Ανοσμία, Υποσμία: Με ποιές ασθένειες συνδέεται η μειωμένη όσφρηση;

Ανοσμία, Υποσμία: Με ποιές ασθένειες συνδέεται η μειωμένη όσφρηση;
Image by Lubov Lisitsa from Pixabay Ανοσμία, Υ

Ανοσμία, Υποσμία: Με ποιές ασθένειες συνδέεται η μειωμένη όσφρηση;

Οι περισσότεροι θεωρούμε την όσφρηση ως τη λιγότερο σημαντική από τις πέντε αισθήσεις. Η όραση, η ακοή, η αφή και η γεύση φαίνονται σημαντικότερες, ωστόσο τι θα έλεγε κανείς για τη σημασία της όσφρησης εάν είχε χάσει εντελώς αυτή την αίσθηση;

Κι όμως η όσφρηση είναι μια πολύ σημαντική αίσθηση. Μας βοηθάει να χαρούμε τις όμορφες μυρωδιές γύρω μας, αλλά και μας προστατεύει, ανιχνεύοντας τις δυσάρεστες ή επικίνδυνες οσμές. Επιπλέον, με την αντίληψη των αρωμάτων των φαγητών, αναδεικνύει και ενισχύει τη γευστική απόλαυση.

Στην πραγματικότητα η απώλεια της όσφρησης έχει μεγάλο κόστος καθώς η αίσθηση αυτή εξυπηρετηρεί σε πτυχές της ζωής μας που επηρεάζουν την ποιότητα διαβίωσης και την ασφάλειά μας, κάποιες εκ των οποίων είναι:

  • η ενεργοποίηση της όρεξης για φαγητό,
  • η ένταση στη γεύση,
  • η αποτροπή κατανάλωσης αλλοιωμένων τροφίμων και
  • η προειδοποίηση πιθανού κινδύνου σε περίπτωση διαρροής αερίου ή πυρκαγιάς.

Επίσης η μείωση ή απώλεια της όσφρησης συχνά αποτελεί ένδειξη κάποιας νόσου, όπως είναι για παράδειγμα οι γυναικολογικές λοιμώξεις και οι νευρολογικές ασθένειες.

Όσφρηση και αντίληψη των οσμών

Το όργανο της όσφρησης είναι μία μικρή περιοχή στο ανώτερο και στενότερο τμήμα της ρινικής κοιλότητας, εκεί που το ρινικό διάφραγμα ενώνεται με το πλάγιο τοίχωμα. Τα εξειδικευμένα οσφρητικά κύτταρα διεγείρονται από τις οσμές με χημικό τρόπο.

Λεπτές νευρικές ίνες, που διαπερνούν το λεπτό διάτρητο οστό της βάσης του κρανίου, μεταδίδουν το ερέθισμα από τη μύτη στους πρώτους εγκεφαλικούς σταθμούς, τους οσφρητικούς βολβούς, που βρίσκονται ακριβώς από πάνω.

Από εκεί, εξειδικευμένα νεύρα μεταφέρουν την πληροφορία στα οσφρητικά κέντρα του εγκεφάλου, όπου οι οσμές καταγράφονται και κωδικοποιούνται.

Η μόνιμη ή παρατεταμένη απώλεια όσφρησης, κατά την οποία ο ασθενής δεν έχει καμία αίσθηση των οσμών γύρω του, αποτελεί την ανοσμία. Η απώλεια όσφρησης είναι ένα κοινό σύμπτωμα ιογενών λοιμώξεων, όμως μετά την ύφεση τους η όσφρηση στην πλειονότητα των περιπτώσεων επανέρχεται, με ένα μικρό μόνο ποσοστό να βιώνει μόνιμη ή παρατεταμένη ανοσμία.

Υπολογίζεται ότι περίπου 1% με 2% του πληθυσμού υποφέρει από μειωμένη όσφρηση (υποσμία) ή πλήρη απώλειά της (ανοσμία).

Η οσφρητική αυτή διαταραχή μπορεί να επηρεάσει καταλυτικά την ποιότητα ζωής, αλλά και την ψυχολογία του ασθενή, ο οποίος χωρίς την όσφρηση του δεν έχει διάθεση για τροφή, απομονώνεται από το περιβάλλον του και δεν είναι σε θέση να αντιληφθεί κινδύνους, όπως για παράδειγμα ένα αλλοιωμένο τρόφιμο, μια διαρροή γκαζιού ή κάτι που καίγεται.

Με δεδομένο δε ότι η όσφρηση έχει άμεση σχέση με τη γεύση, η ανοσμία επηρεάζει καταλυτικά και την δεύτερη αυτή αίσθηση.

