ΤΟ ΠΙΟ ΑΝΑΤΡΕΠΤΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΙΝΟΤΟΜΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΟΥ ΑΥΤΟΝΟΗΤΟΥ Σ ΕΝΑΝ ΒΙΩΣΙΜΟ ΚΑΙ ΑΣΦΑΛΗ ΚΟΣΜΟ…
«ΕΛΑΧΙΣΤΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΑ ΕΠΙΤΕΥΓΜΑΤΑ είναι τόσο εντυπωσιακά όσο η δυνατότητα να μπορούμε να βλέπουμε τον πλανήτη μας από το μακρινό διάστημα. Η πανέμορφη αυτή σφαίρα που αιωρείται στο μαύρο αχανές διάστημα μας επιτρέπει να αντιληφθούμε τι είναι τελικά αυτό που συνδέει όλους εμάς, τους δισεκατομμύρια κατοίκους της Γης.
Η παγκόσμια αυτή συνείδηση επηρεάζει τα συναισθήματα και την πνευματικότητα των ταξιδιωτών του διαστήματος. Η θέα που αντικρίζουν από το διάστημα τους κάνει να συνειδητοποιήσουν ότι όλοι οι άνθρωποι πάνω στη Γη είναι μέλη μιας ενιαίας κοινότητας. Πιστεύουν δε ότι η συγκεκριμένη κοσμοθέαση μπορεί να συσπειρώσει τα έθνη του κόσμου και να συμβάλλει στην οικοδόμηση ενός ειρηνικού μέλλοντος για την παρούσα αλλά και για τις επόμενες γενιές.»
«ΤΟ ΜΕΛΛΟΝ ΕΙΝΑΙ ΕΥΜΕΤΑΒΛΗΤΟ. Κάθε πράξη, απόφαση και εξέλιξη δημιουργεί νέες δυνατότητες και εξαλείφει κάποιες άλλες. Το μέλλον όμως είναι στα χέρια μας. Στο παρελθόν, οι αλλαγές έρχονταν τόσο αργά που γενιές ολόκληρες έβλεπαν πολύ μικρές διαφορές στον καθημερινό αγώνα της επιβίωσης. Οι κοινωνικές δομές και τα πολιτισμικά πρότυπα παρέμεναν στατικά για αιώνες.
Εκατοντάδες βιβλία ασχολούνται πλέον με τις τεχνολογικές αλλαγές, με τη διαχείριση επιχειρησιακών διαδικασιών, με την ανθρώπινη παραγωγικότητα και με περιβαλλοντικά ζητήματα. Τα πανεπιστήμια προσφέρουν μεταπτυχιακούς τίτλους στις δημόσιες σχέσεις και στις περιβαλλοντικές υποθέσεις. Όλοι σχεδόν όμως παραβλέπουν να μελετήσουν το βασικότερο στοιχείο αυτών των συστημάτων: τους ανθρώπους, τις κοινωνικές τους δομές και την κουλτούρα τους. Η τεχνολογία, η στρατηγική και ο αυτοματισμός δεν έχουν καμία αξία αν δεν γίνουν αποδεκτοί από τους ανθρώπους και δεν βρουν εφαρμογή στην καθημερινότητά τους. Το συγκεκριμένο βιβλίο παρουσιάζει ένα σχεδιάγραμμα για το πώς αυτά τα στοιχεία μπορούν να συνδυαστούν συνειδητά για τη δημιουργία ενός βιώσιμου μέλλοντος για όλους. Συγχρόνως, παρουσιάζει τις θεμελιώδεις αλλαγές που πρέπει να γίνουν και αφορούν τον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβανόμαστε τον εαυτό μας, τους άλλους και τον κόσμο μας. Αυτό μπορεί να επιτευχθεί εφόσον η τεχνολογία και η κυβερνητική εφαρμοστούν με γνώμονα τον ανθρώπινο και περιβαλλοντικό παράγοντα ώστε να εξασφαλίσουν, να προστατεύσουν και να προάγουν έναν πιο ανθρώπινο κόσμο για όλους.»
«Έχουμε φτάσει σε μια εποχή όπου οι μέθοδοι της επιστήμης και της τεχνολογίας μπορούν να προσφέρουν αφθονία σε όλους. Δεν χρειάζεται πλέον να αρνούμαστε συνειδητά την αποδοτικότητα μέσω της προγραμματισμένης βραχυβιότητας ή να χρησιμοποιούμε ένα απαρχαιωμένο χρηματοπιστωτικό σύστημα.
Παρόλο που πολλοί από εμάς θεωρούμε τους εαυτούς μας οραματιστές, παραμένουμε προσκολλημένοι σθεναρά στις παλιές αξίες του χρηματοπιστωτικού συστήματος. Δεχόμαστε χωρίς ουσιαστικό λόγο ένα σύστημα που βρίθει αναποτελεσματικότητας και το οποίο κατά βάση ενθαρρύνει τη δημιουργία ελλείψεων.»
