Αλέξανδρος Χασάνι

Στη χώρα μας υπάρχουν δύο αντικρουόμενα αφηγήματα όσον αφορά τα ευρωπαϊκά κονδύλια. Από τη μια λέγεται ότι αντλούμε δεκάδες εκατ. ευρώ από την Ε.Ε. αλλά μοιράζονται αυθαίρετα, χωρίς διαφάνεια, χωρίς προγραμματισμό και σχέδιο. Από την άλλη γίνεται λόγος για ανεπαρκή κονδύλια, δεδομένης της σαθρής διάρθρωσης της οικονομίας και των κοινωνικοοικονομικών αναγκών της χώρας μας. Η αλήθεια βρίσκεται κάπου στη μέση.

Αφενός, τα χρήματα που ρέουν στη χώρα μας δεν αξιοποιούνται ποτέ στο χρονικό πλαίσιο που θέτει η Ευρώπη, με αποτέλεσμα τη μετακύλιση έργων σε επόμενα προγράμματα (όπως γίνεται με το ΕΣΠΑ) ή την απένταξή τους (όπως θα γίνει με το Ταμείο Ανάκαμψης). Αυτό δίνει την εντύπωση ότι έχουμε υπερπλεόνασμα κονδυλίων και άρα δίνει στους εκάστοτε κυβερνώντες το δικαίωμα να λένε «αφού τα έχουμε, τουλάχιστον να μην τα χάσουμε». Κάτι που σημαίνει πως μπορεί να διοχετεύονται χρήματα σε κάθε καρυδιάς καρύδι.

Αφετέρου, υπάρχουν τόσα προβλήματα στη χώρα μας (από τις πληγές του Daniel και τη λειψυδρία μέχρι την απουσία πραγματικών παραγωγικών επενδύσεων) που όταν γίνεται αντιληπτός ο τρόπος κατανομής των κονδυλίων, είναι να σε πιάνουν τα διαόλια.

Παρέθεσα τον παραπάνω συλλογισμό διότι υπέπεσε στην αντίληψή μου ότι στο Άγιον Όρος το τελευταίο χρονικό διάστημα έχουν πέσει οι υπογραφές για την υλοποίηση έργων άνω των 50 εκατ. ευρώ, την ώρα που στη Θεσσαλία βρίσκονται άνθρωποι στο έλεος της ανθρωπιστικής κρίσης (βλ. «Ο Daniel πέρασε, η ανθρωπιστική κρίση παραμένει»), ενώ έξι νησιά της Περιφέρειας Νοτίου Αιγαίου βρίσκονται σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης λόγω λειψυδρίας.

Άγια μιλιούνια

Μόλις μέσα σε έναν μήνα η Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας, αξιοποιώντας το περιφερειακό πρόγραμμα Κεντρική Μακεδονία 2021-2027 του ΕΣΠΑ (προϋπολογισμού 1,4 δισ. ευρώ), ανέλαβε την υλοποίηση έργων ύψους 10,1 εκατ. ευρώ για το «τρίτο πόδι» της Χαλκιδικής.

Πρώτα από όλα, προς τα τέλη Μαΐου εγκρίθηκε κονδύλι ύψους 4,8 εκατομμυρίων ευρώ για τη «Στερέωση, αποκατάσταση και επανάχρηση της Αθωνιάδας Ακαδημίας της Ι.Μ. Βατοπεδίου – Φάση 1». Το έργο αφορά την αποκατάσταση της ιστορικής Αθωνιάδας Ακαδημίας, της περίφημης σχολής που ιδρύθηκε τον 18ο αιώνα από τη Μονή Βατοπεδίου και αποτέλεσε σημαντικό κέντρο του Νεοελληνικού Διαφωτισμού.

Η Μονή Βατοπεδίου ωστόσο είχε την τιμητική της και τα προηγούμενα χρόνια, καθώς το 2022 είχε εγκριθεί ακόμα ένα έργο περίπου 4,2 εκατ. ευρώ για παρεμβάσεις αποκατάστασης και αναβάθμισης κτιρίων αρχιτεκτονικής και πολιτιστικής αξίας της μονής. Ακολούθησε νέα χρηματοδότηση άνω του 1 εκατ. ευρώ για αποκατάσταση κελιού στο ίδιο μέρος.

Μετά από έναν μήνα και προς τα τέλη του Ιουνίου, ξανά σε πανηγυρικούς τόνους, έγινε γνωστό πως η Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας, μέσω του ΕΣΠΑ, χρηματοδοτεί επτά έργα υποδομής σε ισάριθμες ιερές μονές του Αγίου Όρους.

