Τα Χριστούγεννα μπορεί να φέρουν τη μεγάλη ανατροπή
Οι πληροφορίες από δημοσκοπικούς κύκλους για την άνοδο του ΠΑΣΟΚ, την απομάκρυνση κεντρώων ψηφοφόρων από το κόμμα Τσίπρα και την ηλικιακή σύνθεση της εκλογικής του βάσης. Γιατί το πολιτικό κεφάλαιο του καλοκαιριού εξαντλείται και πώς μπορεί να αλλάξει η κατάταξη των κομμάτων μέχρι τις γιορτές
Η ΠΥΘΙΑ ΑΠΟΚΑΛΥΠΤΕΙ
Αναγνώστριες και αναγνώστες μου, συντρόφισσες και σύντροφοι, θα σας μεταφέρω ορισμένα πράγματα που συζητούνται στα γραφεία των δημοσκόπων και δεν είναι καθόλου ευχάριστα για τον Αλέξη Τσίπρα και τους ανθρώπους που εξακολουθούν να ονειρεύονται εκλογικούς θριάμβους. Τα όσα μου περιγράφουν τις τελευταίες ημέρες άνθρωποι που παρακολουθούν αδημοσίευτες κυλιόμενες μετρήσεις συγκλίνουν σε μια εικόνα: το ΠΑΣΟΚ εμφανίζει τάσεις ενίσχυσης, ενώ η Ελληνική Αριστερή Συμπαράταξη του πρώην πρωθυπουργού δυσκολεύεται να συγκρατήσει ένα τμήμα των ψηφοφόρων που προσέγγισε κατά τους προηγούμενους μήνες. Δεν θα σας δώσω ανύπαρκτα ποσοστά ούτε θα εμφανίσω ως επίσημα αποτελέσματα στοιχεία που δεν έχουν δημοσιοποιηθεί. Θα σας μεταφέρω, όμως, την κατεύθυνση που μου περιγράφουν οι συνομιλητές μου. Και, πιστέψτε με, αυτή έχει μεγαλύτερο πολιτικό ενδιαφέρον από τις δημόσιες διαβεβαιώσεις των παρατρεχάμενων ότι όλα εξελίσσονται θαυμάσια.
Το σημαντικότερο δεν είναι ότι η ΕΛ.Α.Σ. μπορεί να χάσει μία ή δύο μονάδες από κάποια μέτρηση. Οι δημοσκοπήσεις ανεβοκατεβαίνουν και ένα κόμμα δεν κρίνεται από μια μεμονωμένη καταγραφή. Το πραγματικό πρόβλημα είναι ότι, σύμφωνα με τις πληροφορίες που φτάνουν στη στήλη, η υποχώρηση εμφανίζει συγκεκριμένα ποιοτικά χαρακτηριστικά. Ο Τσίπρας φέρεται να χάνει έδαφος στον κεντρώο χώρο, ενώ η εκλογική βάση που εξακολουθεί να τον στηρίζει παρουσιάζει μεγαλύτερη συγκέντρωση στις υψηλότερες ηλικίες. Εάν αυτή η εικόνα επιβεβαιωθεί στις επόμενες δημοσιευμένες μετρήσεις, τότε δεν θα μιλάμε απλώς για μια προσωρινή δημοσκοπική κόπωση. Θα μιλάμε για πρόβλημα πολιτικής διεύρυνσης.
Το ΠΑΣΟΚ ανεβαίνει και ο Τσίπρας χάνει το πλεονέκτημα
Ας ξεκινήσουμε από όσα είναι ήδη δημόσια γνωστά. Στη δημοσκόπηση της Metron Analysis που παρουσιάστηκε στις 22 Οκτωβρίου, η ΕΛ.Α.Σ. βρισκόταν στο 15% στην εκτίμηση ψήφου, ενώ το ΠΑΣΟΚ είχε ανέβει στο 13%. Στην πρόθεση ψήφου τα αντίστοιχα ποσοστά ήταν 12,4% και 10,8%. Η εικόνα που αποτυπώθηκε στις 2 Νοεμβρίου από την Alco παρουσίαζε επίσης την ΕΛ.Α.Σ. δεύτερη, με 13,4% στην πρόθεση ψήφου, και το ΠΑΣΟΚ τρίτο, με 11,4%. Κανείς, λοιπόν, δεν μπορεί να ισχυριστεί ότι το ΠΑΣΟΚ έχει ήδη προσπεράσει τον Τσίπρα. Μπορούμε, όμως, να διαπιστώσουμε ότι η μάχη της δεύτερης θέσης έχει αποκτήσει χαρακτηριστικά πραγματικού ανταγωνισμού.
