Του Κώστα Στούπα
Η ορθόδοξη Ελλάδα παραμένει η πλέον
"αριστερόστροφη" χώρα της Ευρώπης με τον υπόλοιπο παλαιοκαθολικό Νότο
να ακολουθεί. Τυχαίο δεν είναι επίσης πως στον υπόλοιπο νότο της Ευρώπης
συναντούμε τις πιο φτωχές χώρες αυτής.
Η Ελλάδα είναι η πλέον φτωχή χώρα της
Δυτικής Ευρώπης καθώς ο σοσιαλισμός στην Ανατ. Ευρώπη το δεύτερο μισό του
τελευταίου αιώνα φρόντισε
να μείνουμε πίσω σε φτώχεια από τις χώρες της περιοχής. Αν η Ελλάδα δεν φροντίσει να βγει γρήγορα από την κρίση οι χώρες της Ανατολικής Ευρώπης θα την αφήσουν πίσω.
να μείνουμε πίσω σε φτώχεια από τις χώρες της περιοχής. Αν η Ελλάδα δεν φροντίσει να βγει γρήγορα από την κρίση οι χώρες της Ανατολικής Ευρώπης θα την αφήσουν πίσω.
Η Ελλάδα διανύει τον 8ο χρόνο ύφεσης αν
παρακάμψει κάποιος την περίοδο του τέλους της θητείας Σαμαρά-Βενιζέλου και την
αρχή της θητείας Τσίπρα που ξεκίνησε με καθυστερημένη μικρή ανάκαμψη.
Η περήφανη διαπραγμάτευση των Βαρουφάκη
- Τσίπρα στο πρώτο εξάμηνο του 2015 διέλυσε τις τράπεζες και κατά
συνέπεια και την οικονομία, οπότε η ανάκαμψη μετατράπηκε στο β' εξάμηνο του ’15
σε ύφεση. Ύφεση είχαμε και στο πρώτο εξάμηνο του 2016.
Οι υπόλοιπες χώρες που μπήκαν σε
μνημόνια βγήκαν από αυτά, ενώ η Ελλάδα παραμένει και αν κάποιος θέλει να είναι
αντικειμενικός υπό τις παρούσες συνθήκες δεν φαίνεται στον ορίζοντα ούτε έξοδος
από το μνημόνιο ούτε βελτίωση των συνθηκών.
Η Πορτογαλία που επίσης επέλεξε αριστερό
κυβερνητικό συνασπισμό είναι πολύ πιθανό να χρειαστεί να ξαναμπεί σε μνημόνιο,
αν συνεχίσει βέβαια να υπάρχει το ευρώ και η Ευρώπη μετά τις επικείμενες
εκλογές σε κομβικές χώρες της.
Στην Ελλάδα παρά την ανώμαλη προσγείωση
από τη διάψευση των προσδοκιών της επιστροφής στα προ χρεοκοπίας επίπεδα με ένα
νόμο και ένα άρθρο, η κοινωνία δεν φαίνεται να προσεγγίζει με ρεαλισμό την
πραγματικότητα και να αναζητεί διέξοδο με βάση αυτόν.
Θεωρούν μεν πως ο Τσίπρας τους κορόιδεψε,
αλλά όχι γιατί τους υποσχέθηκε ανέφικτα πράγμα αλλά γιατί δεν τα εφάρμοσε.
Δεν είναι τυχαίο λοιπόν που ακόμη πιο
ευδιάκριτοι απατεώνες και "αυταπατώμενοι" που υπόσχονται
καταβολή ληξιπρόθεσμων οφειλών ή οφειλών γενικότερα ή αποπληρωμή του δημόσιου
χρέους ή λύση του ελληνικού προβλήματος βάσει προσωπικών γνωριμιών ή
διαγραφή του επονείδιστου χρέους, απολαμβάνουν την πολιτική συμπάθεια
σημαντικού μέρους της κοινωνίας.
Η αποστροφή από τα πάντα υποσχόμενο
Τσίπρα και το θίασο των ανικάνων δεν σημαίνει κατ’ ανάγκην και έξοδο από την
κρίση.
Σαν κοινωνία κατά πλειοψηφία δεν έχουμε
αντιληφθεί ή λόγω συμφέροντος βιοπορισμού παριστάνουμε πως δεν έχουμε
αντιληφθεί, τα αίτια της χρεοκοπίας μας. Είναι αδύνατο να βγούμε από το τούνελ
όταν μένουμε ακίνητοι στο μέσον του, αδυνατούντες να προσανατολιστούμε από πού
μπήκαμε ώστε να προσδιορίσουμε από πού θα βγούμε.
