Τα μαζικά τεστ έσωσαν την Ισλανδία

Συνέντευξη: Σωτήρης Σκουλούδης
Η Ισλανδία αποτελεί ίσως το απόλυτο «success story» στον τρόπο αντιμετώπισης της πανδημίας του κορωνοϊού. Οι αρχές της χώρας έχουν πλήρη και ακριβή εικόνα της διασποράς του ιού στον πληθυσμό, με ποσοτικά, ποιοτικά και γεωγραφικά κριτήρια, και αυτή η γνώση την καθοδηγεί σε αποφάσεις όπως την αποφυγή του lock down και την πλήρη λειτουργία της κοινωνίας και της οικονομίας της, προστατεύοντας παράλληλα με αξιοσημείωτη επιτυχία τον λαό της.

Ποιο είναι το μυστικό της επιτυχίας, της μικρής -και απομονωμένης φυσικά- νησιωτικής χώρας στη βορειοδυτική άκρη της Ευρώπης; Η έγκαιρη αντίδραση στην πρόκληση της πανδημίας, αφού οι αρχές έκαναν αυτό που έπρεπε να γίνει ήδη από τις 31 Ιανουαρίου και η κατά γράμμα ακολουθία της βασικής οδηγίας του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας: Τεστ, τεστ τεστ, όπως είχε παραινέσει τις υγειονομικές αρχές της χώρας ο γενικός γραμματέας του οργανισμού.
Έχοντας τη δυνατότητα να ελέγξει πιο εύκολα την κατάσταση, εξαιτίας του πολύ μικρού πληθυσμού της (που δεν ξεπερνάει τους 400.000 ανθρώπους) και της εξαιρετικά χαμηλής αναλογίας πυκνότητας κατοίκων ανά τετραγωνικό χιλιόμετρο, η Ισλανδία δηλώνει περίπου όσα κρούσματα δηλώνει και η Ελλάδα - σχεδόν 2.000- με μόλις 8 θανάτους!
Πώς συμβαίνει αυτό; Μα χάρη στην πολιτική του εκτεταμένου ελέγχου σε όλο τον πληθυσμό -και όχι μόνο στους βαριά συμπτωματικούς - οι «βίκινγκ» έχουν κατορθώσει να καταγράψουν τον πραγματικό αριθμό των κρουσμάτων σε όλη τη χώρα, να ιχνηλατήσουν όλες τις επαφές των ασθενών και να επιβάλλουν απόλυτα στοχευμένα το μέτρο της καραντίνας ή της απομόνωσης σε όσους νοσούν ή κινδυνεύουν να έχουν κολλήσει!
Έτσι, σε τεστ κορωνοϊού έχει υποβληθεί το 13% του γενικού πληθυσμού (περίπου 40.000) και σχεδόν το 1% έχει βρεθεί θετικό. Από τα περίπου 1.800 κρούσματα, οι 1.000 ασθενείς έχουν αναρρώσει, μόλις οι 34 νοσηλεύονται και οι 8 βρίσκονται στην εντατική. Οι νεκροί ανέρχονται σε μονοψήφιο νούμερο, μόλις στους 8.
Η τακτική των μαζικών τεστ οδηγεί και σε εκτεταμένες ατομικές καραντίνες, εξ ου και τα παραπάνω αποτελέσματα. Συνολικά όλο αυτό το διάστημα έχουν τεθεί σε καραντίνα ή απομόνωση περισσότεροι από 17.000 άνθρωποι - τεράστιο ποσοστό σε αναλογία με τον συνολικό πληθυσμό, ενώ αυτή τη στιγμή παραμένουν σε αυτό το καθεστώς περιορισμού οι περίπου 2.500.

Το zougla.gr επικοινώνησε με τον Δρ. Kari Stefansson, Διευθυντή του Εργαστήριο Γονιδιακών Μελετών «deCODE genetics», ο οποίος από την πρώτη στιγμή έθετε τις υπηρεσίες του και τα μηχανήματα του στη διάθεση των ισλανδικών αρχών, ώστε να εφαρμοστεί αποτελεσματικά η πολιτική των μαζικών τεστ. Το πρώτο από αυτά μάλιστα έγινε στις 31 Ιανουαρίου, ακολούθησαν εκτεταμένοι έλεγχοι μέχρι να εντοπιστεί το πρώτο κρούσμα έναν μήνα αργότερα!
«Κάναμε το... στοιχειώδες, "αγαπητέ μου Γουότσον", λέει στο zougla.gr ο Kari Stefansson: «Καταγράψαμε μέσω τεστ ευρέως τον ιό, όχι μόνο σε αυτούς που έχουν συμπτώματα της ασθένειας ή ανήκουν στις ευπαθείς ομάδες, αλλά στον γενικό πληθυσμό. Οπότε γνωρίζουμε με μεγάλη ακρίβεια τη διασπορά του ιού στην κοινωνία μας. Έπειτα βάζουμε σε απομόνωση αυτούς που έχουν μολυνθεί . Διαθέτουμε επίσης μια αποτελεσματική ομάδα που ιχνηλατεί τις επαφές αυτών που έχουν μολυνθεί και τους βάζουμε σε καραντίνα», τονίζει.

Και πώς εξηγεί τη διαφορά μεταξύ της Ισλανδίας και της Ελλάδας, σε σχέση με την αναλογία του επιβεβαιωμένου αριθμού κρουσμάτων και των θανάτων;
«Η διασπορά του ιού στην Ελλάδα είναι πολύ μεγαλύτερη από όσο νομίζετε. Οι 2.000 περιπτώσεις που έχετε επιβεβαιώσει, είναι απλά η "κορυφή του παγόβουνου". Εάν κάνατε καταγραφές ευρέως στην κοινωνία σας θα βρίσκατε ότι τα κρούσματα είναι τουλάχιστον 10 φορές περισσότερα από αυτά που έχετε εντοπίσει», εξηγεί προσθέτοντας πάντως ότι «δεν υπάρχει σημαντική διαφορά στο ποσοστό των θανάτων στην Ισλανδία και στην Ελλάδα. Μπορούμε να αναμένουμε ένα αντίστοιχο ποσοστό θανάτων. Εμείς όμως έχουμε εντοπίσει σχεδόν όλα τα κρούσματα στην Ισλανδία, γνωρίζουμε τον αριθμό των περιπτώσεων, αλλά στην Ελλάδα δεν το γνωρίζετε. Για να μπορέσετε να το μάθετε, θα πρέπει να κάνετε ευρείες καταγραφές».
Υποθετικά πάντα, εάν το μοντέλο της Ισλανδίας είναι απόλυτα πετυχημένο και οι καταγραφές ακριβείς και λεπτομερείς, και στα 1.800 κρούσματα έχουμε 8 θανάτους, αυτό είναι ένα ποσοστό της τάξης περίπου του 0,5% (δηλαδή 1 θάνατος ανά 200 κρούσματα). Αναλογικά στην Ελλάδα των 108 νεκρών, υπολογίζουμε ότι τα αληθινά κρούσματα ξεπερνούν τα 25.000 σε όλη τη χώρα...
Ποια είναι η γνώμη του Ισλανδού επιστήμονα για το μοντέλο της «ανοσίας της αγέλης» και τι θα συμβούλευε τις ελληνικές αρχές, ώστε να θέσουν υπό αποτελεσματικό έλεγχο, σε ελάχιστο χρονικό διάστημα και με μικρό κόστος, την επιδημία;
Δείτε τη συνέντευξη του Δρ. Kari Stefansson στο zougla.gr: