναι μπροστά μας. Σε κάθε δήμο, σε κάθε τόπο, σε κάθε περιφέρεια υπάρχουν συγκριτικά πλεονεκτήματα που αναμένουν την αξιοποίηση τους. Η αξιοποίηση τους δεν απαιτεί ούτε τεράστια ποσά ούτε «φαραωνικά» έργα. Αντίθετα, τα αποτελέσματα τους στην τοπική και περιφερειακή οικονομία και κυρίως στην απασχόληση είναι άμεσα και ορατά.
Η ΕΕΤΑΑ βασικός υποστηρικτικός μηχανισμός των δήμων στη μάχη για την ανακούφιση τα τοπικής κοινωνίας, από τις επιπτώσεις της κρίσης.
H EETAA AE στο πλαίσιο του ΕΣΠΑ υλοποιεί, μέσω δήμων, κοινωνικά προγράμματα και παράλληλα λειτουργεί ως Ενδιάμεσος Φορέας Διαχείρισης. (ΕΦΔ).
Κοινωνικά προγράμματα.
Η Εταιρεία έχει διακριθεί για την αποτελεσματικότητα της και τους υψηλούς ρυθμούς απορροφητικότητας που παρουσιάζει αλλά και το υψηλό επίπεδο παρεχομένων υπηρεσιών που συνδυάζεται με διαφάνεια. Επανειλημμένοι και πολλαπλοί έλεγχοι, από εθνικές και κοινοτικές ελεγκτικές αρχές, αποδεικνύουν τη χρηστή και αποτελεσματική διαχείριση.
Τα αποτελέσματα που έχει πετύχει η εταιρεία στα κοινωνικά προγράμματα είναι:
Τέλος, επισημαίνεται ότι το Δεκέμβριο του 2012 όταν η χώρα χρειαζόταν απορροφητικότητα για να μην χαθούν κονδύλια, η ΕΕΤΑΑ επέδειξε την απαιτούμενη ευελιξία και ετοιμότητα και απορρόφησε 52,5 εκ. € Η απορροφητικότητα σήμερα, σε αυτό το πρόγραμμα είναι 87,6 εκ. €
Ο Ενδιάμεσος Φορέας Διαχείρισης (Ε.Φ.Δ. Ε.Ε.Τ.Α.Α.)
Ο Ενδιάμεσος Φορέας Διαχείρισης (Ε.Φ.Δ. Ε.Ε.Τ.Α.Α.), συστήθηκε με την ΚΥΑ ΦΕΚ Β’2803/9-12-2011.
Ο φορέας προχώρησε εντός του πρώτου τριμήνου λειτουργίας του στην έκδοση πενηντατριών (53) προσκλήσεων. Η ανταπόκριση των Δήμων ήταν άμεση, επιβεβαιώνοντας την ανάγκη για εναλλακτικές μορφές χρηματοδότησης. Οι πρωτοβάθμιοι ΟΤΑ υπέβαλλαν τετρακόσιες τριάντα (430) προτάσεις συνολικού προϋπολογισμού 764.996.234,23 €.
Τα μέχρι σήμερα αποτελέσματα αυτής της προσπάθειας (17 μήνες από την ίδρυση του ΕΦΔ), έχουν ως εξής:
Εντάξεις συνολικές: 69 έργα ύψους 176.441.786,43 €
Νομικές Δεσμεύσεις από 1-1-2013: 16.255.802,75 €
Πληρωμές: 13.448.219,57 €
Εγκρίσεις τευχών δημοπράτησης: 32 έργα προϋπολογισμού 73.726.834,23 €
Σημειώνουμε ότι ο ΕΦΔ, υπερκάλυψε κατά 25% το στόχο για τον οποίο είχε δεσμευθεί για το 2012.
Στο πλαίσιο υποστήριξης των δήμων για μεγαλύτερη απορροφητικότητα και ενεργότερη συμμετοχή στο ΕΣΠΑ ο φορέας πραγματοποίησε και πραγματοποιεί: α) τεχνικές συσκέψεις σε συνεργασίες με τις κατά τόπους ΠΕΔ, β) επιτόπιες επαληθεύσεις και γ) επιτόπια υποστήριξη δήμων, μετά από αίτημα του δήμου.
