Σάββατο, Δεκεμβρίου 19

Ήθη & έθιμα των Χριστουγέννων στην Ευρώπη

  • Ουκρανία, Πολωνία, Πορτογαλία, Ρωσία, Σουηδία, Τσεχία, Φινλανδία
Ουκρανία
Στην Ουκρανία ο Παγωμένος Πατέρας φθάνει με το έλκηθρο, το οποίο σέρνουν μόνο τρεις τάρανδοι, ενώ τον συνοδεύει και ένα κοριτσάκι, το Κορίτσι “Νιφάδα”, που φορά ένα λαμπερό μπλε κοστούμι με λευκή γούνα και ένα στέμμα, που έχει το σχήμα μιας νιφάδας χιονιού.

Την ημέρα των Χριστουγέννων οι οικογένειες ετοιμάζουν ένα παραδοσιακό γεύμα δώδεκα πιάτων. Το νεότερο παιδί παρακολουθεί από το παράθυρο, πότε θα εμφανιστεί το πρώτο αστέρι για να σημάνει την έναρξη της γιορτής.
Πολωνία
Στην Πολωνία η περίοδος που προηγείται των Χριστουγέννων είναι ιδιαίτερα σημαντική, καθώς παιδιά και μεγάλοι απέχουν συνειδητά από πειρασμούς (κυρίως από γλυκά) στην προσπάθειά τους να έχουν εσωτερική γαλήνη και αρμονία.
Τα σπίτια φαντάζουν υπέροχα με πλούσιες χριστουγεννιάτικες διακοσμήσεις. Και εδώ κόκκινα ή μπλε αλεξανδρινά χρησιμοποιούνται στην παραδοσιακή διακόσμηση σε συνδυασμό με κλαδιά από πεύκα.
Η παραμονή των Χριστουγέννων θεωρείται η πιο σημαντική ημέρα των εορτών. Μετά από μια ημέρα νηστείας όλη η οικογένεια συγκεντρώνονται στο γιορτινό τραπέζι με το λευκό τραπεζομάντιλο. Το τραπέζι είναι πάντα περίτεχνα διακοσμημένο. Μόλις το πρώτο αστέρι εμφανισθεί στον ουρανό, η γιορτή μπορεί να ξεκινήσει. Η έναρξη της γιορτής γίνεται με το μοίρασμα του χριστουγεννιάτικου μπισκότου, ως ένδειξη αγάπης και συμφιλίωσης και ακολουθεί ανταλλαγή θερμών ευχών.
Στο τραπέζι υπάρχει πάντα και ένα πιάτο άδειο σε περίπτωση, που κάποιος επισκέπτης εμφανιστεί αναπάντεχα. Τα δώρα τοποθετούνται κάτω από το δένδρο των Χριστουγέννων και προσφέρονται από το νεαρότερο σε ηλικία.
Σε αντίθεση με την αγγλοσαξονική παράδοση, τα δώρα δεν απευθύνονται σε καθορισμένα πρόσωπα, αντίθετα επιλέγονται να είναι γενικού ενδιαφέροντος ή χρήσης.
Πορτογαλία
Στην Πορτογαλία τα Χριστούγεννα λέγονται Natal. Τα πάντα περιστρέφονται γύρω από τον Menlino Jesus, το μικρό Χριστό, που είναι το σύμβολο της αγάπης, της ειρήνης και της ευτυχίας. Στη χώρα οι κάτοικοι αυτές τις άγιες μέρες δεν πρέπει ποτέ να κλείνουν την πόρτα σε κάποιον δυστυχισμένο.
Οι Πορτογάλοι συνηθίζουν να σερβίρουν το χριστουγεννιάτικο δείπνο τα μεσάνυχτα της 24ης Δεκεμβρίου, το οποίο περιλαμβάνει παστό μπακαλιάρο με βραστές πατάτες. Την ημέρα των Χριστουγέννων, η γιορτή είναι γνωστή ως Consoda, τα μέλη της οικογένειας βάζουν επιπλέον θέσεις στο τραπέζι για τις ψυχές των νεκρών. Πιστεύουν, ότι η προσφορά τροφίμων στους προγόνους θα ευλογήσει το νοικοκυριό για το επόμενο έτος.
Τα παιδιά την παραμονή των Θεοφανείων βάζουν τα παπούτσια τους στις πόρτες και τα περβάζια των παραθύρων τα παπούτσια τους γεμάτα με καρότα και άχυρο, για να προσελκύσουν τα άλογα των Τριών Μάγων στο σπίτι τους. Το πρωί τα παιδιά βρίσκουν τα παπούτσια τους γεμάτα με ζαχαρωμένα φρούτα, γλυκά και λιχουδιές.
Ρωσία
Στη ρωσική παράδοση η Μπαμπούσκα ήταν μια ηλικιωμένη γυναίκα, που έδωσε λάθος κατευθύνσεις στους προσκυνητές, που κατευθύνονταν προς τη Βηθλεέμ και καταδικάστηκε να τριγυρνάει την ημέρα των Θεοφανείων και να μοιράζει δώρα στα παιδιά.
Σουηδία