Μόνο ένα ισχυρό σοκ μπορεί να αλλάξει τα
δεδομένα στην ελληνική κοινωνία και να επαναπροσδιορίσει τους ηθικούς,
ιδεολογικούς και πολιτικούς προσανατολισμούς της.
Η Ελλάδα είναι μια πολύ αριστερή
κοινωνία (αριστερή με την έννοια της αναδιανομής εισοδήματος με λάθος κίνητρα
σε βάρος αυτών που παράγουν πλούτο) για να απολαμβάνει το υψηλό βιοτικό επίπεδο
που απολαμβάνει μετά από 6-7 χρόνια χρεοκοπίας. Το ίδιο ισχύει και για
την Ευρώπη, απλά η Ελλάδα αποτελεί την αιχμή του δόρατος αυτής της ιστορικής
συγκυρίας.
Στην αρχή αυτής της χρεοκοπίας η στήλη
πίστευε πως η χώρα θα κατάφερνε να αναθεωρήσει οπτική και να μεταρρυθμίσει τις
παθογένειες χωρίς να υποστεί το σοκ μιας ολοσχερούς κατάρρευσης. Έπεσε εντελώς
έξω. Όλες οι ενδείξεις συγκλίνουν πλέον πως δεν θα αποφύγουμε το σοκ.
Ένα θετικό αυτής της εξέλιξης είναι πως
η καταστροφή θα λάβει χώρα στα χέρια του πλέον σκληρού πολιτικού εκφραστή του
κρατικοδίαιτου παρασιτικού μηχανισμού της μεταπολίτευσης (των κρατικών
συνδικαλιστών και των κρατικοδίαιτων ολιγαρχών).
Όπως αναλυτικά καταδείξαμε στο χθεσινό άρθρο τα νούμερα δεν βγαίνουν και
η κυβέρνηση προσπαθεί να κερδίσει χρόνο και εντυπώσεις με σώου όπως αυτό της
αδειοδότησης των καναλιών.
Ο πολλαπλασιαστής...
Το πλέον πιθανόν είναι ότι η προσεχής
ελληνική κατάρρευση θα λάβει χώρα υπό τον ισχυρό πολλαπλασιαστή των επιπτώσεων μιας
κατάρρευσης των διεθνών αγορών με αντίστοιχες συνέπειες στην παγκόσμια
οικονομία.
Όπως έχουμε ξαναγράψει, στο διεθνή
ορίζοντα έχουν συσσωρευτεί πολλά μαύρα σύννεφα τα οποία οι χρηματιστηριακοί
δείκτες αγνοούν επειδή χειραγωγούνται από τα μηδενικά και σε κάποιες
περιπτώσεις αρνητικά επιτόκια.
Αρνητικά και μηδενικά επιτόκια σημαίνει
κατάχρηση από μέρους των Κεντρικών Τραπεζών της εξουσίας που τους έχει δοθεί.
Αρνητικό επιτόκιο σημαίνει πως κάποιος
νοικιάζει ένα ακίνητο και αντί να λαμβάνει ενοίκιο πληρώνει στον ενοικιαστή.
Άρα, τον συμφέρει να πουλήσει το ακίνητο, πράγμα που αν κάνουν όλοι μαζί θα
οδηγήσει στην κατάρρευση της αγοράς ακινήτων.
Όταν το ίδιο συμβαίνει στις
καταθέσεις μοιάζει με την έκρηξη μιας βόμβας στα θεμέλια του οικονομικού
συστήματος.
Σε μια πρόσφατη έκθεση οι αναλυτές της
Deutsche Bank υπολόγισαν πως το 40% της αξίας του S&P 500 προκύπτει από τα
προγράμματα ποσοτικής χαλάρωσης. Τούτο σημαίνει πως η "δίκαιη"
αποτίμηση είναι κάπου στις 1.300-1.400 μονάδες. Μια αγορά που θα πέσει από τις
2100 μονάδες στην 1.300, εύκολα μπορεί περάσει από 1.000 ή τις 800 μονάδες.
Ένα χαρακτηριστικό της
"αδιαφορίας" που επιδεικνύουν οι αγορές λόγω των
"αναβολικών" της ποσοτικής χαλάρωσης είναι πως ενώ τα κέρδη του
S&P 500 έχουν πέσει από τα 110 στα 86 δολάρια ο δείκτης γράφει νέα
υψηλά. Αυτό δεν έχει ξαναγίνει ποτέ στο παρελθόν.