Α) Οι τεχνικές συσκέψεις με αιρετούς και στελέχη των τεχνικών υπηρεσιών των ΟΤΑ είχαν ως αντικείμενο τα προβλήματα που εντοπίζονται στην υποβολή και αξιολόγηση των προτάσεων και οι λύσεις που προκρίνονται. Έχουν ήδη πραγματοποιηθεί οκτώ τεχνικές συσκέψεις με τη συμμετοχή των στελεχών να είναι εντυπωσιακή.
Β) Επιτόπιες Επαληθεύσεις-Έλεγχοι Οι επιτόπιες επαληθεύσεις δεν έχουν ως αντικείμενο το συμβατικό έλεγχο της υλοποίησης του έργου αλλά της υποστήριξης και της ενημέρωσης στο πεδίο, στελεχών και αιρετών των πρωτοβάθμιων ΟΤΑ για την αποτελεσματικότερη συμμετοχή στο ΕΣΠΑ.
Γ) Έχει παρατηρηθεί μία σχετική καθυστέρηση στην ωρίμανση έργων κυρίως από μικρούς ΟΤΑ που δεν διαθέτουν επιστημονικό προσωπικό και εμπειρίες για την ικανοποίηση των συμβατικών όρων που καθορίζονται από το ΕΣΠΑ. Ο ΕΦΔ- ΕΕΤΑΑ στο πλαίσιο της λειτουργίας του υποστήριξε ΟΤΑ, κατόπιν αιτήματός τους. Τα αποτελέσματα αυτής της ενέργειας είναι να εγκαθιδρυθεί μία σταθερή σχέση συνεργασίας των στελεχών των συγκεκριμένων δήμων με τα στελέχη του ΕΦΔ-ΕΕΤΑΑ με συνέπεια τη βελτίωση της ποιότητας των προτάσεων.
Τη στιγμή που η χώρα παρουσιάζει πρόβλημα στην απορροφητικότητα των κονδυλίων του ΕΣΠΑ, ο ΕΦΔ- ΕΕΤΑΑ έχει εξαντλήσει το διαθέσιμο προϋπολογισμό των ενταγμένων έργων. Το αμέσως επόμενο διάστημα, προβλέπεται να αυξηθούν οι απαιτήσεις για πληρωμές των έργων δεδομένου ότι έχουν ολοκληρωθεί οι προβλεπόμενες διαδικασίες (προσυμβασιακοί έλεγχοι κλπ) και έχουν επιλεγεί οι ανάδοχοι.
Συμπερασματικά, η ΕΕΤΑΑ αποτελεί όχι μόνο τον αξιόπιστο υποστηρικτικό μηχανισμό της ΤΑ αλλά, στο πλαίσιο της κρίσης, εφοδιάζει τους δήμους με τεχνογνωσία, προγράμματα και κοινοτικούς πόρους για να αντιμετωπίσουν την αυξανόμενη ζήτηση για κοινωνικές υπηρεσίες και να αρθρώσουν μία διαφορετική αναπτυξιακή πρόταση που θα ξεκινάει «από τα κάτω» και θα έχει ως πρώτο μέλημα της, την εξυπηρέτηση των αναγκών των πολιτών.
Ποια είναι η ΕΕΤΑΑ
Η Ελληνική Εταιρία Τοπικής Ανάπτυξης και Αυτοδιοίκησης (Ε.Ε.Τ.Α.Α. Α.Ε.) ιδρύθηκε το 1985. Λειτουργεί με τη μορφή της ανώνυμης εταιρίας, και διέπεται από τις διατάξεις του Ν. 2190/20 και του ιδρυτικού της νόμου. Ανήκει στον κοινωνικό τομέα της οικονομίας, διοικείται από ενδεκαμελές αιρετό Διοικητικό Συμβούλιο και έχει μετόχους:
· φορείς της Αυτοδιοίκησης, (ΚΕΔΕ, ΠΕΔ, ΕΝΠΕ), 55% του μετοχικού κεφαλαίου
· το Ελληνικό Δημόσιο (ΥΠΕΣ, ΤΠ&Δ), 34% του μετοχικού κεφαλαίου και
· φορείς του Κοινωνικού τομέα (ΤΕΕ, ΠΑΣΕΓΕΣ κ.α.) 11% του μετοχικού κεφαλαίου.