«Αν ενδιαφερόμαστε πραγματικά για το περιβάλλον και για τους συνανθρώπους μας και θέλουμε να δοθεί ένα τέλος στις εδαφικές διαμάχες, στους πολέμους, στην εγκληματικότητα, στη φτώχεια, στην πείνα και στα υπόλοιπα προβλήματα που αντιμετωπίζουμε σήμερα, η έξυπνη χρήση της επιστήμης και της τεχνολογίας είναι τα εργαλεία που θα μας οδηγήσουν σε ένα νέο προσανατολισμό, ο οποίος θα εξυπηρετήσει τις ανάγκες όλων των ανθρώπων και όχι λίγων εκλεκτών.
Σκοπός αυτής της τεχνολογίας είναι να ελευθερώσει τους ανθρώπους από επαναλαμβανόμενες και βαρετές εργασίες και να τους επιτρέψει να βιώσουν στο έπακρο τις σχέσεις τους με τους άλλους ανθρώπους, σχέσεις τις οποίες είχαν απαρνηθεί εδώ και πολύ καιρό. Για να γίνει αυτό θα χρειαστεί να αλλάξει ο τρόπος με τον οποίο αντιλαμβανόμαστε την ανθρώπινη υπόστασή μας. Οι εποχές στις οποίες ζούμε μας καλούν να συνειδητοποιήσουμε ότι οι πόροι του πλανήτη είναι κοινή κληρονομιά όλων των ανθρώπων.»
«Σε εκατό χρόνια από τώρα, ίσως οι ιστορικοί να αναφέρονται στον πολιτισμό μας ως μια μεταβατική περίοδο από τις σκοτεινές εποχές της άγνοιας, της προκατάληψης και της κοινωνικής ανεπάρκειας, όπως ακριβώς εμείς αντιλαμβανόμαστε τον κόσμο κάποια εκατοντάδες χρόνια πριν. Εάν τελικά δημιουργήσουμε έναν πιο υγιή κόσμο στον οποίο το κάθε άτομο θα μπορεί να φτάσει στο έπακρο των δυνατοτήτων του, οι απόγονοί μας δεν θα μπορούν να καταλάβουν γιατί ο κόσμος μας παρήγαγε μόνο έναν Λουί Παστέρ, έναν Έντισον, έναν Τέσλα ή έναν Σαλκ, και γιατί τα μεγάλα επιτεύγματα της εποχής μας υπήρξαν δημιούργημα κάποιων λίγων.»
«Είμαστε προϊόν ενός πολιτισμού ελλείψεων που θεωρεί ότι κάθε αναμέτρηση και σχεδόν κάθε δραστηριότητα έχει πάντα έναν νικητή και έναν ηττημένο.»
«Δεν έχουμε πλέον την πολυτέλεια να σκεφτόμαστε με αυτόν τον πρωτόγονο τρόπο. Υπάρχουν άλλοι εναλλακτικοί τρόποι να αντιμετωπίζουμε τις ζωές μας και τον κόσμο. Είτε θα μάθουμε, λοιπόν, να ζούμε συνεργατικά ο ένας με τον άλλο ή θα επιφέρουμε τον ίδιο μας τον αφανισμό. Για να κατανοήσουμε πλήρως αυτή την επερχόμενη εποχή, πρέπει να κατανοήσουμε πρώτα τη σχέση ανάμεσα στο δημιούργημα και το δημιουργό του: τη μηχανή και τον πιο θαυμαστό από τους μηχανισμούς – τον άνθρωπο.»
«Πρέπει να επανεξετάσουμε τον παραδοσιακό τρόπο σκέψης μας εάν θέλουμε να αποφύγουμε τις συνέπειες που θα προκύψουν εάν δεν είμαστε κατάλληλα προετοιμασμένοι για το μέλλον. Η διαπίστωση ότι οι περισσότεροι από εμάς οραματιζόμαστε το μέλλον στο πλαίσιο της σημερινής κοινωνίας, ακολουθώντας αξίες και παραδόσεις του παρελθόντος, προκαλεί λύπη. Οι επιφανειακές αλλαγές διαιωνίζουν τα προβλήματα του σήμερα. Οι σημερινές προκλήσεις δεν είναι δυνατό να αντιμετωπιστούν με απαρχαιωμένες αντιλήψεις και αξίες που δεν έχουν πλέον καμία σημασία.»
«Παρά την πρόοδο που σημειώθηκε από την αντικειμενική επιστημονική παρατήρηση και την κατάρρευση φόβων και δεισιδαιμονιών χρόνων, ο κόσμος εξακολουθεί να λειτουργεί χωρίς λογική. Οι περισσότερες προσπάθειες βελτίωσης του κόσμου απέτυχαν καθώς προσέκρουσαν σε προσωπικά και εθνικά συμφέροντα. Οι περισσότερες αποφάσεις υπαγορεύονται από βαθιά ριζωμένα πολιτισμικά πρότυπα που στηρίζονται στην ιδέα ότι κάποιος χάνει και κάποιος άλλος κερδίζει (βασικό μοντέλο ανεπάρκειας). Για παράδειγμα, ακόμα μένουμε προσκολλημένοι στην ιδέα του ανταγωνισμού και αποδεχόμαστε την ανεπαρκή αποζημίωση για την ανθρώπινη εργασία (π.χ. τον κατώτατο μισθό), τη στιγμή που τέτοιου είδους ιδέες είναι πλέον ασύμβατες με τις δυνατότητες και τους πόρους μας και έχουν αρνητικό αντίκτυπο στην ανθρώπινη αξιοπρέπεια.»