Οι πληροφορίες που έχω για τις κυλιόμενες μετρήσεις πηγαίνουν ένα βήμα παραπέρα. Μου λένε ότι το ΠΑΣΟΚ εμφανίζει μεγαλύτερη δυναμική από εκείνη που αποτυπώνεται στα τελευταία δημοσιευμένα στιγμιότυπα, ενώ η ΕΛ.Α.Σ. παρουσιάζει σημάδια απώλειας της αρχικής της απήχησης. Ορισμένοι δημοσκόποι με τους οποίους συνομιλώ θεωρούν πλέον πιθανό γύρω στα Χριστούγεννα ή λίγο μετά τις γιορτές το ΠΑΣΟΚ να περάσει, έστω και οριακά, στη δεύτερη θέση. Πρόκειται για εκτίμηση σχετικά με τη μελλοντική πορεία των δύο κομμάτων, όχι για αποτέλεσμα που έχει ήδη καταγραφεί. Αλλά το γεγονός ότι αυτό το σενάριο συζητείται σοβαρά είναι από μόνο του ενδεικτικό της αλλαγής του πολιτικού κλίματος.
Και εδώ βρίσκεται η μεγάλη ειρωνεία. Το κόμμα του Τσίπρα δημιουργήθηκε με την προσδοκία ότι θα ανασυνθέσει τον προοδευτικό χώρο, θα απορροφήσει σημαντικό τμήμα των ψηφοφόρων του ΠΑΣΟΚ και θα διεκδικήσει με αξιώσεις την πρωτιά στην αντιπολίτευση. Λίγους μήνες αργότερα, η συζήτηση δεν αφορά στην απόσταση που τον χωρίζει από τη Νέα Δημοκρατία, αλλά το εάν θα καταφέρει να διατηρηθεί μπροστά από τον Νίκο Ανδρουλάκη.
Το μεγάλο πρόβλημα είναι οι κεντρώοι ψηφοφόροι
Θέλω να προσέξετε ιδιαίτερα αυτό που θα σας πω. Οι πληροφορίες για τα ποιοτικά στοιχεία των αδημοσίευτων ερευνών συγκλίνουν, κατά τους συνομιλητές μου, σε μια ενδιαφέρουσα διαπίστωση: η ΕΛ.Α.Σ. δυσκολεύεται να κρατήσει τους κεντρώους ψηφοφόρους που είχε προσελκύσει κατά την πρώτη περίοδο της εμφάνισής της. Και αυτό είναι πολιτικά σημαντικότερο από μια μικρή μεταβολή στο συνολικό ποσοστό.
Όταν εμφανίστηκε το νέο εγχείρημα, αρκετοί ψηφοφόροι που δεν είχαν σταθερή κομματική ταύτιση έδειξαν ενδιαφέρον για το ενδεχόμενο επιστροφής του πρώην πρωθυπουργού. Κάποιοι ήθελαν να δουν εάν είχε αλλάξει, άλλοι αναζητούσαν μια ισχυρότερη αντιπολίτευση και άλλοι αντιμετώπιζαν το νέο κόμμα ως πιθανή εναλλακτική απέναντι στη σημερινή κυβέρνηση. Αυτή η αρχική περιέργεια, όμως, δεν μετατρέπεται αυτομάτως σε σταθερή εκλογική σχέση. Ο ψηφοφόρος που δηλώνει ότι εξετάζει το ενδεχόμενο να στηρίξει έναν πολιτικό δεν είναι απαραίτητα ψηφοφόρος που θα τον ακολουθήσει μέχρι την κάλπη.
Και μου λένε ότι ακριβώς εδώ παρουσιάζεται η μεγαλύτερη δυσκολία του Τσίπρα. Η ΕΛ.Α.Σ. δεν φαίνεται να έχει πείσει επαρκώς εκείνο το τμήμα του κέντρου που είχε αρχικά κινητοποιηθεί από την προοπτική ενός νέου πολιτικού φορέα. Το ερώτημα που θα έπρεπε να απασχολεί το επιτελείο του πρώην πρωθυπουργού δεν είναι πόσοι θυμούνται θετικά την περίοδο της διακυβέρνησής του, αλλά πόσοι από εκείνους που δεν τον ψήφιζαν μέχρι χθες είναι διατεθειμένοι να τον εμπιστευτούν σήμερα. Διότι χωρίς αυτούς τους ψηφοφόρους η πολυσυζητημένη διεύρυνση θα παραμείνει υπόσχεση.
Η ηλικιακή παγίδα της ΕΛ.Α.Σ.
Υπάρχει και ένα δεύτερο στοιχείο, το οποίο μου επισημαίνουν οι δημοσκόποι και θεωρώ ότι αξίζει προσοχής. Η εκλογική βάση της ΕΛ.Α.Σ., όπως μου περιγράφεται από τις αδημοσίευτες ποιοτικές αναλύσεις, παρουσιάζει μεγαλύτερη συγκέντρωση σε ψηφοφόρους υψηλότερων ηλικιακών κατηγοριών. Δεν έχω στη διάθεσή μου δημοσιεύσιμη ηλικιακή κατανομή, ώστε να σας δώσω συγκεκριμένα ποσοστά ανά ομάδα, και δεν πρόκειται να κατασκευάσω τέτοια στοιχεία.
Αν, όμως, η συγκεκριμένη παρατήρηση επαληθεύεται, αποκαλύπτει κάτι που οι σύμβουλοι του Τσίπρα οφείλουν να αντιμετωπίσουν. Ένα κόμμα που φιλοδοξεί να αποτελέσει τη νέα μεγάλη δύναμη της προοδευτικής παράταξης δεν αρκεί να συγκρατεί ανθρώπους που διατηρούν ισχυρή πολιτική ανάμνηση από την προηγούμενη διακυβέρνηση του αρχηγού του. Χρειάζεται να αποκτά ακροατήριο σε περισσότερες ηλικιακές ομάδες, να προσεγγίζει πολίτες που δεν είχαν παλαιότερη σχέση με τον ΣΥΡΙΖΑ και να δημιουργεί νέους δεσμούς εμπιστοσύνης.
Δεν είναι πρόβλημα να σε στηρίζουν μεγαλύτεροι άνθρωποι. Πρόβλημα είναι να μην μπορείς να διευρύνεις ουσιαστικά την επιρροή σου πέρα από αυτούς που ήδη σε γνωρίζουν και σε εμπιστεύονται. Και, απ’ όσα μου μεταφέρουν, αυτή ακριβώς είναι μία από τις δυσκολίες που αντιμετωπίζει σήμερα η ΕΛ.Α.Σ.
Το καλοκαιρινό momentum χάθηκε
Θυμάστε, αναγνώστριες και αναγνώστες μου, το κλίμα του περασμένου καλοκαιριού; Τότε που η δημιουργία του κόμματος Τσίπρα παρουσιαζόταν από ορισμένους περίπου ως η αναπόφευκτη αρχή μιας μεγάλης πολιτικής ανατροπής; Τότε που αρκετοί έσπευδαν να προεξοφλήσουν ότι η ΕΛ.Α.Σ. θα απορροφήσει το μεγαλύτερο μέρος της προοδευτικής ψήφου και θα αφήσει το ΠΑΣΟΚ να αναζητά ρόλο στη σκιά της; Εκείνη την περίοδο υπήρχε πράγματι μια αρχική δυναμική. Η επιστροφή του Αλέξη Τσίπρα στο προσκήνιο προκάλεσε ενδιαφέρον και δημιούργησε προσδοκίες σε ένα τμήμα του εκλογικού σώματος.
Αλλά το ενδιαφέρον για μια πολιτική επιστροφή δεν είναι το ίδιο με την εμπιστοσύνη σε ένα νέο κόμμα. Και εδώ φαίνεται πως οι σχεδιασμοί του επιτελείου Τσίπρα αντιμετωπίζουν δυσκολίες. Για να δικαιολογηθούν οι υψηλές προσδοκίες που καλλιεργήθηκαν, η ΕΛ.Α.Σ. θα έπρεπε να εμφανίζει σταθερή τάση διεύρυνσης της εκλογικής της επιρροής. Δεν είναι απαραίτητο κάθε δημοσκοπική πορεία να είναι μαθηματικά γραμμική. Είναι, όμως, απαραίτητο να διακρίνεται μια διατηρήσιμη δυναμική. Αντί γι’ αυτό, οι τελευταίες δημοσιευμένες μετρήσεις καταγράφουν περιορισμένη υποχώρηση και οι πληροφορίες για τις κυλιόμενες έρευνες περιγράφουν περαιτέρω δυσκολίες.