Πού οφείλονται οι διαταραχές όσφρησης;

Τα αίτια που έχουν αναφερθεί είναι διαφόρων ειδών. Αναλόγως του είδους της διαταραχής μπορεί να οφείλονται σε:

Συνάχι, βουλωμένη μύτη, ιώσεις- Αυτοί οι λόγοι οδηγούν σε υποσμία, η οποία με τη σειρά της δημιουργεί προβλήματα και στη γεύση, γι’ αυτό και όταν αρρωσταίνουμε όλα τα φαγητά μας φαίνονται άνοστα.

Απόφραξη της μύτης Μπορεί να είναι αποτέλεσμα αλλεργίας, ιγμορίτιδας, ρινικών πολυπόδων ή σκολίωσης του ρινικού διαφράγματος.

Ξηρή ατμόσφαιρα και εισπνοή καπνού- Η εκτεταμένη χρήση του air condition, ο καπνός από τα τσιγάρα και η εισπνοή χημικών ουσιών μπορεί να ευθύνεται για προβλήματα στην όσφρηση.

Χημικά καθαριστικά: Χειρότερα από το κάπνισμα 20 τσιγάρων ημερησίως 

Τραυματισμός- Κάποια βλάβη ή τραυματισμός στο ρινικό διάφραγμα ή στο κρανίο μπορεί να προκαλέσει χρόνιο πρόβλημα όσφρησης.

Αλόγιστη χρήση φαρμάκων- Τα αποσυμφορητικά σπρέι, οι αντιβιώσεις, αλλά και άλλες πάγιες φαρμακευτικές αγωγές μπορεί να προκαλέσουν υποσμία ή και άλλες μορφές βλαβών στην όσφρηση.

Η μειωμένη ικανότητα όσφρησης είναι επίσης μία ένδειξη για μελλοντικές νόσους όπως είναι για παράδειγμα το Parkinson και το Alzheimer. Ειδικότερα η κακή όσφρηση θεωρείται ένδειξη ότι το υποκείμενο είναι περισσότερο πιθανό να εμφανίσει στο μέλλον τις συγκεκριμένες ασθένειες.

Αλτσχάιμερ: Ποιό σύμπτωμα μας προειδοποιεί πολλά χρόνια πριν εμφανιστεί 

Μάλιστα μία νέα έρευνα που ανέλυσε την σχέση της μειωμένης όσφρησης με την μελλοντική εμφάνιση ασθενειών και πραγματοποίησε δοκιμές σε 2300 ηλικιωμένους για μεγάλο χρονικό διάστημα, έδειξε ότι αυτοί με την μεγαλύτερη απώλεια όσφρησης (κυρίως άνδρες) που είτε κάπνιζαν, είτε κατανάλωναν περισσότερο αλκοόλ, ήταν πιθανότερο να πάσχουν από άνοια, Parkinson, νεφρική ανεπάρκεια ή καρδιαγγεικά προβλήματα και ως εκ τούτου είχαν 46% μεγαλύτερη πιθανότητα θανάτου εντός των επομένων δέκα ετών.

Μία κακή συνήθεια που επηρεάζει την όσφρησή μας είναι και το τσιγάρο, το οποίο καταστρέφει τα οσφρητικά κύτταρα. Γι’ αυτό και οι καπνιστές συχνά παραπονούνται ότι δεν μυρίζουν καλά, ενώ από την άλλη πλευρά άτομα που σταματούν το κάπνισμα αναφέρουν ότι έχουν καλύτερη όσφρηση.

Τι μπορεί να προκαλέσει απώλεια όσφρησης;

Περίπου 1-2% των ανθρώπων υποφέρουν από μειωμένη όσφρηση (υποσμία) ή και πλήρη κατάργησή της (ανοσμία). Στις περισσότερες περιπτώσεις το πρόβλημα είναι προσωρινό, όπως στα πλαίσια ενός κρυολογήματος, ή αναστρέφεται με κατάλληλη θεραπεία, όπως στη χρόνια ρινίτιδα και στους ρινικούς πολύποδες, αλλά μπορεί να είναι και μόνιμο.