Η ορθόδοξη Ελλάδα παραμένει η πλέον "αριστερόστροφη" χώρα της Ευρώπης με
τον υπόλοιπο παλαιοκαθολικό Νότο να ακολουθεί. Τυχαίο δεν είναι επίσης
πως στον υπόλοιπο νότο της Ευρώπης συναντούμε τις πιο φτωχές χώρες
αυτής.
Η Ελλάδα είναι η πλέον φτωχή χώρα της Δυτικής Ευρώπης καθώς ο
σοσιαλισμός στην Ανατ. Ευρώπη το δεύτερο μισό του τελευταίου αιώνα
φρόντισε να μείνουμε πίσω σε φτώχεια από τις χώρες της περιοχής. Αν η
Ελλάδα δεν φροντίσει να βγει γρήγορα από την κρίση οι χώρες της
Ανατολικής Ευρώπης θα την αφήσουν πίσω.
Η Ελλάδα διανύει τον 8ο χρόνο ύφεσης αν παρακάμψει κάποιος την περίοδο
του τέλους της θητείας Σαμαρά-Βενιζέλου και την αρχή της θητείας Τσίπρα
που ξεκίνησε με καθυστερημένη μικρή ανάκαμψη.
Η περήφανη διαπραγμάτευση των Βαρουφάκη - Τσίπρα στο πρώτο εξάμηνο του
2015 διέλυσε τις τράπεζες και κατά συνέπεια και την οικονομία, οπότε η
ανάκαμψη μετατράπηκε στο β' εξάμηνο του ’15 σε ύφεση. Ύφεση είχαμε και
στο πρώτο εξάμηνο του 2016.
Οι υπόλοιπες χώρες που μπήκαν σε μνημόνια βγήκαν από αυτά, ενώ η Ελλάδα
παραμένει και αν κάποιος θέλει να είναι αντικειμενικός υπό τις παρούσες
συνθήκες δεν φαίνεται στον ορίζοντα ούτε έξοδος από το μνημόνιο ούτε
βελτίωση των συνθηκών.
Η Πορτογαλία που επίσης επέλεξε αριστερό κυβερνητικό συνασπισμό είναι
πολύ πιθανό να χρειαστεί να ξαναμπεί σε μνημόνιο, αν συνεχίσει βέβαια να
υπάρχει το ευρώ και η Ευρώπη μετά τις επικείμενες εκλογές σε κομβικές
χώρες της.
Στην Ελλάδα παρά την ανώμαλη προσγείωση από τη διάψευση των προσδοκιών
της επιστροφής στα προ χρεοκοπίας επίπεδα με ένα νόμο και ένα άρθρο, η
κοινωνία δεν φαίνεται να προσεγγίζει με ρεαλισμό την πραγματικότητα και
να αναζητεί διέξοδο με βάση αυτόν.
Θεωρούν μεν πως ο Τσίπρας τους κορόιδεψε, αλλά όχι γιατί τους υποσχέθηκε ανέφικτα πράγμα αλλά γιατί δεν τα εφάρμοσε.
Δεν είναι τυχαίο λοιπόν που ακόμη πιο ευδιάκριτοι απατεώνες και
"αυταπατώμενοι" που υπόσχονται καταβολή ληξιπρόθεσμων οφειλών ή οφειλών
γενικότερα ή αποπληρωμή του δημόσιου χρέους ή λύση του ελληνικού
προβλήματος βάσει προσωπικών γνωριμιών ή διαγραφή του επονείδιστου
χρέους, απολαμβάνουν την πολιτική συμπάθεια σημαντικού μέρους της
κοινωνίας.
Η αποστροφή από τα πάντα υποσχόμενο Τσίπρα και το θίασο των ανικάνων δεν σημαίνει κατ’ ανάγκην και έξοδο από την κρίση.
Σαν κοινωνία κατά πλειοψηφία δεν έχουμε αντιληφθεί ή λόγω συμφέροντος
βιοπορισμού παριστάνουμε πως δεν έχουμε αντιληφθεί, τα αίτια της
χρεοκοπίας μας. Είναι αδύνατο να βγούμε από το τούνελ όταν μένουμε
ακίνητοι στο μέσον του, αδυνατούντες να προσανατολιστούμε από πού
μπήκαμε ώστε να προσδιορίσουμε από πού θα βγούμε.
Μόνο ένα ισχυρό σοκ μπορεί να αλλάξει τα δεδομένα στην ελληνική κοινωνία
και να επαναπροσδιορίσει τους ηθικούς, ιδεολογικούς και πολιτικούς
προσανατολισμούς της.