«Το μέλλον είναι δική μας ευθύνη. Η αλλαγή όμως δεν θα έρθει μέχρι η πλειονότητα των ανθρώπων να χάσει την εμπιστοσύνη που έχει στις διεκπεραιωτικές ικανότητες των δικτατόρων και των εκλεγμένων αντιπροσώπων της. Για να επιτευχθεί οποιαδήποτε πραγματική κοινωνική αλλαγή, θα πρέπει πρώτα να προκληθεί ίσως κάποια οικονομική καταστροφή που θα επιφέρει τεράστια ανθρώπινη δυστυχία. Δυστυχώς, η προοπτική αυτή δεν εγγυάται ότι η όποια αλλαγή έρθει θα είναι απαραίτητα ωφέλιμη.
Για κάποιον αδιευκρίνιστο λόγο σε μια εποχή αφθονίας, έχουμε ανακηρύξει την τιμωρία ως τη μόνη απάντηση στα προβλήματά μας. Ένα από τα συμπτώματα της τρέλας είναι να επαναλαμβάνουμε συνεχώς το ίδιο λάθος, περιμένοντας διαφορετική έκβαση. Με αυτή την έννοια, η κοινωνία μας είναι πραγματικά τρελή.»
«Ένας πληθυσμός που συμμορφώνεται με τις επιταγές των ηγετών του μπορεί ευκολότερα να ελεγχθεί από αυτούς. Οι ηγέτες μας μάς παρέχουν ψεύτικες υποσχέσεις σχετικά με τις ελευθερίες που παρέχει η δημοκρατία, τη στιγμή που το μόνο που κάνουν οι ίδιοι είναι να στηρίζουν μια οικονομική δομή που φυλακίζει τους πολίτες όλο και περισσότερο υπό το βάρος του χρέους. Υποστηρίζουν ότι όλοι μπορούν να αναρριχηθούν στην κορυφή μέσα από την ιδιωτική πρωτοβουλία και τα κίνητρα. Για όσους δουλεύουν σκληρά αλλά δεν μπορούν να ζήσουν μια καλή ζωή, υπάρχει η θρησκεία για να τους καθησυχάζει ότι όσα δεν μπορούν να επιτύχουν σε αυτή τη ζωή, θα τα επιτύχουν στην επόμενη.»
«Η πιο αποδιοργανωτική περίοδος στη μετάβαση από μια καθεστηκυία κοινωνική τάξη σε ένα αναδυόμενο σύστημα έρχεται όταν οι άνθρωποι δεν είναι έτοιμοι συναισθηματικά ή πνευματικά να προσαρμοστούν στις αλλαγές. Οι άνθρωποι δεν μπορούν έτσι απλά να διαγράψουν τα πιστεύω και τις συνήθειες με τα οποία γαλουχήθηκαν, καθώς όλα αυτά τα στοιχεία προσδιορίζουν ουσιαστικά την ταυτότητά τους.»
«Οι συγκρούσεις που προκύπτουν σήμερα ανάμεσα στους ανθρώπους προέρχονται από τις αντικρουόμενες αξίες. Εάν καταφέρουμε να οδηγηθούμε σε ένα πιο υγιές μέλλον, οι διαμάχες που θα προκύπτουν θα προέρχονται από προβλήματα που είναι κοινά για όλους τους ανθρώπους. Σε έναν ζωντανό και ανερχόμενο πολιτισμό, αντί για διαμάχες μεταξύ των εθνών, οι προκλήσεις θα αφορούν την καταπολέμηση της ανεπάρκειας πόρων, την ανάκτηση των κατεστραμμένων περιβαλλοντικών εκτάσεων, τη δημιουργία καινοτόμων τεχνολογιών, την αύξηση της γεωργικής παραγωγής, τη βελτίωση των επικοινωνιών, την εδραίωση της επικοινωνίας μεταξύ των εθνών, την ανταλλαγή τεχνολογίας και τη βίωση μιας ζωής γεμάτης νόημα.
Τα παραπάνω αποσπάσματα προέρχονται από τα δύο πρώτα κεφάλαια (Σχεδιάζοντας το μέλλον και Αλλαγή αξιών σ έναν αναδυόμενο πολιτισμό) του βιβλίου του Ζακ Φρέσκο «Ό,ΤΙ ΑΞΙΖΕΙ ΔΕΝ ΚΟΣΤΙΖΕΙ» (The best that money can’t buy)
ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΔΙΑΘΕΣΗ «ΠΑΝΓΑΙΑ ΑΜΚΕ»
Πληροφορίες: www.thepangea.org
Τάσος Π.