Στυλιανός Γκούμας 
Την ώρα που η Άγκυρα κλιμακώνει τη ρητορική της στο Αιγαίο και στην Ανατολική Μεσόγειο, η κυβέρνηση Μητσοτάκη προχωρά σε σαρωτικές καταργήσεις και συγχωνεύσεις στρατιωτικών μονάδων. Ο Νίκος Δένδιας υπόσχεται εξοικονόμηση 500 εκατ. ευρώ, αλλά το μεγάλο ερώτημα παραμένει: Θα ενισχυθεί πραγματικά η άμυνα της χώρας ή θα δημιουργηθούν επικίνδυνα κενά;
Σεισμό στον χάρτη των ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων προκαλούν οι νέες ανακοινώσεις του υπουργού Εθνικής Άμυνας, Νίκου Δένδια, ο οποίος παρουσίασε σήμερα, Τρίτη 20 Οκτωβρίου, την τρίτη φάση της αναδιάρθρωσης του στρατεύματος, στο πλαίσιο της λεγόμενης «Ατζέντας 2030».
Το σχέδιο προβλέπει την κατάργηση ή συγχώνευση 56 στρατιωτικών μονάδων και 126 δομών, δηλαδή συνολικά 182 οργανωτικών σχηματισμών. Πρόκειται για μία από τις μεγαλύτερες παρεμβάσεις στη διάρθρωση των Ενόπλων Δυνάμεων, με την κυβέρνηση να υποστηρίζει ότι στόχος είναι η δημιουργία ενός μικρότερου σε δομές, αλλά αποτελεσματικότερου στρατιωτικού μηχανισμού.
Μόνο που πίσω από τους κυβερνητικούς σχεδιασμούς ανακύπτουν σοβαρά ερωτήματα για το πραγματικό επιχειρησιακό αποτέλεσμα.
Λουκέτα σε μονάδες την ώρα που η Τουρκία εξοπλίζεται
Η χρονική συγκυρία προκαλεί ιδιαίτερο προβληματισμό. Η Τουρκία συνεχίζει να επενδύει στην εγχώρια αμυντική βιομηχανία, αναπτύσσοντας πυραυλικά συστήματα, πολεμικά πλοία και μη επανδρωμένα αεροσκάφη, ενώ εξακολουθούν να υφίστανται οι ελληνοτουρκικές διαφορές και οι αμφισβητήσεις της Άγκυρας.
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, η Αθήνα επιλέγει να περιορίσει τον αριθμό των υφιστάμενων στρατιωτικών δομών.
Το υπουργείο Εθνικής Άμυνας υποστηρίζει ότι πολλές μονάδες εμφανίζουν χαμηλά ποσοστά στελέχωσης και ότι η συγχώνευσή τους θα επιτρέψει τη συγκέντρωση προσωπικού και μέσων σε επιχειρησιακά σημαντικότερους σχηματισμούς.
Ωστόσο, η μείωση των μονάδων δεν μπορεί να αξιολογηθεί αποκλειστικά με λογιστικά κριτήρια.
Ποια θα είναι η γεωγραφική κατανομή των δυνάμεων μετά τις αλλαγές; Πόσο γρήγορα θα μπορούν να αντιδράσουν σε μια κρίση; Θα διατηρηθεί η απαραίτητη στρατιωτική παρουσία στις παραμεθόριες περιοχές;
Αυτά είναι τα ερωτήματα στα οποία απαιτούνται συγκεκριμένες απαντήσεις.
Μισό δισεκατομμύριο ευρώ εξοικονόμηση – Ποιο είναι το τίμημα;
Σύμφωνα με τον Νίκο Δένδια, οι αλλαγές αναμένεται να εξοικονομήσουν περίπου 500 εκατ. ευρώ σε βάθος πενταετίας, ποσό που αντιστοιχεί σε 100 εκατ. ευρώ ετησίως.
Η κυβέρνηση διαβεβαιώνει ότι τα χρήματα θα επιστρέψουν στις Ένοπλες Δυνάμεις, κυρίως μέσω επενδύσεων στο προσωπικό και στις νέες επιχειρησιακές δυνατότητες.
Το κρίσιμο ζήτημα, όμως, δεν είναι μόνο πόσα χρήματα θα εξοικονομηθούν, αλλά και τι θα χαθεί ή τι θα κερδηθεί από την κατάργηση των υφιστάμενων δομών.
Η αποτελεσματικότητα ενός στρατού δεν μετριέται μόνο από το κόστος λειτουργίας του. Εξαρτάται από τη διαθεσιμότητα προσωπικού, την εκπαίδευση, την ετοιμότητα, την ταχύτητα κινητοποίησης και τη δυνατότητα αντιμετώπισης πολλαπλών απειλών.
Αποσύρονται και 21 μονάδες του Πολεμικού Ναυτικού
Οι αλλαγές επεκτείνονται και στη θάλασσα, καθώς ο υπουργός ανακοίνωσε πρόγραμμα παροπλισμού 21 μονάδων του Πολεμικού Ναυτικού, με στόχο την αντικατάστασή τους από νεότερα ή μη επανδρωμένα μέσα.
Πρόκειται για εξέλιξη που αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα σε μια χώρα με εκατοντάδες νησιά και εκτεταμένα θαλάσσια σύνορα.
Το ουσιαστικό ερώτημα είναι εάν η απόσυρση των παλαιότερων μονάδων θα συνοδευτεί εγκαίρως από την επιχειρησιακή ένταξη των νέων συστημάτων.
Διότι οποιαδήποτε χρονική απόσταση ανάμεσα στην απόσυρση και στην αντικατάσταση στρατιωτικών μέσων χρειάζεται προσεκτική διαχείριση, ώστε να μη δημιουργηθούν κενά διαθεσιμότητας.
Αναδιάρθρωση ή αποδυνάμωση; Η κυβέρνηση οφείλει απαντήσεις
Η κυβέρνηση Μητσοτάκη παρουσιάζει την αναδιοργάνωση ως αναγκαία μετάβαση σε ένα σύγχρονο μοντέλο άμυνας.
Η συγκέντρωση δυνάμεων και η κατάργηση υποστελεχωμένων μονάδων μπορούν πράγματι να αυξήσουν την αποτελεσματικότητα, εφόσον εφαρμοστούν με σωστό επιχειρησιακό σχεδιασμό.
Αυτό, όμως, πρέπει να αποδειχθεί στην πράξη.
Οι Ένοπλες Δυνάμεις δεν είναι μια συνηθισμένη δημόσια υπηρεσία, όπου η μείωση των λειτουργικών δαπανών αποτελεί από μόνη της επιτυχία.
Η Ελλάδα βρίσκεται σε μια γεωγραφική περιοχή ιδιαίτερων στρατηγικών απαιτήσεων, με την άμυνα των νησιών, την επιτήρηση των συνόρων και την αποτρεπτική ικανότητα να αποτελούν διαρκείς προτεραιότητες.
Ο Νίκος Δένδιας ανακοίνωσε τι καταργείται και πόσα χρήματα υπολογίζει να εξοικονομήσει. Εκείνο που χρειάζεται να αποδειχθεί είναι ότι ο νέος στρατιωτικός χάρτης θα προσφέρει μεγαλύτερη ασφάλεια και όχι μικρότερη επιχειρησιακή παρουσία.από Στυλιανός Γκούμας
 Ηλίας Κουτρέτσος