Ο Ομπάμα ρίχνει τα γεράκια στον λάκκο που του άνοιξαν

Η απόλυτη σιγή που επικρατούσε στα στρατόπεδα των Δημοκρατικών και Ρεπουμπλικάνων τις πρώτες δέκα ημέρες μετά το «λουκέτο», που παρέλυσε μερικώς την ομοσπονδιακή κυβέρνηση, έδωσε τη θέση σε μία άνευ προηγουμένου... πολυλογία, η οποία έχει πάρει τη μορφή προτάσεων κι αντιπροτάσεων που ανταλλάζουν με ρυθμούς πυροβόλου οι δύο πλευρές.

Πρωταγωνιστές, βέβαια, αναδεικνύονται οι Ρεπουμπλικάνοι, οι οποίοι από αποφασισμένοι που ήταν να κηρύξουν ανένδοτο αγώνα για την αναστολή εφαρμογής του νέου συστήματος ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης για έναν χρόνο -το διάσημο Obamacare-, φαίνονται τώρα έτοιμοι να «ρίξουν νερό στο κρασί τους» και να
συναινέσουν σε προσωρινό «ξεκλείδωμα του λουκέτου» και στην αύξηση του ορίου του χρέους. Η στροφή αυτή οφείλεται στην αυξανόμενη πίεση που αισθάνονται από τους πολίτες, όπως αυτή εκφράζεται από σχεδόν όλες τις δημοσκοπήσεις που έχουν γίνει αυτό το διάστημα. Η πιο πρόσφατη μάλιστα, που έγινε για λογαριασμό της εφημερίδας «Wall Street Journal» και του δικτύου NBC, μόλις το 24% των ερωτηθέντων εγκρίνει το έργο των Ρεπουμπλικάνων, η χειρότερη επίδοση που έχει καταγραφεί για το κόμμα από το 1989.
Η πρώτη πρόταση των Ρεπουμπλικάνων της Βουλής των Αντιπροσώπων, διά χειρός Πολ Ράιν (υποψήφιος αντιπρόεδρος των Ρεπουμπλικάνων και αγαπημένο παιδί του Tea Party), έγινε την Πέμπτη, όταν πρότειναν την αύξηση του ορίου δανεισμού για έξι εβδομάδες μέχρι τις 20 Νοεμβρίου, ώστε να καλυφθούν οι ανάγκες του αμερικανικού δημοσίου για τον επόμενο ενάμιση μήνα και να αποφευχθεί μια χρεοκοπία και να δημιουργηθούν οι κατάλληλες συνθήκες για διαπραγματεύσεις για τον προϋπολογισμό.
Την επομένη επανήλθαν με νέα βελτιωμένη πρόταση, στην οποία περιλαμβανόταν και το άνοιγμα της κυβέρνησης μέσα στην ερχόμενη εβδομάδα με ένα νομοσχέδιο που θα αντικαθιστούσε τις μεγάλες περικοπές στις δημόσιες δαπάνες με περικοπές σε ορισμένα κοινωνικά προγράμματα. Το πρώτο αποτελεί πάγιο αίτημα των Δημοκρατικών, ενώ το δεύτερο των Ρεπουμπλικάνων, οι οποίοι πιστεύουν ότι δεν πλήττει την «καρδιά» του Obamcare, οπότε η πρόταση θα μπορούσε να γίνει αποδεκτή.