Το Ανθρώπινο Δυναμικό της Ε.Ε.Τ.Α.Α. αποτελείται από εξειδικευμένους επιστήμονες (4 με Ph.D, 17 με masters και 60 πτυχιούχους) με πλούσια εμπειρία σε θέματα τοπικής περιφερειακής ανάπτυξης και αυτοδιοίκησης, κοινωνικής πολιτικής και ανθρώπινων πόρων, πολιτισμού, τουρισμού και περιβάλλοντος, πληροφορικής και τεχνολογικών εφαρμογών.
Η Ε.Ε.Τ.Α.Α. έχει καταστατικό σκοπό την παροχή επιστημονικής και τεχνικής υποστήριξης σε φορείς της Αυτοδιοίκησης καθώς και σε φορείς του Δημοσίου και του Κοινωνικού τομέα. Επιπλέον για την επίτευξη του σκοπού της συμμετέχει σε μεγάλο αριθμό Δικτύων και Συνεργασιών
Οι δημοσιονομικοί περιορισμοί έχουν μειώσει τις κρατικές επιχορηγήσεις προς την ΤΑ κατά περίπου 60%. Το γεγονός αυτό δημιουργεί ασφυκτικές συνθήκες και περιορισμό των δυνατοτήτων ανάπτυξης τοπικών πρωτοβουλιών.
Η οικονομική κρίση όμως πλήττει και μεγάλες κοινωνικές κατηγορίες οι οποίες ως τελευταίο αποκούμπι θεωρούν την πλησιέστερη προς τους πολίτες εξουσία, δηλαδή τους δήμους. Θα πρέπει να σημειωθεί ότι η πλήρης αποδιοργάνωση του κεντρικού κράτους λειτουργεί και ως κίνητρο να κατευθύνουν οι πολίτες ακόμα περισσότερο τα παράπονα τους στο δήμαρχο.
Τέλος, το ζητούμενο για όλους σήμερα είναι η ανάπτυξη. Ανάπτυξη σημαίνει επενδύσεις. Επενδυτικές ευκαιρίες δεν είναι ανάγκη να ψάχνουμε στη μακρινή Κίνα και στο Κατάρ. Είναι μπροστά μας. Σε κάθε δήμο, σε κάθε τόπο, σε κάθε περιφέρεια υπάρχουν συγκριτικά πλεονεκτήματα που αναμένουν την αξιοποίηση τους. Η αξιοποίηση τους δεν απαιτεί ούτε τεράστια ποσά ούτε «φαραωνικά» έργα. Αντίθετα, τα αποτελέσματα τους στην τοπική και περιφερειακή οικονομία και κυρίως στην απασχόληση είναι άμεσα και ορατά.
Η ΕΕΤΑΑ βασικός υποστηρικτικός μηχανισμός των δήμων στη μάχη για την ανακούφιση τα τοπικής κοινωνίας, από τις επιπτώσεις της κρίσης.
H EETAA AE στο πλαίσιο του ΕΣΠΑ υλοποιεί, μέσω δήμων, κοινωνικά προγράμματα και παράλληλα λειτουργεί ως Ενδιάμεσος Φορέας Διαχείρισης. (ΕΦΔ).
Κοινωνικά προγράμματα.
Η Εταιρεία έχει διακριθεί για την αποτελεσματικότητα της και τους υψηλούς ρυθμούς απορροφητικότητας που παρουσιάζει αλλά και το υψηλό επίπεδο παρεχομένων υπηρεσιών που συνδυάζεται με διαφάνεια. Επανειλημμένοι και πολλαπλοί έλεγχοι, από εθνικές και κοινοτικές ελεγκτικές αρχές, αποδεικνύουν τη χρηστή και αποτελεσματική διαχείριση.
