Νέες ανατροπές στα όρια ηλικίας συνταξιοδότησης δημιουργεί η δημογραφική γήρανση, με τη συρρίκνωση του πληθυσμού εργάσιμης ηλικίας, την αύξηση του προσδόκιμου ζωής και την ανάγκη διατήρησης της ισορροπίας του ασφαλιστικού συστήματος.Η νέα έκθεση της Κομισιόν, Ageing Report 2027, περιγράφει μια σημαντική μεταβολή στη σχέση εργαζομένων και συνταξιούχων και σύμφωνα με τις προβολές της, η μέση ηλικία εξόδου από την απασχόληση, από 64,9 έτη το 2025, θα αυξηθεί στα 65,7 έτη το 2030, στα 66 έτη το 2040 και στα 66,5 έτη το 2050.
Η ανοδική πορεία δεν σταματά εκεί, καθώς το 2080 η μέση ηλικία αποχώρησης προβλέπεται να φτάσει τα 68,6 έτη.
Πρόκειται για αύξηση κατά 3,7 χρόνια σε σχέση με το 2025, η οποία αποτυπώνει τη γενικότερη ευρωπαϊκή τάση παράτασης του εργασιακού βίου.
Ωστόσο, πρέπει να διευκρινιστεί ότι η μέση ηλικία εξόδου από την απασχόληση δεν ταυτίζεται με το θεσμοθετημένο όριο ηλικίας συνταξιοδότησης.
Αποτελεί προβολή για το πότε οι πολίτες αναμένεται να σταματούν να εργάζονται και όχι απόφαση ότι όλοι θα συνταξιοδοτούνται υποχρεωτικά στα 68 ή στα 69 έτη.
Τα τρία βασικά σενάρια για τα όρια ηλικίας
Σήμερα, το γενικό πλαίσιο συνταξιοδότησης προβλέπει δύο βασικές διαδρομές: πλήρη σύνταξη στα 62 έτη με 40 χρόνια ασφάλισης ή στα 67 έτη με τουλάχιστον 15 χρόνια ασφάλισης.
Παράλληλα, υπάρχουν ειδικές κατηγορίες ασφαλισμένων και μεταβατικές διατάξεις για όσους έχουν κατοχυρώσει ή θεμελιώσει δικαιώματα με βάση παλαιότερα όρια ηλικίας.
Πώς θα γίνει η αύξηση
Το ενδεχόμενο αύξησης των ορίων ηλικίας συνδέεται με τον μηχανισμό δημογραφικής αναπροσαρμογής που προβλέπει η ελληνική νομοθεσία.
Η πρώτη κρίσιμη αναθεώρηση έχει τοποθετηθεί χρονικά στο 2027, ωστόσο, η επανεξέταση του θέματος μετατέθηκε για το 2029, με πιθανή εφαρμογή των αλλαγών από την 1η Ιανουαρίου 2030.
Σε αυτό το σενάριο, εφόσον προκύψει αύξηση του προσδόκιμου ζωής που θα δικαιολογεί αναπροσαρμογή, τα σημερινά όρια θα μπορούσαν να αυξηθούν σταδιακά.
Η μεταβολή δεν σημαίνει υποχρεωτικά ότι όλοι οι ασφαλισμένοι θα επιβαρυνθούν κατά τον ίδιο αριθμό μηνών ή ετών, καθώς ο τρόπος εφαρμογής θα εξαρτηθεί από τη σχετική κανονιστική απόφαση.
Το δεύτερο σενάριο προβλέπει ότι η αναπροσαρμογή θα αφορά και τις δύο βασικές διαδρομές συνταξιοδότησης.
Εάν αυξηθούν τα γενικά όρια, θα μπορούσε να επηρεαστεί τόσο η δυνατότητα εξόδου στα 62 με 40 χρόνια ασφάλισης όσο και η πλήρης σύνταξη στα 67 με 15 χρόνια.
Αυτό σημαίνει ότι οι ασφαλισμένοι που δεν έχουν συμπληρώσει τις απαιτούμενες προϋποθέσεις θα χρειαστεί ενδεχομένως να παραμείνουν περισσότερο στην εργασία.
Το συγκεκριμένο ενδεχόμενο αποκτά ιδιαίτερη σημασία για όσους δεν έχουν συμπληρώσει 40 έτη ασφάλισης, καθώς η αύξηση του γενικού ορίου των 67 ετών θα μπορούσε να μεταθέσει ακόμη περισσότερο την έξοδό τους από την αγορά εργασίας.
