Oύτε με τους hooligans αρνητές του εμβολίου ούτε με όσους θεωρούν το εμβόλιο θέσφατο. Είμαστε σκεπτόμενοι, θέλουμε απαντήσεις

mRNA>Yπερόπλο για την επιστήμη η μήπως…

Αρνούμαστε λοιπόν το δίλημμα διασωλήνωση τώρα ή θάνατος σε δύο-τρία χρόνια

Πρόκειται για δύο ομάδες φανατικών. Τους hooligans αρνητές του εμβολίου και όσους θεωρούν θέσφατο το εμβόλιο-πίστευε και μη ερεύνα, τα ουρί του Παραδείσου και τα σχετικά.

Από τον Βασίλη Μπόνιο

Αμφότεροι εξίσου απωθητικοί μια και τους διακρίνει ο φανατισμός. Εμείς ανήκουμε σε μια άλλη κατηγορία. Ζητούμε έρευνα, περισσότερη έρευνα, λεπτομέρειες, περισσότερες λεπτομέρειες. Και απαντήσεις που δεν έχουμε λάβει.

Όπως για παράδειγμα την προέλευση του ιού. Το σενάριο της παρασκευής του σε εργαστήριο μετατρέπει αυτόματα τη πανδημία σε έγκλημα κατά της ανθρωπότητας. Με ενόχους. Ηθικούς και φυσικούς αυτουργούς. Με πολλές συμπτώσεις. Με νοσηρούς εγκεφάλους που προανήγγειλαν την πανδημία την ίδια ώρα που έκαναν επενδύσεις σε εταιρίες βιοτεχνολογίας οι οποίες επιχειρούσαν αποτυχημένα έως πριν την πανδημία να αναπτύξουν mRNA εμβόλια, θεραπείες, φάρμακα. Έχουμε νοσηρούς επιστήμονες οι οποίοι με το άλλοθι της έρευνας έπαιρναν χορηγίες και Νομπέλ την ίδια ώρα που παρασκεύαζαν ιούς-δολοφόνους στα εργαστήριά τους. Και όλα αυτά γινόντουσαν ταυτόχρονα.

Αυτή τη στιγμή εδώ που έχουν φθάσει τα πράγματα βρίσκεται σε εξέλιξη ένα παγκόσμιο πείραμα που θα μπορούσε να ισοδυναμεί με ιστορική επανάσταση για την ιατρική επιστήμη ή θα μπορούσε να καταλήξει σε όλεθρο για την ανθρωπότητα με εκατομμύρια νεκρούς.

Κι εάν οι θρομβώσεις είναι άμεσα ορατές μία βλάβη σε άλλα ζωτικά όργανα του σώματος θα εμφανισθεί στο μέλλον. Το να γλιτώσει κανείς τις ισχυρές πιθανότητες (να το δεχθούμε) να κολλήσει κορόνα και να φύγει από τη ζωή άκλαυτος από του συγγενείς του είναι οδυνηρό, απάνθρωπο. Το να κάνει εμβόλιο κι εκεί που είναι υγιής να πεθάνει σε δύο η τρία χρόνια είναι εξίσου απάνθρωπο και εγκληματικό.

Και καλά να είσαι ο Mick Jagger που μπορείς να φρεσκάρεις το αίμα σου σε μια κλινική της Ελβετίας για παράδειγμα ή ο Bill Gates o oποίος ταυτόχρονα με το εμβόλιο που έκανε δημόσια θα μπορούσε την επόμενη στιγμή ή εάν κάτι δεν πάει καλά  να έχει κάνει και το αντίδοτο. Εάν όμως είσαι ο Μπάμπης και η Σούλα από τη Δραπετσώνα θα σου πουν ποιο εμβόλιο; Αφού το έκανες πριν ένα χρόνο. Δεν πεθαίνεις από το εμβόλιο αλλά από κοκομπλόκο και άντε οι συγγενείς να βρουν άκρη.

Αρνούμαστε λοιπόν το δίλημμα διασωλήνωση τώρα ή θάνατος σε δύο-τρία χρόνια.

Θέλουμε απαντήσεις. Εάν ο ιός είναι ανθρώπινος κάποιοι τον παρασκεύσαν. Αυτοί γνωρίζουν τα συστατικά του καλύτερα από οποιοδήποτε άλλον συνάδελφό τους επιστήμονα. Εάν εντοπισθούν και ξεράσουν την συνταγή-εάν εκείνοι που κάποτε έκαναν πειράματα μαζί τους ανοίξουν το στόμα τους το φάρμακο ή το εμβόλιο που θα ακολουθήσει και αποτελεσματικό πλήρως θα είναι και χωρίς παρενέργειες.

Θέλουμε απαντήσεις. Όπως για παράδειγμα πως πήραν έγκριση τα εμβόλια της ΑΖ και της J&J αφού καθημερινά άνθρωποι σε όλο το κόσμο πεθαίνουν σαν τα κοτόπουλα από θρομβώσεις;

Γιατί θα πρέπει να εμπιστευθούμε τις αρμόδιες επιτροπές και τους τζιναβωτούς οργανισμούς που ενέκριναν τη χρήση των εμβολίων ενώ προκαλούν τον θάνατο σε κάποιους από τους λήπτες;

Το ίδιο ισχύει και για τα mRNA εμβόλια. Κι αυτά έχουν νεκρούς ανάμεσα στις πολλές παρενέργειές τους άσχετα εάν ουδεμία επίσημη βάση δεδομένων στον πλανήτη δεν καταγράφει θανάτους, αναπηρίες και ασθένειες ως παρενέργειες των ήδη δοθέντων εμβολίων κάνοντάς τα αυτόματα αναξιόπιστα. Από τη στιγμή που υπάρχουν μετρήσεις ακόμη και για το από που κλάνει το μπαρμπούνι πως είναι δυνατόν πουθενά να  μην καταγράφονται επίσημα οι νεκροί των εμβολίων;

Το όνομα επίσης Επιχείρηση Ελευθερία είναι τρολάρισμα της πραγματικότητας σε περίπτωση που αποδειχθεί ότι ο ιός προέρχεται από σατανικό ανθρώπινο χέρι.

Όταν θα έχουμε εμβολιασθεί 4 δις άνθρωποι στον πλανήτη ο ίδιος νοσηρός εγκέφαλος ή κάποιος άλλος, θα δώσει οδηγία ή θα δείξει ότι θα χαρεί πολύ και θα επιβραβεύσει τον επόμενο σατανικό επιστήμονα που θα κατασκευάσει τον επόμενο ιό εξολοθρευτή όσων θα έχουν απομείνει.

Αρα κάθε άλλο παρά επιχείρηση Ελευθερία είναι ο εμβολιασμός σ΄αυτή την προαναγγελθείσα και κατά παραγγελία πανδημία των σατανικών συμπτώσεων.

Όσο για τα εμβόλια mRNA  είναι πράγματι το υπερόπλο που θα σώσει την ανθρωπότητα ή το υπερόπλο που θα την καταστρέψει.

Το αποτυχημένο (σύντομο) παρελθόν τους και η πλειοψηφία των βουλιμικών για χρήμα εμπλεκομένων δεν μας κάνουν αισιόδοξους.

Η παγκόσμια εκστρατεία εμβολιασμού θα έχει κόστος σε όλα τα επίπεδα-φυσικά και πολιτικό.

Γι αυτό και καλούμε όλους τους εμπλεκόμενους ανάμεσά τους και τον καθηγητή κ. Μόσιαλο να διαβάσουν τις δύο έρευνες που επαναδημοσιεύουμε οι οποίες αφορούν στην ιστορία των mRNA εμβολίων και στις εταιρίες Moderna, ΒιοNTech και Pfizer.

Δεν είμαστε αρνητές των εμβολίων. Δεν είμαστε με τους φανατικούς κανενός από τα δύο στρατόπεδα.

Είμαστε με το στρατόπεδο της λογικής και του ανικανοποίητου όπως έλεγε ο Σιμόν Πέρες.

Εάν ο κ. Μόσιαλος έχει άλλα επιχειρήματα θα ήταν χαρά μας να τον ακούσουμε. Το γεγονός ότι η πλειοψηφία των διασωληνωμένων είναι ανεμβολίαστοι δεν μας κάνει με χαρά να θέλουμε να εμβολιαστούμε ώστε να διασωληνωθούμε σε δύο ή τρία χρόνια από σήμερα όταν το mRNA που στο μεταξύ θα έχει κάνει ζάπλουτους μία χούφτα ανθρώπων θα μας στέλνει στο θάνατο με τον ίδιο τρόπο που το κάνει και ο κορόνας.

To άρθρο γράφτηκε το 2017 από τον εξειδικευμένο συντάκτη στα θέματα βιοτεχνολογίας κ. Damian Garde και δημοσιεύθηκε στο [statnews.com]. Το διαβάσαμε με κομμένη την ανάσα. Οι συνειρμοί αυτονόητοι. Ανάμεσα στους επενδυτές της εταιρίας και το Ιδρυμα Gates.

Η πλουσιοπάροχα χρηματοδοτούμενη Moderna αντιμετωπίζει προβλήματα ασφάλειας σε μια τολμηρή προσπάθεια να φέρει επανάσταση στην ιατρική

Η Moderna Therapeutics, η πιο περιζήτητη ιδιωτική εταιρεία στη βιοτεχνολογία, αντιμετωπίζει προβλήματα ασφάλειας με την πιο φιλόδοξη θεραπεία της, η STAT έχει μάθει – και τώρα βασίζεται σε μια μυστηριώδη νέα τεχνολογία για να κρατήσει την αυθάδικη υπόσχεσή της ότι θα ξαναανακαλύψει τη σύγχρονη ιατρική .