Τα αποτελέσματα που έχει πετύχει η εταιρεία στα κοινωνικά προγράμματα είναι:
Τέλος, επισημαίνεται ότι το Δεκέμβριο του 2012 όταν η χώρα χρειαζόταν απορροφητικότητα για να μην χαθούν κονδύλια, η ΕΕΤΑΑ επέδειξε την απαιτούμενη ευελιξία και ετοιμότητα και απορρόφησε 52,5 εκ. € Η απορροφητικότητα σήμερα, σε αυτό το πρόγραμμα είναι 87,6 εκ. €
Ο Ενδιάμεσος Φορέας Διαχείρισης (Ε.Φ.Δ. Ε.Ε.Τ.Α.Α.)
Ο Ενδιάμεσος Φορέας Διαχείρισης (Ε.Φ.Δ. Ε.Ε.Τ.Α.Α.), συστήθηκε με την ΚΥΑ ΦΕΚ Β’2803/9-12-2011.
Ο φορέας προχώρησε εντός του πρώτου τριμήνου λειτουργίας του στην έκδοση πενηντατριών (53) προσκλήσεων. Η ανταπόκριση των Δήμων ήταν άμεση, επιβεβαιώνοντας την ανάγκη για εναλλακτικές μορφές χρηματοδότησης. Οι πρωτοβάθμιοι ΟΤΑ υπέβαλλαν τετρακόσιες τριάντα (430) προτάσεις συνολικού προϋπολογισμού 764.996.234,23 €.
Τα μέχρι σήμερα αποτελέσματα αυτής της προσπάθειας (17 μήνες από την ίδρυση του ΕΦΔ), έχουν ως εξής:
Εντάξεις συνολικές: 69 έργα ύψους 176.441.786,43 €
Νομικές Δεσμεύσεις από 1-1-2013: 16.255.802,75 €
Πληρωμές: 13.448.219,57 €
Εγκρίσεις τευχών δημοπράτησης: 32 έργα προϋπολογισμού 73.726.834,23 €
Σημειώνουμε ότι ο ΕΦΔ, υπερκάλυψε κατά 25% το στόχο για τον οποίο είχε δεσμευθεί για το 2012.
Στο πλαίσιο υποστήριξης των δήμων για μεγαλύτερη απορροφητικότητα και ενεργότερη συμμετοχή στο ΕΣΠΑ ο φορέας πραγματοποίησε και πραγματοποιεί: α) τεχνικές συσκέψεις σε συνεργασίες με τις κατά τόπους ΠΕΔ, β) επιτόπιες επαληθεύσεις και γ) επιτόπια υποστήριξη δήμων, μετά από αίτημα του δήμου.
Α) Οι τεχνικές συσκέψεις με αιρετούς και στελέχη των τεχνικών υπηρεσιών των ΟΤΑ είχαν ως αντικείμενο τα προβλήματα που εντοπίζονται στην υποβολή και αξιολόγηση των προτάσεων και οι λύσεις που προκρίνονται. Έχουν ήδη πραγματοποιηθεί οκτώ τεχνικές συσκέψεις με τη συμμετοχή των στελεχών να είναι εντυπωσιακή.
Β) Επιτόπιες Επαληθεύσεις-Έλεγχοι Οι επιτόπιες επαληθεύσεις δεν έχουν ως αντικείμενο το συμβατικό έλεγχο της υλοποίησης του έργου αλλά της υποστήριξης και της ενημέρωσης στο πεδίο, στελεχών και αιρετών των πρωτοβάθμιων ΟΤΑ για την αποτελεσματικότερη συμμετοχή στο ΕΣΠΑ.