Η Ελλάδα είναι μια πολύ αριστερή κοινωνία (αριστερή με την έννοια της
αναδιανομής εισοδήματος με λάθος κίνητρα σε βάρος αυτών που παράγουν
πλούτο) για να απολαμβάνει το υψηλό βιοτικό επίπεδο που απολαμβάνει
μετά από 6-7 χρόνια χρεοκοπίας. Το ίδιο ισχύει και για την Ευρώπη, απλά
η Ελλάδα αποτελεί την αιχμή του δόρατος αυτής της ιστορικής συγκυρίας.
Στην αρχή αυτής της χρεοκοπίας η στήλη πίστευε πως η χώρα θα κατάφερνε
να αναθεωρήσει οπτική και να μεταρρυθμίσει τις παθογένειες χωρίς να
υποστεί το σοκ μιας ολοσχερούς κατάρρευσης. Έπεσε εντελώς έξω. Όλες οι
ενδείξεις συγκλίνουν πλέον πως δεν θα αποφύγουμε το σοκ.
Ένα θετικό αυτής της εξέλιξης είναι πως η καταστροφή θα λάβει χώρα στα
χέρια του πλέον σκληρού πολιτικού εκφραστή του κρατικοδίαιτου
παρασιτικού μηχανισμού της μεταπολίτευσης (των κρατικών συνδικαλιστών
και των κρατικοδίαιτων ολιγαρχών).
Όπως αναλυτικά καταδείξαμε στο χθεσινό άρθρο τα
νούμερα δεν βγαίνουν και η κυβέρνηση προσπαθεί να κερδίσει χρόνο και
εντυπώσεις με σώου όπως αυτό της αδειοδότησης των καναλιών.
Ο πολλαπλασιαστής...
Το πλέον πιθανόν είναι ότι η προσεχής ελληνική κατάρρευση θα λάβει χώρα
υπό τον ισχυρό πολλαπλασιαστή των επιπτώσεων μιας κατάρρευσης των
διεθνών αγορών με αντίστοιχες συνέπειες στην παγκόσμια οικονομία.
Όπως έχουμε ξαναγράψει, στο διεθνή ορίζοντα έχουν συσσωρευτεί πολλά
μαύρα σύννεφα τα οποία οι χρηματιστηριακοί δείκτες αγνοούν επειδή
χειραγωγούνται από τα μηδενικά και σε κάποιες περιπτώσεις αρνητικά
επιτόκια.
Αρνητικά και μηδενικά επιτόκια σημαίνει κατάχρηση από μέρους των Κεντρικών Τραπεζών της εξουσίας που τους έχει δοθεί.
Αρνητικό επιτόκιο σημαίνει πως κάποιος νοικιάζει ένα ακίνητο και αντί να
λαμβάνει ενοίκιο πληρώνει στον ενοικιαστή. Άρα, τον συμφέρει να
πουλήσει το ακίνητο, πράγμα που αν κάνουν όλοι μαζί θα οδηγήσει στην
κατάρρευση της αγοράς ακινήτων. Όταν το ίδιο συμβαίνει στις καταθέσεις
μοιάζει με την έκρηξη μιας βόμβας στα θεμέλια του οικονομικού
συστήματος.
Σε μια πρόσφατη έκθεση οι αναλυτές της Deutsche Bank υπολόγισαν πως το
40% της αξίας του S&P 500 προκύπτει από τα προγράμματα ποσοτικής
χαλάρωσης. Τούτο σημαίνει πως η "δίκαιη" αποτίμηση είναι κάπου στις
1.300-1.400 μονάδες. Μια αγορά που θα πέσει από τις 2100 μονάδες στην
1.300, εύκολα μπορεί περάσει από 1.000 ή τις 800 μονάδες.
Ένα χαρακτηριστικό της "αδιαφορίας" που επιδεικνύουν οι αγορές λόγω των
"αναβολικών" της ποσοτικής χαλάρωσης είναι πως ενώ τα κέρδη του S&P
500 έχουν πέσει από τα 110 στα 86 δολάρια ο δείκτης γράφει νέα υψηλά.
Αυτό δεν έχει ξαναγίνει ποτέ στο παρελθόν.
Αν υπάρχει ένα ενδεχόμενο κραχ στις αγορές οι επιπτώσεις θα έχουν
πολλαπλάσια ισχύ στον ευρωπαϊκό νότο και ειδικά στην Ελλάδα που κινείται
ήδη πέρα των ορίων του γκρεμού.
Αν υπάρχει ένα ενδεχόμενο κραχ στις
αγορές οι επιπτώσεις θα έχουν πολλαπλάσια ισχύ στον ευρωπαϊκό νότο και ειδικά
στην Ελλάδα που κινείται ήδη πέρα των ορίων του γκρεμού.