Μερικές πιθανές αιτίες μόνιμης υποσμίας ή ανοσμίας είναι:

  • Έκθεση σε ερεθιστικές ουσίες: Κάπνισμα, τοξικά χρώματα, διαλυτικά, αμμωνία, κοκαϊνη.
  • Εκφύλιση λόγω ηλικίας
  • Εκφυλιστικές νόσοι του εγκεφάλου: Πάρκινσον, Αλζχάιμερ, κατά πλάκας σκλήρυνση.
  • Κρανιοεγκεφαλική κάκωση: Πολλές φορές, και μόνο ο κραδασμός της κάκωσης, μπορεί να προκαλέσει απότομη ολίσθηση του εγκεφάλου πάνω στη βάση του κρανίου και αποκοπή των λεπτών οσφρητικών νηματίων.
  • Όγκοι της μύτης και του εγκεφάλου
  • Εγχειρήσεις στη μύτη ή τον εγκέφαλο
  • Ενδοκρινολογικές νόσοι: Υποθυρεοειδισμός, κύηση, Addison, Cushing, Σακχαρώδης
  • Διαβήτης.
  • Ψυχιατρικές νόσοι
  • Ακτινοθεραπεία

Πώς γίνεται διάγνωση της υποσμίας

Οι ασθενείς παραπονούνται ότι δεν μυρίζουν αρώματα και άλλες μυρωδιές, ενώ νοιώθουν αλλοιωμένη και τη γεύση των φαγητών. Ο Ωτορινολαρυγγολόγος θα κάνει μία λεπτομερή γενική ΩΡΛ εκτίμηση και θα εξετάσει προσεκτικά τη μύτη με το ενδοσκόπιο.

Ο έλεγχος της όσφρησης γίνεται παραδοσιακά με παρουσίαση διαφόρων οσμών, όπως καφέ, καπνού, κακάο ή μπαχαρικών. Στην Ελλάδα υπάρχει πρόσφατα διαθέσιμο ένα τεστ με δώδεκα αρωματισμένους μαρκαδόρους, τους οποίους ο ασθενής μυρίζει και στη συνέχεια επιλέγει τη σωστή από τέσσερις απαντήσεις. Το τεστ αυτό γίνεται στο Ρινολογικό Κέντρο Αθηνών, στο Ιατρικό Αθηνών.

Εκτός από τα παραπάνω, μπορεί να απαιτηθεί έλεγχος με αξονική ή μαγνητική τομογραφία και εξετάσεις αίματος.

Για τη διάγνωση των διαταραχών όσφρησης απαιτείται εξέταση από ειδικό ΩΡΛ. Για την ανίχνευση του είδους και της αιτίας του προβλήματος απαιτείται κλινικός έλεγχος με ενδοσκοπική όραση και οσφρητικά τεστ. Αναλόγως των ευρημάτων τίθεται και η ανάλογη αντιμετώπιση.

Θεραπεύεται η υποσμία και η ανοσμία;

Ευτυχώς, οι συχνότερες αιτίες προσωρινής υποσμίας είναι οι λοιμώξεις του ανώτερου αναπνευστικού, οι οποίες με κατάλληλη υποστηρικτική αγωγή υποχωρούν σε λίγες μέρες. Η χρόνια ρινοκολπίτιδα, με ή χωρίς πολύποδες, συχνά προκαλεί μακροχρόνια μείωση της όσφρησης και απαιτεί εξειδικευμένη εκτίμηση και αντιμετώπιση από τον ειδικό ιατρό.

Στις περιπτώσεις που ο διαγνωστικός έλεγχος δεν καταλήγει σε συγκεκριμένη αιτία, ένα σχήμα κορτιζόνης από το στόμα μπορεί να είναι χρήσιμο, ιδιαίτερα όταν η συνολική διάρκεια του προβλήματος δεν υπερβαίνει τους έξι μήνες.

Θεραπευτικές μέθοδοι και οσφρητική φυσιοθεραπεία

Η θεραπευτική προσέγγιση της ανοσμίας εξαρτάται από το αίτιο που την έχει προκαλέσει.

Έτσι, αν η ανοσμία είναι συνέπεια μιας γρίπης ή ενός κρυολογήματος, όταν το αίτιο εκλείψει θα υποχωρήσει και η ανοσμία. Σε αυτή την περίπτωση συνιστώνται και πλύσεις της μύτης με φυσιολογικό ορό και χρήση ειδικών ρινικών σπρέι.

Όταν η ανοσμία είναι συνέπεια αλλεργιών, τα αντιισταμινικά φάρμακα και τα κορτιζονούχα ρινικά σκευάσματα αποτελούν θεραπεία εκλογής, ενώ αν το πρόβλημα έχει προκληθεί εξαιτίας ενός στραβού διαφράγματος ή πολυπόδων, μπορεί να απαιτηθεί χειρουργική προσέγγιση.

Μια αποτελεσματική λύση στην ανοσμία που εμμένει μπορεί να δώσει η οσφρητική φυσιοθεραπεία, μέθοδος που έχει εισαχθεί στην ιατρική πρακτική τα τελευταία 10 χρόνια, βασιζόμενη στις έρευνες του Γερμανού Thomas Hummel, ο οποίος απέδειξε ότι ασθενείς με υποσμία ή ανοσμία μυρίζοντας συγκεκριμένα αρωματικά έλαια καθημερινά μπορούν να ανακτήσουν μέρος ή το σύνολο της όσφρησης τους.

