Μετά τα γιορτινά κάλαντα, ήρθαν και τα προεκλογικά...και όπως κάθε χρονιά εκλογών, τα ίδια...
Με μία πρώτη σημειολογική ανάλυση στα δύο προεκλογικά σποτ της Νέας Δημοκρατίας του 2012 και του 2015 διακρίνουμε τα εξής γλωσσικά σημεία:
Σημαίνον: Ένας δάσκαλος καλείται να λύσει την απορία ενός παιδιού για το μέλλον της Χώρας.
Σημαινόμενον: Η Έξοδος από την Ευρωπαϊκή Ένωση - (Δηλαδή η ψήφος σε Αντιπολιτευτικό Κόμμα) οδηγεί σε αναπάντητα Ερωτήματα
Το νόημα αυτού του μηνύματος στη συνέχεια, μέσα από ένα δευτερογενές ΄σύστημα σημειοδότησης και λειτουργώντας ως σημαίνον συνδέεται μέσω της προοικονομίας με το εξής
Νέο Σημαινόμενον: Η Νέα Δημοκρατία είναι σταθερή, αποφασιστική.
Νέος Μύθος: Η Ψήφος στη Νέα Δημοκρατία δίνει ασφάλεια στα παιδιά της Ελλάδας.
Όσον αφορά το δεύτερο και πρόσφατο προεκλογικό σποτ της Νέας Δημοκρατίας εντοπίζουμε τα εξής γλωσσικά στοιχεία:
Σημαίνον: Το παιδί παίζει μπάλα σε μία πλατεία και ο Σαμαράς του κάνει "poke" για συζήτηση.
Σημαινόμενον: Ο Σαμαράς είναι εκεί, κοντά στις γειτονιές που δεν έχουν γήπεδο.
Σημείο: Η Νέα Δημοκρατία είναι κοντά στην ελληνική οικογένεια και ανοίγει ειλικρινή, κοινή θνητή συζήτηση μαζί της.
Νέο Σημαινόμενον: Η Νέα Δημοκρατία αναγνωρίζει την δύσκολη κατάσταση και στέκεται δίπλα στην Ελληνική Οικογένεια με ειλικρίνεια και υπευθυνότητα (Για να παίξει μπάλα μία χώρα/μια ομάδα/μια οικογένεια θέλει γήπεδο)
Νέος Μύθος: Η Ψήφος στη Νέα Δημοκρατία, εξασφαλίζει το γήπεδο που χρειάζεται η Ελλάδα για να παίξουν τα παιδιά της μπάλα. Οι Έλληνες πρέπει να ψηφίσουν ως γονείς ψηφοφόροι για ένα μέλλον όπου το παιχνίδι συνεχίζεται.
Αρχικά, η προσπάθεια συναισθηματικής επίκλησης είναι προφανής. (παρατεταμένη εστίαση, μουσική υπόκρουση μελαγχολίας, αθώα και ανακριτικά βλέμματα). Αρκετά συγκινητικό για έναν εξαρτημένο Νεο Δημοκράτη.
Σε ένα δεύτερο επίπεδο ο μοναδικός πολίτης που και στις δύο περιπτώσεις εκφράζει πολιτειακές ανησυχίες είναι ένα Παιδί. Χρησιμοποιώντας το παιδί ως υποκείμενο με πολιτική συνείδηση, αναρωτιέται κανείς τί μπορεί να υποδηλώνει αυτή η ηλικιακή επιλογή, για τους προσκεκλημένους ψηφοφόρους της Νέας Δημοκρατίας.
Στο δεύτερο βίντεο η προσπάθεια μίας Ευρωπαϊκότροπης συζήτησης με το να καλέσει πιο πέρα το παιδί να μιλήσουν, να κοντοσταθεί για να είναι στο ύψος του (!) και να ασχοληθεί με την προκείμενη ειλικρίνεια και αναγνώριση της κατάστασης από τον πατέρα του παιδιού (αυτή τη φορά μία απλή παιδική ερώτηση δεν θα έπειθε, γιατί οι κακουχίες της κρίσης δημιουργούν πιο απαιτητικές και ενήλικες ερωτήσεις -βλ. σποτ 2012) επιδιώκει να συγκαλύψει τεχνηέντως το σηκωμένο δάχτυλο του Πρωταγωνιστή (Μετωνυμία του Ποταμιού;) μας Αντώνη Σαμαρά.