Τα επτά έργα που εγκρίθηκαν είναι τα εξής:

● «Συντήρηση-αποκατάσταση Καθολικού και Πύργου Ιεράς Μονής Καρακάλλου»

● «Αποκατάσταση – Λειτουργική αναβάθμιση νότιας κόρδας της Ι.Μ. Κουτλουμουσίου – Δυτικό τμήμα»

● «Αναβάθμιση – Διαμόρφωση 4ου ορόφου Ν.Δ. πτέρυγας της Ι.Μ. Ξενοφώντος»

● «Αποκατάσταση της ερήμου Ι. Καλύβης “Κοίμησης της Θεοτόκου Γ” (μακαριστού γερ. Δαμασκηνού) της Ι. Σκήτης Αγίας Αννης, Ι.Μ. Μ. Λαύρας»

● «Αποκατάσταση – ενίσχυση αναλημματικών τοίχων και διαμόρφωση περιβάλλοντος χώρου Ι. Καλύβης Αγ. Αρχαγγέλων Ι. Σκήτης Ευαγγελισμού της Θεοτόκου της Ι.Μ. Ξενοφώντος»

● «Μετατροπή παλαιού ελαιοτριβείου Ι.Μ. Σίμωνος Πέτρας σε χώρο έκθεσης και κατασκευή ημιώροφου εργαστηρίων»

● «Αποκατάσταση του Α’ επιπέδου της ΒΔ πτέρυγας και διαμόρφωση χώρων φροντίδας ηλικιωμένων ατόμων (γηροκομείο) της Ι.Μ. Αγίου Παύλου Αγίου Ορους Αθω».

Λιμάνια, 13,1 εκατ. ευρώ

Την ίδια στιγμή, βρίσκονται σε εξέλιξη και αναμένεται να ολοκληρωθούν μέχρι τον Ιούλιο δύο έργα που αφορούν δύο… λιμενικές εγκαταστάσεις του Αγίου Όρους, τα οποία είναι προϊόν «της συνολικής στρατηγικής του υπουργείου Ναυτιλίας για την αναβάθμιση και τον εκσυγχρονισμό των λιμενικών υποδομών της χώρας, συνολικού προϋπολογισμού ύψους 13,1 εκατ. ευρώ, με στόχο τη βελτίωση της λειτουργικότητας, της ασφάλειας και της εξυπηρέτησης περιοχών με ιδιαίτερα γεωγραφικά χαρακτηριστικά, όπως το Άγιο Όρος», όπως αναφέρεται σε σχετικό Δελτίο Τύπου. Τα έργα αφορούν τη Μονή Μεγίστης Λαύρας και τη Μονή Ιβήρων.

Φωτοβολταϊκά, 19,2 εκατ. ευρώ

Την ώρα που «έσκαγε» η πληθωριστική κρίση στην Ευρώπη από τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία, δηλαδή το 2021, το Άγιον Όρος από κοινού με τους αρμόδιους φορείς επέδειξαν απίστευτη διορατικότητα και προνοητικότητα.

Και αυτό διότι υπογράφηκε σύμβαση ύψους 19,2 εκατ. ευρώ για την προμήθεια, εγκατάσταση και θέση σε λειτουργία 21 αυτόνομων φωτοβολταϊκών σταθμών, συνολικής ισχύος 2.636,88 kwp, οι οποίοι χωροθετούνται πλησίον των κτιριακών εγκαταστάσεων 17 ιερών μονών.

Στόχος, όπως γράφεται στην προκήρυξη, ήταν να καλύπτεται σημαντικό μέρος της ετήσιας κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας με την αξιοποίηση της ηλιακής ενέργειας αλλά και της διατιθέμενης ήδη υποδομής. Σημειώνεται βεβαίως πως ο εξοπλισμός (μηχανολογικός-ηλεκτρολογικός κ.λπ.) που θα εγκατασταθεί θα είναι καινούργιος.

Ψηφιοποίηση

Και το κερασάκι στην τούρτα: Το Άγιον Όρος σχεδίασε ένα «Αθωνικό Ψηφιακό Αποθετήριο», με στόχο, μεταξύ άλλων, την «ανάδειξη της συνεισφοράς των μετοχιών στην ανασυγκρότηση της χώρας μετά το 1923». Ο προϋπολογισμός του έργου ανέρχεται στα 2,4 εκατ. ευρώ.

Παράλληλα, στην Ιερά Μονή Παντοκράτορος, με στόχο την «ψηφιακή ανάδειξη της πολιτιστικής κληρονομιάς», θα δημιουργηθούν, μεταξύ άλλων, δύο εφαρμογές εικονικής περιήγησης (VR), καθώς και ένα «εικονικό μουσείο». Ο προϋπολογισμός του έργου ανέρχεται στα 686.250 ευρώ.

 

 https://www.efsyn.gr/oikonomia/1438713/50-ekat-eyro-oyranokatevata-sto-agion-oros-vrehei-hrimata-apo-to-espa-pros-to-trito-podi-tis-halkidikis/