Γ) Έχει παρατηρηθεί μία σχετική καθυστέρηση στην ωρίμανση έργων κυρίως από μικρούς ΟΤΑ που δεν διαθέτουν επιστημονικό προσωπικό και εμπειρίες για την ικανοποίηση των συμβατικών όρων που καθορίζονται από το ΕΣΠΑ. Ο ΕΦΔ- ΕΕΤΑΑ στο πλαίσιο της λειτουργίας του υποστήριξε ΟΤΑ, κατόπιν αιτήματός τους. Τα αποτελέσματα αυτής της ενέργειας είναι να εγκαθιδρυθεί μία σταθερή σχέση συνεργασίας των στελεχών των συγκεκριμένων δήμων με τα στελέχη του ΕΦΔ-ΕΕΤΑΑ με συνέπεια τη βελτίωση της ποιότητας των προτάσεων.
Τη στιγμή που η χώρα παρουσιάζει πρόβλημα στην απορροφητικότητα των κονδυλίων του ΕΣΠΑ, ο ΕΦΔ- ΕΕΤΑΑ έχει εξαντλήσει το διαθέσιμο προϋπολογισμό των ενταγμένων έργων. Το αμέσως επόμενο διάστημα, προβλέπεται να αυξηθούν οι απαιτήσεις για πληρωμές των έργων δεδομένου ότι έχουν ολοκληρωθεί οι προβλεπόμενες διαδικασίες (προσυμβασιακοί έλεγχοι κλπ) και έχουν επιλεγεί οι ανάδοχοι.
Συμπερασματικά, η ΕΕΤΑΑ αποτελεί όχι μόνο τον αξιόπιστο υποστηρικτικό μηχανισμό της ΤΑ αλλά, στο πλαίσιο της κρίσης, εφοδιάζει τους δήμους με τεχνογνωσία, προγράμματα και κοινοτικούς πόρους για να αντιμετωπίσουν την αυξανόμενη ζήτηση για κοινωνικές υπηρεσίες και να αρθρώσουν μία διαφορετική αναπτυξιακή πρόταση που θα ξεκινάει «από τα κάτω» και θα έχει ως πρώτο μέλημα της, την εξυπηρέτηση των αναγκών των πολιτών.
Ποια είναι η ΕΕΤΑΑ
Η Ελληνική Εταιρία Τοπικής Ανάπτυξης και Αυτοδιοίκησης (Ε.Ε.Τ.Α.Α. Α.Ε.) ιδρύθηκε το 1985. Λειτουργεί με τη μορφή της ανώνυμης εταιρίας, και διέπεται από τις διατάξεις του Ν. 2190/20 και του ιδρυτικού της νόμου. Ανήκει στον κοινωνικό τομέα της οικονομίας, διοικείται από ενδεκαμελές αιρετό Διοικητικό Συμβούλιο και έχει μετόχους:
· φορείς της Αυτοδιοίκησης, (ΚΕΔΕ, ΠΕΔ, ΕΝΠΕ), 55% του μετοχικού κεφαλαίου
· το Ελληνικό Δημόσιο (ΥΠΕΣ, ΤΠ&Δ), 34% του μετοχικού κεφαλαίου και
· φορείς του Κοινωνικού τομέα (ΤΕΕ, ΠΑΣΕΓΕΣ κ.α.) 11% του μετοχικού κεφαλαίου.
Το Ανθρώπινο Δυναμικό της Ε.Ε.Τ.Α.Α. αποτελείται από εξειδικευμένους επιστήμονες (4 με Ph.D, 17 με masters και 60 πτυχιούχους) με πλούσια εμπειρία σε θέματα τοπικής περιφερειακής ανάπτυξης και αυτοδιοίκησης, κοινωνικής πολιτικής και ανθρώπινων πόρων, πολιτισμού, τουρισμού και περιβάλλοντος, πληροφορικής και τεχνολογικών εφαρμογών.
Η Ε.Ε.Τ.Α.Α. έχει καταστατικό σκοπό την παροχή επιστημονικής και τεχνικής υποστήριξης σε φορείς της Αυτοδιοίκησης καθώς και σε φορείς του Δημοσίου και του Κοινωνικού τομέα. Επιπλέον για την επίτευξη του σκοπού της συμμετέχει σε μεγάλο αριθμό Δικτύων και Συνεργασιών