Ο Καταπιεστικός Αυταρχισμός του υποφαίνεται στην υπερ-λαϊκευμένη και μανιχαϊστική του πρόταση: "Μία χώρα για να παίξει μπάλα πρέπει να έχει γήπεδο" --> Μία χώρα για να είναι ομάδα αναγνωρίσιμη πρέπει να έχει γήπεδο..--> Μία χώρα για να είναι αναγνωρίσιμη ομάδα στην Ευρωπαϊκή ζώνη πρέπει να παίζει παιχνίδι. Και αναρωτιέμαι αν απευθύνεται περισσότερο στους έφηβους οπαδούς της ΑΕΚ, ή στους Έλληνες πολίτες. Άλλωστε μία χώρα ακόμα και αν χρειάζεται σωστό γήπεδο, για να παίξει μπάλα, χρειάζεται πρώτα να είναι σωστή ομάδα. Και ξεπουλώντας τους παίχτες της ως δανεικούς για τρεις και εξήντα δεν θα είναι ποτέ πλήρης.
Δεν είναι η πρώτη φορά που το ποδόσφαιρο και η πολιτική κυλιούνται στα ίδια λιμνάζοντα νερά υπό το πρίσμα μίας αφηρημένης προσέγγισης. Οι συζητήσεις περί ποδοσφαίρου τις περισσότερες φορές περιορίζονται στην περιγραφική και κυριολεκτική ανάλυση των γεγονότων, ωστόσο ο θεατής αισθάνεται ότι έχει άποψη για το παιχνίδι και κάποιες φορές πιστεύει ότι το επηρεάζει. Όταν για παράδειγμα δοθεί μία κίτρινη κάρτα και ο θεατής κρίνει ότι δεν θα έπρεπε να είναι έτσι, σηκώνεται και διαμαρτύρεται, πιστεύοντας ότι έτσι θα επηρεάσει την κρίση του διαιτητή. Επίσης άπειρες φορές ακούμε ή λέμε: "Έλα, έλα, έλα, σούταρε, σούταρε ρε μ@@@@α!" ή εκκωφαντικές επιπλήξεις για τις μανάδες και τις γυναίκες των διαιτητών. Παρατηρείται δηλαδή η ψευδαίσθηση του θεατή ότι έχει λόγο σε όλο αυτό το θέαμα.
Φυσικά ο εκάστοτε επικοινωνιολόγος της Νέας Δημοκρατίας είναι ικανός να αναγνωρίσει αυτές τις αδυναμίες του όχλου και να αξιοποιήσει αυτή την ταυτότητα του Έλληνα πολίτη-οπαδού. Αναδομεί λοιπόν προεκλογικά σποτ δίνοντας έμφαση σε περιγραφικά γλωσσικά σημεία, όπως το ότι το παιδί σουτάρει πάσα στον δάσκαλο και ο δάσκαλος χάνει τον έλεγχο. Τότε κάνει μία τρίπλα η Νέα Δημοκρατία, προσπερνάει τα αντιπολιτευτικά, σουτάρει και αποφασιστικά βάζει γκολ μέσα στο τέρμα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η οποία ειναι άλλωστε το μέτρο αξιολόγησης μας. Το τελικό μήνυμα της Νέας Δημοκρατίας είναι: "Δεν παίζουμε με το μέλλον τον παιδιών μας"...."Λέμε Ναι σε όλα".
Στην δεύτερη περίπτωση, έχοντας εις γνώσην του ο επικοινωνιολόγος της Νέας Δημοκρατίας ότι η Ελληνική Οικογένεια έχει καρφώσει το βλέμμα της καχύποπτα πάνω στους δοσίλογους υποκριτές παίζει καινούργιο παιχνίδι: δεν βάζει δάσκαλο πρωταγωνιστή. Άλλωστε στο Δημόσιο απορρίπτονται ο ένας μετά τον άλλον. Αυτή τη φορά χτυπάει πρωταγωνιστικό ρόλο ο ίδιος ο Πρωθυπουργός.. (ex), ο οποίος απλά, τυχαία και λαϊκά παίρνει την μπάλα από το παιδί και το καλεί σε αναμέτρηση. Το παιδί τον αντικρύζει με δέος, ως να ήταν ο Μέσσυ και τολμάει να τον προσπεράσει κάνοντας μία πάσα-πιρουέτα στον πατέρα. Ο Σαμαράς διεκδικεί την μπάλα από τον πατέρα ("Όταν θες να κάνεις κάτι σωστό..περνάς μέσα από δυσκολίες"--> Είναι φυσικό να περνάμε δύσκολα --> φυσικοποίηση του προβλήματος), και λίγο πριν φτάσει στο τέρμα, ρίχνει μία κλεφτή ματιά στον πατέρα, του κλείνει το μάτι ("Να πεις λοιπόν στον πατέρα σου...") και έπειτα γυρνώντας αργά και αποφασιστικά προς το παιδί, του λέει : "Έτσι δεν είναι;".. Έτσι λοιπόν ο Σαμαράς εξηγεί πως όσο και αν τα συμφέροντα των τάξεων είναι αντικρουόμενα (εσύ συνέχισε να προπονείσαι και εμείς θα συνεχίσουμε να δουλεύουμε), οφείλουμε να αποδεχθούμε την ψευδαίσθηση ως πραγματικότητα, μάλιστα ως εξισωτική πραγματικότητα της εξουσίας με τον λαό.
