Σύνταξη που κυμαίνεται κατά μέσο όρο στα 460 ευρώ μπορούν να διεκδικήσουν χιλιάδες αγρότες από τον ΟΓΑ.

Οι δύο βασικές προϋποθέσεις που οδηγούν τους κατ' επάγγελμα αγρότες στο Ταμείο του Οργανισμού είναι η 15ετής ασφάλιση (με πληρωμένες εισφορές) και η συμπλήρωση του 67ου έτους της ηλικίας, καθώς από φέτος αυξήθηκε το όριο ηλικίας συνταξιοδότησης του ΟΓΑ κατά δύο χρόνια.

Ειδικότερα, όσοι έχουν γεννηθεί από το 1948 και μετά θα πρέπει να περιμένουν μέχρι να γίνουν 67 ώστε να συνταξιοδοτηθούν. Οι υπόλοιποι μπορούν να βγουν και στα 65. Εκτός από το όριο ηλικίας βασική προϋπόθεση για να λάβει ένας αγρότης τη σύνταξη του ΟΓΑ είναι να έχει συμπληρώσει 15ετία ασφάλισης με πληρωμένες εισφορές στον Οργανισμό. Για τη συμπλήρωση της δεκαπενταετίας μπορούν να προσμετρηθούν τα χρόνια που έχει διανύσει κανείς στον κλάδο πρόσθετης ασφάλισης.

Πρόκειται για τις εισφορές που πλήρωναν οι αγρότες τη δεκαετία 1988-1997 με βάση τρεις ασφαλιστικές κλάσεις. Οσοι αγρότες πλήρωναν εκείνη την εποχή κανονικά τις εισφορές τους μπορούν σήμερα να συνυπολογίσουν τα πληρωμένα χρόνια για να βγουν στη σύνταξη.
Για τα χρόνια αυτά η σύνταξη υπολογίζεται ως εξής: 33,57* τα έτη ασφάλισης στον κλάδο*, έναν συντελεστή που είναι διαφορετικός για την κάθε ασφαλιστική κλάση (0,3 για την Α κλάση, 0,425 για τη Β κλάση και 0,55 για τη Γ κλάση). Οσοι ήταν γραμμένοι στον κλάδο πρόσθετης ασφάλισης αλλά δεν είχαν πληρώσει για όλη τη δεκαετία, μπορούν να εξαγοράσουν όσα χρόνια θέλουν πληρώνοντας 1.165 ευρώ για κάθε έτος.

Προσοχή, όμως, συνιστούν οι ειδικοί, καθώς για τα εξαγορασμένα χρόνια της πρόσθετης ασφάλισης η σύνταξη υπολογίζεται διαφορετικά από ό,τι για τα χρόνια που είχαν πληρωθεί κανονικά στην ώρα τους. Ειδικότερα, υπολογίζονται με βάση τη σημερινή πρώτη ασφαλιστική κατηγορία (2%* 486,77* τα έτη ασφάλισης). Χρόνια πρόσθετης ασφάλισης δεν μπορούν να αναγνωρίσουν όσοι δεν είχαν καν γραφτεί στον κλάδο. Κατά τα άλλα, η κύρια σύνταξη υπολογίζεται με βάση τις ασφαλιστικές κατηγορίες που ισχύουν σήμερα στον ΟΓΑ. Συγκεκριμένα, πολλαπλασιάζουμε το 2% του ποσού της ασφαλιστικής κατηγορίας επί τα έτη ασφάλισης.
Βασική σύνταξη
Στο ποσό της κύριας σύνταξης προστίθεται και η λεγόμενη βασική σύνταξη. Πρόκειται για τη σύνταξη που έδινε παλιά ο ΟΓΑ χωρίς εισφορές. Το ποσό της βασικής σύνταξης (360 ευρώ) μειώνεται κάθε χρόνο από το 2003 κατά 4% με προοπτική να μηδενιστεί το 2026. Ειδικότερα για όσους βγαίνουν φέτος η βασική σύνταξη είναι 201 ευρώ, για όσους βγαίνουν του χρόνου είναι 187 κ.λπ. Τη βασική σύνταξη λαμβάνουν όσοι έχουν τις προϋποθέσεις για να βγουν από τον κλάδο κύριας σύνταξης.

Διαφορετικά (για όσους δεν έχουν 15ετία εισφορών) θα πρέπει να αποδεικνύεται 25ετής συστηματική απασχόληση με αγροτικές ή άλλες εργασίες που καλύπτονται από την ασφάλιση του ΟΓΑ, μετά τη συμπλήρωση του 21ου έτους της ηλικίας και διακοπή του αγροτικού επαγγέλματος από το 1998. Οπως, όμως, τονίζουν στελέχη του Οργανισμού, πολλοί λίγοι είναι οι αγρότες που μπορούν πια να πάρουν σύνταξη χωρίς να έχουν πληρώσει εισφορές.
Αυτή τη δυνατότητα έχουν κυρίως όσοι είχαν συμπληρώσει 25 χρόνια ως αγρότες μέχρι το 1997 και εξασκούσαν κατ' επάγγελμα τη δραστηριότητα μετά τα 21 χρόνια της ηλικίας τους, αλλά έπαψαν να είναι αγρότες μετά το 1998. Αυτοί έχουν θεμελιώσει δικαίωμα και μπορούν να πάρουν το πλήρες ποσό των 360 ευρώ όταν συμπληρώσουν τα 67 τους χρόνια (τα 65 αν έχουν γεννηθεί μέχρι το 1947).
Στο τελικό ποσό της σύνταξης πρέπει να προσθέσει κανείς και τις προσαυξήσεις λόγω οικογενειακών βαρών που είναι σταθερές για όλους (μόνο για όσους δικαιούνται κύρια σύνταξη). Ειδικότερα για σύζυγο που είναι κάτω των 67 ετών, αγρότης και δεν παίρνει άλλη σύνταξη από πουθενά, οι δικαιούχοι παίρνουν προσαύξηση 10% επί του ποσού της πρώτης ασφαλιστικής κατηγορίας - δηλαδή για φέτος 48,6 ευρώ. Αντίστοιχα για κάθε παιδί που είναι ανήλικο, άγαμο, δεν εργάζεται ή σπουδάζει (μέχρι τα 24), ο ΟΓΑ δίνει 8% της πρώτης ασφαλιστικής κατηγορίας (38,88 ευρώ) για το πρώτο παιδί, 10% για το δεύτερο (48,6 ευρώ) και 12% για το τρίτο (58,32 ευρώ) και κάθε επόμενο.
Παραδείγματα και απαντήσεις

• Αγρότης που γεννήθηκε το 1950, έχει πληρωμένα 10 χρόνια στον κλάδο πρόσθετης ασφάλισης (1988-1997) στην Α' κλάση και άλλα 15 χρόνια πληρωμένα στον κλάδο κύριας ασφάλισης (1998-2013) στην 1η κατηγορία θα βγει στη σύνταξη το 2017 (όταν θα συμπληρώνει τα 67 χρόνια) με ποσό 378 ευρώ τον μήνα (234 κύρια σύνταξη και 144 βασική σύνταξη).
• Αγρότης που γεννήθηκε το 1960 και έχει πέντε πληρωμένα χρόνια στον κλάδο πρόσθετης ασφάλισης (1988-1997) στην Α' κλάση έχει εξαγοράσει άλλα πέντε χρόνια στην πρόσθετη ασφάλιση και δύο χρόνια στρατιωτικής θητείας, ενώ έχει πληρωμένα 10 χρόνια στον κλάδο κύριας ασφάλισης (1998-2013) στην 1η κατηγορία θα λάβει σύνταξη το 2027 (όταν θα κλείνει τα 67) ποσό 224 ευρώ (τότε η βασική σύνταξη θα έχει εντελώς μηδενιστεί) χωρίς να υπολογίζονται τα τυχόν οικογενειακά βοηθήματα (για ανήλικα παιδιά ή ανασφάλιστο σύζυγο αγρότη).

Οι νέες κατηγορίες για τους αγρότες
Υποχρεωτικά αλλάζουν πλέον από πέρσι ασφαλιστική κατηγορία οι αγρότες που στη συντριπτική τους πλειονότητα (82%) είχαν επιλέξει την πρώτη και φτηνότερη. Από 1/1/2012 οι ασφαλισμένοι του ΟΓΑ εντάσσονται υποχρεωτικά στις πέντε πρώτες ασφαλιστικές κατηγορίες και προαιρετικά στις υπόλοιπες δύο (6η και 7η). Ειδικότερα, οι αγρότες αλλάζουν κατηγορίες ως εξής:

• Από την 1η στη 2η κατηγορία, ύστερα από 5 έτη ασφάλισης.
• Από τη 2η στην 3η κατηγορία, ύστερα από άλλα 3 έτη ασφάλισης (8 συνολικά έτη).
• Από την 3η στην 4η κατηγορία, ύστερα από άλλα 3 έτη ασφάλισης (11 συνολικά).
• Από την 4η στην 5η κατηγορία, ύστερα από άλλα 3 έτη ασφάλισης (14 συνολικά).

