Όταν η εξουσία επιλέγει να απαντήσει στο γέλιο με μηνύσεις, το πρόβλημα δεν βρίσκεται στη σάτιρα.

Γιατί η σάτιρα, όσο σκληρή κι αν είναι, αποτελεί μέρος της δημοκρατικής κουλτούρας και του κοινωνικού ελέγχου της εξουσίας.

Όταν η εξουσία δεν αντέχει το γέλιο

Στην πολιτική ζωή υπάρχουν στιγμές που αποκαλύπτουν πολύ περισσότερα από όσα δείχνουν στην επιφάνεια.

Η απόφαση του υπουργού Υγείας Άδωνι Γεωργιάδη να προσφύγει στη Δικαιοσύνη εναντίον του Λάκη Λαζόπουλου και της σατιρικής του εκπομπής δεν είναι απλώς μια προσωπική διαμάχη. Είναι ένα ακόμη σύμπτωμα μιας εξουσίας που δυσκολεύεται όλο και περισσότερο να ανεχθεί τη δημόσια κριτική.

Η σάτιρα, από την εποχή του Αριστοφάνη μέχρι τη σύγχρονη τηλεόραση, υπήρξε πάντα ένας καθρέφτης της κοινωνίας. Ένας τρόπος να απογυμνώνεται η εξουσία από την αυταρέσκεια και την αλαζονεία της. Όταν όμως ένας υπουργός επιλέγει να απαντήσει στη σάτιρα με μηνύσεις, αγωγές και προσφυγές σε θεσμούς ελέγχου, το μήνυμα που εκπέμπεται ξεπερνά το πρόσωπο της αντιπαράθεσης.

Ο Άδωνις Γεωργιάδης δεν είναι ένας πολιτικός που βρέθηκε τυχαία στο στόχαστρο μιας εκπομπής. Η δημόσια πορεία του χαρακτηρίζεται από έναν έντονα επιθετικό πολιτικό λόγο, από τηλεοπτικές συγκρούσεις και από μια ρητορική που συχνά κινείται στα όρια της πολιτικής πόλωσης. Για χρόνια οικοδόμησε την παρουσία του στη δημόσια σφαίρα μέσα από συγκρουσιακές παρεμβάσεις, σκληρούς χαρακτηρισμούς και μια επικοινωνιακή τακτική που δεν άφηνε περιθώρια μετριοπάθειας.

Γι’ αυτό και η σημερινή του στάση γεννά εύλογα ερωτήματα.

Όταν ένας πολιτικός που έχει επενδύσει στην ένταση και την επιθετικότητα εμφανίζεται ξαφνικά ως θύμα της σάτιρας, η αντίφαση γίνεται εμφανής.

Η προσφυγή στα δικαστήρια απέναντι σε έναν σατιρικό καλλιτέχνη δεν είναι απλώς μια προσωπική επιλογή υπεράσπισης της τιμής του. Είναι μια πολιτική πράξη που αγγίζει τα όρια της δυσανεξίας απέναντι στον δημόσιο λόγο. Γιατί η σάτιρα, όσο σκληρή κι αν είναι, αποτελεί μέρος της δημοκρατικής κουλτούρας και του κοινωνικού ελέγχου της εξουσίας.

Όταν λοιπόν η εξουσία επιλέγει να απαντήσει στο γέλιο με μηνύσεις, το πρόβλημα δεν βρίσκεται στη σάτιρα.

Βρίσκεται στην αντοχή της ίδιας της εξουσίας απέναντι στον καθρέφτη της κοινωνίας.

Πασχάλης Θ. Τόσιος

Καθημερινός Παρατηρητής