Η χώρας μας λοιπόν σύμφωνα με τον Αντώνη Σαμαρά θέλει το δικό της γήπεδο και οι πολίτες καλούνται να ψηφίσουν Νέα Δημοκρατία προκειμένου να εξασφαλιστεί αυτό το γήπεδο. Μόνο που εκτός της γνώσης, αποφασιστικότητας, και ειλικρινείας που αναγνωρίζει στο κόμμα του ξεχνάει να επισημάνει ότι τα σωστά τα γήπεδα φτιάχνονται με καλές χορηγίες. Και όταν όλη αυτή η μεταφορά.. που στο σποτ θεωρείται κυριολεξία... μεταφραστεί ορθά.. έχουμε το εξής μήνυμα --> Η Ελλάδα πρέπει να παίξει μπάλα με το Ευρωπαϊκό χρήμα. Η Ελλάδα πρέπει να αποκτήσει το δικό της γήπεδο, την δική της ταυτότητα υποτελείας με τα δάνεια-χορηγίες που θα εξαργυρώσουν το μέλλον αυτών των παιδιών. Αυτό ζητάει ο κύριος Σαμαράς να εξηγήσει το παιδί στον πατέρα του. Και είναι πράγματι ειλικρινής, αν θεωρήοσυμε ότι ο υπερκείμενος συμβολισμός δεν είναι ψέμα.
Με αυτό τον φιλολαϊκό παραλληλισμό ο Αντώνης Σαμαράς επιδιώκει περίτεχνα την επίκληση της ευαλωτότητας του Έλληνα οπαδού/ θεατή, ώστε να δώσει την έγκριση του για τον Ευρωπαϊκό Μαραθώνιο στον οποίο έχει συμμετάσχει η Ελλάδα. Άλλωστε Ελλάδα/ Ομάδα/ Οικογένεια για εκείνον είναι Ένα.. με τα ίδια πρότυπα να αναπαράγονται από τα Νεοφιλελεύθερα συμπλέγματα της Ευρωπαϊκής Ηπείρου:
 |
| The leaders of the 27-member European Union met in Brussels on December 8 and 9, 2011 under pressure to deliver a decisive solution to Europe’s two-year-old sovereign debt crisis |
* Να σημειωθεί ότι στο προηγούμενο προεκλογικό σποτ (2012) η λέξη παιχνίδι επαναλαμβάνεται με αντίρροπη σημασιοδότηση: "Με το μέλλον των παιδιών μας, δεν παίζουμε". Η λέξη παιχνίδι από ό,τι φαίνεται είναι η ασφαλέστερη επιλογή της Νέας Δημοκρατίας για την παρουσίαση του πολιτικού της προγράμματος, αφού μπορεί ευέλικτα να μεταφραστεί ως μία δυναμική διαδικασία που άλλοτε θα βασίζεται σε σταθερότητα (2012) και άλλοτε θα έχει ως αυτοτελή σκοπό το ίδιο το παιχνίδι (2015). Με την πάροδο του χρόνου βλέπουμε ότι το τηλεσκόπιο μεταβάλλεται δυναμικά σε μικροσκόπιο. Οι πρακτικές του πρώτου κόμματος της Ελλάδας έχουν περιθώριο εφαρμογής στην ανάπλαση των "βασικών" (βλ. γήπεδο) και όχι περαιτέρω αναγκών. Κοινώς ο Σαμαράς φαίνεται να αποσκοπεί στην πλήρη ισχυροποιήση των κρατικών συναλλαγών με τους μεγάλους χορηγούς, έχοντας ως δεδομένη την αυτοθυσία των παιχτών, μιας και στο τελευταίο σποτ, κάθε δυσκολία του μέσου Έλληνα πολίτη φυσικοποιείται, με τον Σαμαρά να πετάει το γάντι σε όποια πολιτική πτέρυγα είναι ανοικεία με την θέση εξουσίας και ανάληψη ευθυνών. Δηλαδή η υπευθυνότητα των πολιτικών προσώπων φαίνεται να χαρακτηρίζεται από την εμπειρία στην θέση εξουσίας ("Επειδή ξέρει..."). Κάτι δηλαδή σαν "Wanna Be Dictator 4ever"..
Να τους χαιρόμαστε...τους Ευρωπαίους Ειρηνοποιούς μας.
Mary Poppins
