Πολ Πόρτερ (1904-1975): «Εδώ δεν υφίσταται κράτος σύμφωνα με τα δυτικά πρότυπα»

Πολ Πόρτερ (1904-1975): «Εδώ δεν υφίσταται κράτος σύμφωνα με τα δυτικά πρότυπα» | tanea.gr

Ο επικεφαλής της αμερικανικής αποστολής στην Αθήνα, το 1947

Το 1947, ενόψει της οικονομικής βοήθειας του δόγματος Τρούμαν προς την Ελλάδα, δόθηκε στη δημοσιότητα το λεγόμενο Μνημόνιο Πόρτερ. Ο συντάκτης του Πολ Πόρτερ ήταν ένας ψηλόλιγνος με ματογυάλια αμερικανός δικηγόρος και πολιτικός που επί προεδρίας Φ. Ρούζβελτ είχε αναλάβει πρόεδρος της αμερικανικής Ομοσπονδιακής Επιτροπής Επικοινωνιών. Τον Δεκέμβριο του 1946 ο πρόεδρος των ΗΠΑ Χάρι Τρούμαν, έχοντας δεχθεί προηγουμένως τον έλληνα πρωθυπουργό Κωνσταντίνο Τσαλδάρη που ζητούσε εναγωνίως οικονομική βοήθεια,

διόρισε τον Πόρτερ επικεφαλής της Αμερικανικής Οικονομικής Αποστολής στην Ελλάδα με τον βαθμό του πρέσβη.

Ο Πόρτερ ήρθε στην Ελλάδα στις 18 Ιανουαρίου του 1947 και στις 14 Φεβρουαρίου έφυγε αφού παρουσίασε το Μνημόνιό του. Με βάση τα αποσπάσματα που είδαν το φως της δημοσιότητας εκείνη την εποχή, κατέληξε στα εξής συμπεράσματα τα οποία αναδημοσιεύουμε ασχολίαστα:

«Εδώ δεν υφίσταται κράτος σύμφωνα με τα δυτικά πρότυπα. Αντ' αυτού υπάρχει μια χαλαρή ιεραρχία ατομιστών πολιτικών, (...) που είναι τόσο απασχολημένοι με τον προσωπικό τους αγώνα για εξουσία, ώστε δεν έχουν τον χρόνο να αναπτύξουν οικονομική πολιτική, ακόμη κι αν υποθέσουμε ότι είχαν την ικανότητα. Υπάρχει μεγάλη ανομοιομορφία εις το βιοτικόν επίπεδον και τα εισοδήματα ανά την Ελλάδα. Οι κερδίζοντες, δηλαδή οι βιομήχανοι, οι έμποροι, οι κερδοσκόποι και οι μαυραγορίται, διάγουν εν πλούτω και χλιδή, το πρόβλημα δε αυτό ουδεμία κυβέρνησις το αντιμετώπισεν αποτελεσματικώς. Εν τω μεταξύ αι λαϊκαί μάζαι περνούν μιαν αθλίαν ζωή. Οι κερδίζοντες είναι σχετικώς ολίγοι τον αριθμόν και ο συνολικός πλούτος των, περιερχόμενος εις το σύνολον του πληθυσμού θα επέφερεν ελάχιστην βελτίωσιν των γενικών συνθηκών διαβιώσεως. Αλλ' ο πολυτελής τρόπος ζωής των εν μέσω της πτώχειας συντείνει εις το να εξοργίζη τας μάζας και να υπογραμμίζη την δυστυχίαν των πτωχών. Απ' ό,τι μπόρεσα να διαπιστώσω, η ελληνική κυβέρνηση δεν έχει καμιάν άλλη πολιτική πρακτική από το να εκλιπαρεί για ξένη βοήθεια ώστε να διατηρηθεί στην εξουσία απαριθμώντας θορυβωδώς τις θυσίες της Ελλάδος... (...) στόχος της είναι να χρησιμοποιήσει την ξένη βοήθεια ως μέσο για τη διαιώνιση των προνομίων μιας μικρής κλίκας εμπόρων και τραπεζιτών, οι οποίοι αποτελούν την αόρατη εξουσία στην Ελλάδα».