Μαζεύονται τα καρύδια στο γύρισμα του Σεπτέμβρη προς τον Οκτώβρη, όταν ο πράσινος, σαρκώδης φλοιός που τα αγκαλιάζει από έξω αρχίζει να σχίζεται μόνος του από την ωρίμανση και να αφήνει να φανεί το σκληρό κέλυφος, κι έτσι στα χωριά απλώνουν ακόμα πανιά κάτω από τις μεγάλες καρυδιές, τις Juglans regia που οι αρχαίοι Έλληνες έφεραν από την Περσία και γι' αυτό τις έλεγαν βασιλικές, και τις ραβδίζουν για να πέσει ο καρπός.
Όποιος έχει καθαρίσει φρέσκα καρύδια με γυμνά χέρια θυμάται καλά πως ο φλοιός αυτός, ενώ στην αρχή φαίνεται δροσερός και τρυφερός και μυρίζει πικρό χώμα, γρήγορα αρχίζει να στύβει και να αφήνει ένα πυκνό, σκούρο υγρό που μαυρίζει στον αέρα, με αποτέλεσμα τα δάχτυλα να βάφονται καφέ και μετά σχεδόν μαύρα για μέρες, όσο σαπούνι κι αν χρησιμοποιήσει κανείς. Αυτό συμβαίνει γιατί ο φλοιός περιέχει juglone, τη 5-υδροξυ-1,4-ναφθοκινόνη, μαζί με υψηλή συγκέντρωση τανινών, μια φυσική χρωστική ουσία που το δέντρο χρησιμοποιεί ως άμυνα, η οποία όμως οξειδώνεται αμέσως και δένει γερά με την κερατίνη του δέρματος, και για τον ίδιο ακριβώς λόγο ήταν από την αρχαιότητα μια από τις πιο σταθερές και φτηνές βαφές για μαλλί, ξύλο και υφάσματα, αυτό που οι Ρωμαίοι ονόμαζαν βαφή των φτωχών.
Επειδή το ήξεραν αυτό, οι παλιές γυναίκες δεν πετούσαν ποτέ τα πράσινα φλούδια, αλλά τα μάζευαν σε λεκάνες, τα άφηναν λίγες μέρες στον ήλιο να μαυρίσουν και να μαλακώσουν ακόμα περισσότερο, και στη συνέχεια τα έβραζαν για ώρες σε μεγάλο καζάνι με νερό μέχρι το νερό να γίνει σχεδόν μαύρο και πηχτό. Όταν το υγρό αυτό κρύωνε και το σούρωναν, το χρησιμοποιούσαν ως φυσικό βαφείο για τα μαλλιά, καθώς μετά το συνηθισμένο λούσιμο έριχναν σιγά σιγά το αφέψημα στα ακόμη νωπά μαλλιά, το άφηναν να σταθεί και επαναλάμβαναν το ξέβγαλμα ξανά και ξανά, κι έτσι οι τανίνες έδεναν το χρώμα πάνω στην τρίχα και δεν την κάλυπταν απλώς επιφανειακά. Με αυτόν τον τρόπο τα άσπρα δεν γίνονταν κατάμαυρα και ψεύτικα, αλλά έπαιρναν ένα βαθύ, ζεστό καστανό που κοκκίνιζε λίγο στον ήλιο και κρατούσε για εβδομάδες, ενώ για να το στερεώσουν καλύτερα πρόσθεταν λίγο ξίδι και για να μυρίζει όμορφα λίγα κλαδάκια δεντρολίβανο, κι έτσι το ίδιο ζουμί που μαύριζε τα χέρια των παιδιών στο μάζεμα γινόταν στολίδι και σημάδι πως το σπίτι είχε σοδειά για τον χειμώνα και μια γυναίκα που θυμόταν ακόμα πώς φτιάχνεται χρώμα από αυτό που οι άλλοι πετούν.
Άννα Δανάλη ...Ομφαλός της γης...
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου
Οιοσδήποτε θίγεται από άρθρο ή σχόλιο που έχει αναρτηθεί στο oxafies.com , μπορεί να μας ενημερώσει, στο oxafies@gmail.com ώστε να το αφαιρέσουμε άμεσα. Ομοίως και για φωτογραφίες που υπόκεινται σε πνευματικά δικαιώματα.
Στo oxafies.com ακούγονται όλες οι απόψεις . Αυτό δε σημαίνει ότι τις υιοθετούμε η ότι συμπίπτουν με τις δικές μας .