Ο Τζον Μπένερ φαίνεται να ισορροπεί εντός των αντίπαλων φραξιών

Αλλά οι προτάσεις δεν σταματούν εδώ. Οι Ρεπουμπλικάνοι της Γερουσίας, που συναντήθηκαν κι αυτοί με τον πρόεδρο Ομπάμα την Παρασκευή, παρουσίασαν τη δική τους πρόταση, την οποία έχει επεξεργαστεί η γερουσιαστής του Μέιν Σούζαν Κόλινς. Αυτή η πρόταση μιλάει για ταυτόχρονη αύξηση του ορίου του χρέους και άνοιγμα της κυβέρνησης για τρεις μήνες. Ομως, αρκετές από τις προτάσεις που περιέχει προβληματίζουν τους Δημοκρατικούς, όπως αυτή που θέλει να διατηρούνται οι μεγάλες περικοπές στις δημόσιες δαπάνες. Κυρίως, όμως, τους προβληματίζει η πρόταση που προβλέπει την κατάργηση φόρου σε ιατρικές συσκευές, τα έσοδα του οποίου φόρου θα διοχετεύονταν στο Obamacare. Προτάσεις που θα επέτρεπαν στους Ρεπουμπλικάνους να ισχυριστούν πως πέτυχαν κάποια νίκη.
Αδιέξοδο

Ο Πολ Ράιαν βρέθηκε στο στόχαστρο των εξτρεμιστών του Ρεπουμπλικανικού Κόμματος.