Κάπως έτσι το καλοκαιρινό momentum κινδυνεύει να μετατραπεί σε μια χαμένη ευκαιρία. Και θα σας πω κάτι ακόμη. Όσο περισσότερο περνά ο χρόνος, τόσο λιγότερο λειτουργεί υπέρ του Τσίπρα το στοιχείο της έκπληξης. Το νέο κόμμα παύει να είναι καινούργιο, οι ψηφοφόροι αρχίζουν να το αξιολογούν με αυστηρότερα κριτήρια και η πολιτική συζήτηση μεταφέρεται από την επιστροφή του αρχηγού στις πραγματικές δυνατότητες της παράταξης.
Τα Χριστούγεννα μπορεί να φέρουν τη μεγάλη ανατροπή
Και ερχόμαστε τώρα στο πιο ενδιαφέρον. Δημοσκόποι που παρακολουθούν την εξέλιξη των τάσεων μου εκτιμούν ότι η περίοδος των Χριστουγέννων και οι πρώτες εβδομάδες του 2027 μπορεί να αποδειχθούν καθοριστικές για τη μάχη της δεύτερης θέσης. Εφόσον διατηρηθούν οι τάσεις που μου περιγράφουν, το ΠΑΣΟΚ ενδέχεται να περάσει την ΕΛ.Α.Σ., ακόμη και με μικρή διαφορά. Δεν υπάρχει, βεβαίως, καμία δημοσκοπική νομοτέλεια που να εγγυάται αυτή την εξέλιξη. Υπάρχει όμως ένα σενάριο που πριν από λίγους μήνες αρκετοί στο περιβάλλον Τσίπρα αντιμετώπιζαν ως σχεδόν αδιανόητο και σήμερα βρίσκεται στο τραπέζι.
Εάν συμβεί, οι πολιτικές συνέπειες θα είναι πολύ μεγαλύτερες από μια απλή αλλαγή κατάταξης. Ο Νίκος Ανδρουλάκης θα μπορεί να υποστηρίζει ότι το ΠΑΣΟΚ διατήρησε τη θέση του ως βασικός ανταγωνιστής της κυβέρνησης στον χώρο της αντιπολίτευσης, ενώ ο Αλέξης Τσίπρας θα κληθεί να εξηγήσει γιατί ένα κόμμα που εμφανίστηκε με τόσο υψηλές προσδοκίες δεν κατάφερε να διατηρήσει ούτε τη δεύτερη θέση. Και τότε θα αρχίσουν τα πραγματικά δύσκολα. Διότι η εκλογική επιρροή δεν είναι ανεξάρτητη από την εικόνα πολιτικής δυναμικής. Όταν ένα κόμμα αρχίζει να αντιμετωπίζεται ως δύναμη που υποχωρεί, δυσκολεύεται περισσότερο να προσελκύσει τους αναποφάσιστους και τους ψηφοφόρους που αναζητούν μια πειστική εναλλακτική.
Θα μπορούσε ο Τσίπρας να αντιστρέψει την τάση; Ασφαλώς. Η πολιτική δεν είναι μια ευθεία γραμμή και οι επόμενοι μήνες μπορούν να φέρουν ανατροπές. Αλλά για να συμβεί κάτι τέτοιο δεν αρκούν οι επιδοκιμασίες των συνεργατών του, οι αισιόδοξες προβλέψεις και οι συνεχείς διαβεβαιώσεις ότι η μεγάλη ανατροπή πλησιάζει.
Το πρόβλημα του Αλέξη Τσίπρα δεν είναι πια πώς θα φτάσει στα ποσοστά που του υπόσχονταν ορισμένοι. Είναι πώς θα κρατήσει τους ψηφοφόρους που είχε αρχίσει να προσελκύει.
Και επειδή με ρωτάτε συχνά τι περιμένω, θα σας πω το εξής: αν δεν αλλάξει η σημερινή τάση, τα Χριστούγεννα μπορεί να βρουν τον Τσίπρα να κοιτάζει την πλάτη του ΠΑΣΟΚ.
Το καλοκαίρι του υποσχόταν πολιτική απογείωση. Ο χειμώνας ενδέχεται να του επιφυλάσσει μια πολύ δυσάρεστη προσγείωση.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου
Οιοσδήποτε θίγεται από άρθρο ή σχόλιο που έχει αναρτηθεί στο oxafies.com , μπορεί να μας ενημερώσει, στο oxafies@gmail.com ώστε να το αφαιρέσουμε άμεσα. Ομοίως και για φωτογραφίες που υπόκεινται σε πνευματικά δικαιώματα.
Στo oxafies.com ακούγονται όλες οι απόψεις . Αυτό δε σημαίνει ότι τις υιοθετούμε η ότι συμπίπτουν με τις δικές μας .