Οι ασφαλισμένοι αγρότες στον ΟΓΑ (Κλάδος Κύριας Ασφάλισης) μετατάσσονται υποχρεωτικά στην αμέσως επόμενη ασφαλιστική κατηγορία εφόσον συμπληρώνουν τον απαιτούμενο συνολικό χρόνο ασφάλισης και έχουν διανύσει στην τελευταία (τρέχουσα) κατηγορία την απαιτούμενη 5ετία ή 3ετία. Η μετάταξη από κατηγορία σε κατηγορία γίνεται από την 1η Ιανουαρίου του επόμενου έτους μετά τη συμπλήρωση της 5ετίας ή 3ετίας.
Η ρύθμιση έπληξε όσους αγρότες έχουν αρκετά χρόνια ασφάλισης αλλά επέλεγαν την πρώτη ή τη δεύτερη ασφαλιστική κατηγορία για να πληρώνουν χαμηλότερες εισφορές. Χαρακτηριστικό είναι πως η μεγάλη πλειοψηφία (421.742-65%) των ασφαλισμένων έχουν ενταχθεί πια στη 2η κατηγορία.
Οι ασφαλισμένοι μπορούν με αίτησή τους να επιλέξουν ανώτερη ασφαλιστική κατηγορία από αυτή στην οποία υπάγονται υποχρεωτικά ή, εφόσον βρίσκονται σε ανώτερη ασφαλιστική κατηγορία, να επιλέξουν κατώτερη, όχι όμως μικρότερη από εκείνη στην οποία υπάγονται υποχρεωτικά. Στον χρόνο για την υποχρεωτική μετάταξη δεν προσμετρώνται τα έτη που διανύθηκαν στον Κλάδο Πρόσθετης Ασφάλισης.
Σημειώνεται πως οι ασφαλιστικές εισφορές πληρώνονται κάθε 6μηνο από τους αγρότες, ενώ οι υψηλότερες εισφορές δίνουν τη δυνατότητα εξασφάλισης υψηλότερων συντάξεων, αφού όσο μεγαλύτερες εισφορές πληρώνει κανείς τόσο υψηλότερη σύνταξη θα πάρει.
Οι προϋποθέσεις για ανασφάλιστους
Ο ΟΓΑ χορηγεί σύνταξη ανασφάλιστου υπερήλικα -360 ευρώ τον μήνα- σε όλους όσοι είναι άνω των 67 ετών με τις εξής προϋποθέσεις:

• Δεν πρέπει να εισπράττουν ή να δικαιούνται σύνταξη από οποιονδήποτε άλλον φορέα κοινωνικής ασφάλισης στην Ελλάδα ή στο εξωτερικό.
• Δεν πρέπει η/ο σύζυγος -αν είναι έγγαμοι- να λαμβάνει σύνταξη μεγαλύτερη από 360 ευρώ.
• Πρέπει να διαμένουν μόνιμα και νόμιμα στην Ελλάδα τα τελευταία 20 χρόνια πριν από την υποβολή της αίτησης για συνταξιοδότηση και να εξακολουθούν να διαμένουν στην Ελλάδα.
• Το συνολικό ετήσιο ατομικό φορολογητέο εισόδημά τους δεν πρέπει να υπερβαίνει τα 4.320 ευρώ (αν είναι έγγαμοι το ετήσιο οικογενειακό εισόδημα δεν πρέπει να υπερβαίνει τα 8.640 ευρώ).

Από 1/1/2013 επανακρίνονται σταδιακά με αυτά τα αυστηρά κριτήρια που πρόσφατα νομοθετήθηκαν όλοι οι ανασφάλιστοι υπερήλικες που έχουν καταστεί συνταξιούχοι του Οργανισμού στο παρελθόν. Οπως τονίζουν στελέχη του Οργανισμού, αυτό έχει ως αποτέλεσμα να διακόπτεται η χορήγηση της σύνταξης σε πολλούς παλιούς δικαιούχους.
Γιάννης Φώσκολος
 .ethnos.gr