Το τρίτο σενάριο συνδέεται άμεσα με τη φιλοσοφία του ισχύοντος ασφαλιστικού πλαισίου: όσο αυξάνεται το προσδόκιμο ζωής μετά τα 65, τόσο θα εξετάζεται η αντίστοιχη αναπροσαρμογή της ηλικίας συνταξιοδότησης.
Υπάρχει, ωστόσο, και το ενδεχόμενο να μην υπάρξει καμία αύξηση, τουλάχιστον στην πρώτη αναθεώρηση. Αυτό θα μπορούσε να συμβεί εάν τα στοιχεία για το προσδόκιμο ζωής δεν δικαιολογούν μεταβολή ή εάν η κυβέρνηση επιλέξει να διατηρήσει τα σημερινά όρια για λόγους κοινωνικής και οικονομικής πολιτικής.
Άλλωστε, η υπουργός Εργασίας Νίκη Κεραμέως έχει δηλώσει ότι οι αναλογιστικές μελέτες δεν δείχνουν, με τα μέχρι σήμερα δεδομένα, ανάγκη αύξησης των ορίων ηλικίας.
Συνεπώς, η δημογραφική πρόβλεψη της Κομισιόν δεν ισοδυναμεί με κυβερνητική απόφαση.
Ποιοι ασφαλισμένοι κινδυνεύουν να επηρεαστούν
Κρίσιμο ζήτημα αποτελεί το εάν και σε ποιο βαθμό ενδεχόμενες αυξήσεις θα επηρεάσουν όσους έχουν κατοχυρώσει ή θεμελιώσει συνταξιοδοτικά δικαιώματα.
Με βάση το προηγούμενο καθεστώς των μεταβατικών διατάξεων, όσοι είχαν θεμελιώσει δικαίωμα μέχρι τις 18 Αυγούστου 2015 διατηρούν τη δυνατότητα να το ασκήσουν χωρίς μεταγενέστερη αύξηση του ορίου ηλικίας. Αντίστοιχα, όσοι κατοχύρωσαν δικαίωμα την περίοδο 19 Αυγούστου 2015 – 31 Δεκεμβρίου 2021 μπορούν να συνταξιοδοτηθούν με το μεταβατικό όριο που τους αντιστοιχεί.
Σύμφωνα με την Κομισιόν η Ελλάδα αναμένεται να χάσει περίπου 1,44 εκατομμύρια άτομα ηλικίας 20-64 ετών μέχρι το 2050, καθώς η συγκεκριμένη πληθυσμιακή ομάδα θα περιοριστεί από 6,01 εκατομμύρια το 2025 σε 4,57 εκατομμύρια.
Το 2080 θα έχει υποχωρήσει περαιτέρω στα 3,82 εκατομμύρια.
Την ίδια στιγμή, το προσδόκιμο ζωής μετά τα 65 θα αυξηθεί κατά 4,6 χρόνια για τις γυναίκες και κατά 5,1 χρόνια για τους άνδρες έως το 2080.
Οι γυναίκες θα έχουν κατά μέσο όρο 26,4 επιπλέον χρόνια ζωής μετά τα 65 και οι άνδρες 23,8 χρόνια.
Παράλληλα, η συμμετοχή στην αγορά εργασίας των ηλικιών 65-69 ετών προβλέπεται να εκτιναχθεί από 17,9% το 2025 σε 53,8% το 2080.
Δηλαδή, περισσότεροι από ένας στους δύο ανθρώπους αυτής της ηλικιακής ομάδας θα συμμετέχουν στο εργατικό δυναμικό.
Αντώνης Βασιλόπουλος
www.bankingnews.gr
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου
Οιοσδήποτε θίγεται από άρθρο ή σχόλιο που έχει αναρτηθεί στο oxafies.com , μπορεί να μας ενημερώσει, στο oxafies@gmail.com ώστε να το αφαιρέσουμε άμεσα. Ομοίως και για φωτογραφίες που υπόκεινται σε πνευματικά δικαιώματα.
Στo oxafies.com ακούγονται όλες οι απόψεις . Αυτό δε σημαίνει ότι τις υιοθετούμε η ότι συμπίπτουν με τις δικές μας .