Στη Σουηδία οι ευχές για “Καλά Χριστούγεννα” ή “God Jul” ανταλλάσσονται επί 20ήμερο, από τις 25 Δεκεμβρίου μέχρι και τις 13 Ιανουαρίου, σύμφωνα με σχετικό διάταγμα που εξέδωσε ο Βασιλιάς Κνουτ τον 11ο αιώνα.
Η 13η Δεκεμβρίου είναι μέρα αφιερωμένη στη μνήμη της Σάντα Λουτσία (Αγία Λουκία). Η μάρτυρας, με καταγωγή από Σικελία, θεωρείται ότι έσωσε τους Σουηδούς από λιμοκτονία τον 4ο αιώνα.
Τα ξημερώματα στις 13 Δεκεμβρίου τα παιδιά φέρνουν στα κρεβάτια των γονιών τους φαγητό, σε ανάμνηση της ιερής σωτηρίας. Νωρίς το πρωί η μεγαλύτερη κόρη της οικογένειας εμφανίζεται ντυμένη με λευκό χιτώνα σαν τη Βασίλισσα του Πνεύματος της Αγίας Λουκίας. Στα μαλλιά της φορά δάφνινο στεφάνι ή στέμμα με 7 κεριά. Η “Λουτσία” φέρνει μαζί της ένα δίσκο με γλυκά, που έχουν παρασκευασθεί με πολύ αγάπη και πλούσια διακόσμηση. Όλο το πρωί πηγαίνει από σπίτι σε σπίτι, προσφέροντας ζεστό καφέ και κουλουράκια, ενώ τραγουδά παλιά κάλαντα με τον σκοπό του λαϊκού ναπολιτάνικου τραγουδιού "Σάντα Λουτσία".
Σε όλη τη χώρα οι Σουηδοί τιμούν την Αγία με λιτανείες, παρελάσεις και εορτασμούς και περνούν την παραμονή των Χριστουγέννων μαζί με όλη την οικογένειά τους.
Σε μερικές επαρχίες της Σουηδίας οι κάτοικοι των χωριών συνηθίζουν ανήμερα τα Χριστούγεννα να ρίχνουν έξω από τα σπίτια και τα χωράφια τους σιτάρι, για να γιορτάσουν μαζί τους και τα πουλιά.
Στη χώρα πριν από το γεύμα της Παραμονής των Χριστουγέννων, υπάρχει ένα έθιμο που ονομάζεται “βούτηγμα στην κατσαρόλα”. Σύμφωνα μ’ αυτό, όλα τα μέλη της οικογένειας βουτάνε μαύρο ψωμί σε μια κατσαρόλα με ζουμί από χοιρινό, λουκάνικο και μοσχάρι. Το παραδοσιακό δείπνο της Παραμονής των Χριστουγέννων ξεκινά με μπουφέ και ηδύποτο (akvavit). Στο γιορτινό τραπέζι την τιμητική τους έχουν τα θαλασσινά, ο λιαστός μπακαλιάρος με σάλτσα, οι ρέγκες, το χοιρομέρι και το χαβιάρι.
Τσεχία
Στην Τσεχία η 4η Δεκεμβρίου, ημέρα της εορτής της Αγίας Βαρβάρας, είναι αφιερωμένη στη μάρτυρα της περιόδου των πρώτων διωγμών των Χριστιανών. Από άκρη σε άκρη της χώρας κόβονται κλαδιά κερασιάς και διατηρούνται στο νερό. Εάν έχουν ανθίσει μέχρι τα Χριστούγεννα, φέρνουν καλή τύχη και πιθανόν ευνοϊκές προοπτικές για γάμο μέσα στην επόμενη χρονιά.
Τα κλαδιά της κερασιάς μαζί με μικρά αλεξανδρινά και άλλα γιορτινά στολίδια τοποθετούνται μέσα σε ψάθινα καλάθια συνθέτοντας δημιουργίες, που κοσμούν το γιορτινό τραπέζι. Την Παραμονή των Χριστουγέννων το πρώτο πιάτο που σερβίρεται, είναι ψαρόσουπα ή πατατόσουπα και το κυρίως πιάτο είναι ψητός κυπρίνος, που συνοδεύεται από πατατοσαλάτα.
Φινλανδία
Στη Φινλανδία η 24η Δεκεμβρίου είναι η σημαντικότερη ημέρα της περιόδου των Χριστουγέννων. Οι εορτασμοί αρχίζουν το μεσημέρι, οπότε σύμφωνα με τη μεσαιωνική παράδοση η ειρήνη των Χριστουγέννων καλείται να ξεπροβάλει με κάθε επισημότητα στη πόλη “Turku” της Φινλανδίας.
Τα κεριά και τα εποχικά φυτά διακόσμησης, όπως το αλεξανδρινό, δημιουργούν την κατάλληλη ατμόσφαιρα για τον εορτασμό των Χριστουγέννων σε οικογενειακό πάντα περιβάλλον.
Παραδοσιακά η μέρα αυτή είναι αφιερωμένη στη μνήμη των νεκρών και μια επίσκεψη στο νεκροταφείο την παραμονή των Χριστουγέννων αποτελεί πατροπαράδοτο έθιμο. Κατά τη διάρκεια εκείνης της νύκτας τα καλυμμένα από χιόνι νεκροταφεία μετατρέπονται σε εντυπωσιακές φωτεινές θάλασσες από κεριά.http://www.yeskid.gr