Μετά το τέλος της συνάντησης, η Κόλινς δήλωσε πως ο πρόεδρος βρήκε αρκετά ενδιαφέρουσα την πρόταση, όμως δεν την υιοθέτησε. Εξάλλου, από την αρχή της κρίσης ο πρόεδρος Ομπάμα επαναλαμβάνει σε όλους τους τόνους ότι το Obamacare δεν θα είναι μέρος της διαπραγμάτευσης για το «ταβάνι» του χρέους και τις κυβερνητικές δαπάνες. Επίσης, όπως δήλωσε και ο εκπρόσωπος Τύπου Τζέι Κάρνεϊ, η μεσοπρόθεσμη αύξηση του χρέους δεν «λύνει τίποτα» και πως ο πρόεδρος Ομπάμα, που βρίσκει «εποικοδομητικές τις συνομιλίες», θέλει να αυξήσει το «ταβάνι» του χρέους για μεγαλύτερο διάστημα από τις έξι εβδομάδες ή τους τρεις μήνες που του προτείνεται. Επίσης δεν προτίθεται να συνδέσει το ξεκλείδωμα του «λουκέτου» με την αύξηση του ορίου του χρέους. Και η επιμονή του φαίνεται πως αποφέρει καρπούς για τον ίδιο και το κόμμα. Η δημοσκόπηση της «Wall Street Journal» και του δικτύου NBC έδειξε πως το 38% των Αμερικανών θεωρούν πλέον το Obamacare καλή εξέλιξη, όταν τον προηγούμενο μήνα το αντίστοιχο ποσοστό ήταν 31%, δηλαδή όλο αυτό το διάστημα που οι εξτρεμιστές εντός του Ρεπουμπλικανικού κόμματος, θέλοντας να το ακυρώσουν, έχουν βάλει τη χώρα σε περιπέτειες. Γενικά, η δημοσκόπηση είναι κόλαφος για τους Ρεπουμπλικάνους, καθώς το 70% των ερωτηθέντων τούς κατηγορεί ότι βάζουν την πολιτική τους ατζέντα πάνω από το καλό της χώρας (για τον Ομπάμα το ποσοστό ανέρχεται σε 51%). Επίσης, 53% τους κατηγορεί και μόνο το 31% ρίχνει την ευθύνη στον Μπαράκ Ομπάμα για το «λουκέτο», ενώ την ίδια ώρα οκτώ στους δέκα θεωρούν ότι οι ΗΠΑ είναι σε λάθος δρόμο, ποσοστό που είναι το υψηλότερο από την εποχή της έναρξης της οικονομικής κρίσης το 2008.
ΟΙ ΠΡΩΤΑΓΩΝΙΣΤΕΣ ΤΟΥ ΔΡΑΜΑΤΟΣ
Προσπαθούν να βγουν από το αδιέξοδο που δημιούργησαν
Η εβδομάδα που άρχισαν οι διαπραγματεύσεις θα μπορούσε να ήταν ο τίτλος του δράματος με... «λουκέτα» και «ταβάνια» που παίζεται στην Ουάσιγκτον, με πρωταγωνιστές αυτού του επεισοδίου τον πρόεδρο της Βουλής των Αντιπροσώπων Τζον Μπένερ και τον Πολ Ράιαν, πρόεδρο της Επιτροπής Προϋπολογισμού της Βουλής.
Ο Μπένερ βρέθηκε από την πρώτη εγκλωβισμένος από το Κίνημα του Τσαγιού, καθώς ήδη είχε απειλήσει την πρωτοκαθεδρία του στη Βουλή νωρίτερα αυτήν τη χρονιά, θεωρώντας τον υπερβολικά «ελαστικό» στις απαιτήσεις των Δημοκρατικών.
Εξακολουθούν οι πιέσεις. Ετσι έπρεπε να βρει έναν τρόπο να ικανοποιήσει τους σκληροπυρηνικούς του κόμματος, που δεν αισθάνονται να απειλούνται στις ενδιάμεσες εκλογές του 2014, καθώς εκλέγονται σε περιοχές αμιγώς ρεπουμπλικανικές. Αρκετά μάλιστα απ' αυτά τα γεράκια εξακολουθούν να πιέζουν για το πάγωμα του προγράμματος Obamacare.
Η πρόταση που παρουσίασε επομένως, αν και δεν έκανε καμία αναφορά στο σύστημα υγείας, εστιάζει στις συζητήσεις που θα γίνουν όταν αυξηθεί το «ταβάνι» χρέους και στις οποίες θα προταθούν μειώσεις δαπανών, οι οποίες, όπως ελπίζουν οι Ρεπουμπλικάνοι, θα οδηγήσουν σε ακύρωση της λειτουργίας του Obamacare.
Και από την αποδοχή της πρότασης του από ορισμένα «γεράκια», όπως οι πρωτομάστορες του χάους, γερουσιαστές Κρουζ και Λι, αποδεικνύεται ότι ο Μπένερ βαδίζει στο σωστό μονοπάτι, αν και τα πιο μετριοπαθή στοιχεία του κόμματος μάλλον έχουν σιχαθεί να ακούνε για το σύστημα υγείας.
Κι αν ο Μπένερ φαίνεται προς το παρόν να ισορροπεί εντός των αντίπαλων φραξιών του κόμματος, ο Πολ Ράιαν φαίνεται να τα βρίσκει σκούρα από το Tea Party, του οποίου υπήρξε αγαπημένο παιδί. Την μήνιν τους εναντίον του προκάλεσε άρθρο του το οποίο δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα «Wall Street Journal», μία ημέρα πριν από την πρώτη συνάντηση Ομπάμα- Ρεπουμπλικάνων, στο οποίο πρότεινε πιθανά σημεία συμφωνίας ανάμεσα σε Δημοκρατικούς και Ρεπουμπλικάνους.
Απαγορευμένη λέξη
Ωστόσο, παρόλο που έδινε ιδιαίτερη έμφαση στη μείωση των κρατικών δαπανών και στη φορολογική μεταρρύθμιση, δεν ανέφερε πουθενά τη λέξη... Obamacare. Σχεδόν αμέσως, μπλόγκερ και σχολιαστές φίλα προσκείμενοι στο Tea Party σχολίασαν οργισμένα πως «για ακόμα μια φορά η ηγεσία πουλάει τη βάση» ή «το Obamacare καταστρέφει τη χώρα και το σχέδιο Ράιαν δεν κάνει τίποτα για να αποτρέψει αυτήν την καταστροφή».
Ωστόσο, είναι φανερό πως από τις προτάσεις οι Ρεπουμπλικάνοι επιχειρούν να βρουν έναν τρόπο να βγουν από το αδιέξοδο που οι ίδιοι προκάλεσαν, μην μπορώντας να επικαλεστούν κάποια νίκη, έχοντας ασφαλώς και το βλέμμα τους στραμμένο στις ενδιάμεσες εκλογές, νούμερο ένας στόχος των οποίων είναι να κερδίσουν ξανά την πλειοψηφία και στη Γερουσία.
ΧΡΥΣΟΥΛΑ ΚΑΤΣΑΡΟΥ
katsarou@pegasus.gr