Τα έλαια που χρησιμοποιούνται έχουν άρωμα τριαντάφυλλου, λεμονιού, γαρύφαλλου και ευκάλυπτου, αναπαριστώντας τέσσερις διαφορετικές οσμές, την ανθηρή, τη φρουτώδη, την πικάντικη και τη ρητινώδη αντίστοιχα. Το πρωτόκολλο της οσφρητικής φυσιοθεραπείας βασίζεται στη δυνατότητα του να «ξυπνήσει» την ενδογενή, αναγεννητική ικανότητα του οσφρητικού επιθήλιου.

Πρόκειται για μια εύκολη θεραπευτική επιλογή, με ελάχιστο κόστος και χωρίς παρενέργειες. Στο ιατρείο μας εφαρμόζουμε την οσφρητική φυσιοθεραπεία με πολύ θετικά αποτελέσματα.

Στο πρώτο σύμπτωμα μιας οσφρητικής διαταραχής η επίσκεψη στον ωτορινολαρυγγολόγο είναι επιβεβλημένη, ώστε να διαγνωστεί το πρόβλημα, να εντοπιστεί η αιτία του και να επιλεγεί η κατάλληλη θεραπευτική τακτική.

Στοιχεία από 

www.interasco.gr
www.iatriko.gr
orl-goudakos.gr
newshealth.gr  

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

“Τροφή-Φάρμακο”: Προσοχή! Η ανοσμία και η αγευσία κατά τις περιόδους των ιώσεων/γριπών/κρυολογημάτων, είναι απολύτως φυσιολογικές και παύουν μετά το πέρας της εκάστοτε ασθένειας. Αυτό που συμβαίνει είναι το σώμα που σας “ΜΙΛΆΕΙ”! Ουσιαστικά, λοιπόν, σας λέει ότι κατά την περίοδο αυτήν δεν επιθυμεί να… τρώει ή χρειάζεται λίγη τροφή!

Ασιτία και αυτοφαγία: Πώς αυτό-επιδιορθώνεται το σώμα μας

Επίσης θα πρέπει να επισημάνουμε μία ακόμη περίπτωση ανοσμίας που δεν αναφέρθηκε και η οποία έχει άμεση σύνδεση με το εάν στην συνέχεια θα αρρωσθήσουμε.

Πρόκειται για την ανεπάρκεια ορισμένων θρεπτικών στοιχείων η οποία όταν υφίσταται “πέφτει” το ανοσοποιητικό με αποτέλεσμα να μην μπορεί να μας προφυλάξει από τυχόν παθογόνα, με αποτέλεσμα να “κολλάμε” κάποιον ιό και εν κατακλείδι να συνδέουμε τις αν λόγω ασθένειες με την ανοσμία, ενώ πρακτικά το σώμα μας έχει ΈΛΛΕΙΨΗ σε θρεπτικά στοιχεία!

Εάν, λοιπόν, θέλετε να ενισχύσετε με ΌΛΑ τα απαραίτητα θρεπτικά στοιχεία τον οργανισμό σας, μπορείτε να χρησιμοποιήσετε ιδανικά τα ΑΓΡΙΑ ΓΑΛΑΖΟΠΡΑΣΙΝΑ ΦΥΚΙΑ A.F.A. τα οποία ΜΑΣ ΠΑΡΈΧΟΥΝ: 

  • Τις ακριβείς αναλογίες των βασικών και μη βασικών αμινοξέων που χρειάζεται ο ανθρώπινος οργανισμός καθημερινά. 
  • Βιταμίνες, σχεδόν όλες με υπερέχουσα την Β12 (αναζωογονούν την εντερική χλωρίδα)
  • Πρωτεΐνες υψηλής ποιότητας, σε ποσοστό περίπου 60%. 
  • Χλωροφύλλη σε μεγάλη ποσότητα. 
  • Βήτα καροτένιο ισχυρή αντιοξειδωτική και αντικαρκινογόνος ουσία. 
  • Λιπαρά οξέα. 
  • Μέταλλα και άφθονα ιχνοστοιχεία.

Διατίθενται από την παρούσα ιστοσελίδα ως συμπληρώματα διατροφής, ιδιαίτερα υψηλής ποιότητας. 

Όσοι ενδιαφέρεστε για περισσότερα και παραγγελίες, παρακαλώ ΠΑΤΗΣΤΕ ΕΔΩ !

Δείτε ακόμη: Διαταραχές όσφρησης: Σύνδεση με ασθένειες και αυξημένο κίνδυνο θανάτου

Covid-19~Απώλεια όσφρησης: Πιθανό σημάδι στους ασυμπτωματικούς