Ακριβώς πριν από ένα χρόνο (2016), ο Διευθύνων Σύμβουλος της Moderna, Stéphane Bancel, μίλησε με ενθουσιασμό για το «απίστευτο» μέλλον της εταιρείας του μπροστά σε ένα όρθιο πλήθος στο ετήσιο Συνέδριο Υγείας του J.P. Morgan. Υποσχέθηκε ότι η θεραπεία της Moderna για μια σπάνια και εκφυλιστική ασθένεια γνωστή ως σύνδρομο Crigler-Najjar, που αναπτύχθηκε μαζί με τον γίγαντα της βιοτεχνολογίας Alexion Pharmaceuticals, θα συμμετάσχει σε δοκιμές σε ανθρώπους το 2016.
Ήταν η πρώτη θεραπεία που θα χρησιμοποιούσε την τολμηρή νέα τεχνολογία που o Bancel υποσχέθηκε ότι θα παράγει δεκάδες φάρμακα την επόμενη δεκαετία.

Ωστόσο, η θεραπεία Crigler-Najjar έχει καθυστερήσει επ ‘αόριστον, δήλωσε εκπρόσωπος της Alexion στη STAT.

Ποτέ δεν αποδείχθηκε αρκετά ασφαλής για δοκιμές σε ανθρώπους, σύμφωνα με πολλούς πρώην υπαλλήλους και συνεργάτες της Moderna που εργάστηκαν στενά για το εγχείρημα.

Μη μπορώντας να προχωρήσει με αυτήν την τεχνολογία, η Moderna έπρεπε να επικεντρωθεί στην ανάπτυξη μιας χούφτας εμβολίων, στρεφόμενη σε ένα λιγότερο προσοδοφόρο πεδίο που δεν θα μπορούσε να δικαιολογήσει την περίπου 5 δισεκατομμυρίων δολαρίων αξία της εταιρείας.

«Τα πάντα είναι εμβόλια αυτή τη στιγμή, και τα εμβόλια είναι ο κράχτης», δήλωσε ένας πρώην διευθυντής της Moderna. “Η Moderna τώρα είναι μια εταιρεία εμβολίων πολλών δισεκατομμυρίων δολαρίων και δεν καταλαβαίνω πώς συμβαίνει αυτό.” (To 2017 είναι λογικό να μην το καταλάβαινε-σήμερα όμως το κατάλαβε. )

Ο Bancel δεν έκανε καμία αναφορά στο φάρμακο Crigler-Najjar όταν μίλησε τη Δευτέρα σε μια πάλι γεμάτη αίθουσα στο φετινό (2017) συνέδριο της J.P. Morgan.

Αντίθετα, η παρουσίασή του επικεντρώθηκε σε τέσσερα εμβόλια που η εταιρεία περνάει στην πρώτη φάση κλινικών δοκιμών: δύο στελέχη γρίπης, ένα τρίτο για τον ιό Zika και το τέταρτο παραμένει μυστικό (!!!).

Ο Stéphane Bancel παρουσίασε γρήγορα γραφήματα δεδομένων από μελέτες σε ζώα πριν περάσει βιαστικά στον ισολογισμό της Moderna και να συζητήσει για τα εμβόλια για τον καρκίνο της εταιρείας, για τα οποία έχουν προγραμματιστεί κλινικές δοκιμές αργότερα φέτος.

Όταν ο STAT ρώτησε τον Bancel μετά την παρουσίαση για τον Crigler-Najjar, αυτός μας παρέπεμψε στο Alexion.

Ανάγκη για «Βόηθα Παναγιά»

Η Moderna ιδρύθηκε το 2012, και κατάφερε να γίνει «μονόκερος» – αποτίμηση εταιρείας 1 δισεκατομμυρίο δολάρια – σε μόλις δύο χρόνια, πιο γρήγορα από την Uber, το Dropbox και το Lyft, σύμφωνα με την CB Insights.

Η πρόταση της εταιρείας: Χρησιμοποιώντας ειδικά σχεδιασμένα σκέλη του messenger RNA, γνωστό ως mRNA, στοχεύει να μετατρέψει τα κύτταρα του σώματος σε εργοστάσια φαρμάκων ad hoc, αναγκάζοντάς τα να παράγουν τις πρωτεΐνες που απαιτούνται για τη θεραπεία μιας ευρείας ποικιλίας ασθενειών.

Αλλά το mRNA είναι μια δύσκολη τεχνολογία. Αρκετές μεγάλες φαρμακευτικές εταιρείες έχουν δοκιμάσει και εγκαταλείψει την ιδέα, προσπαθώντας να εισάγουν mRNA σε κύτταρα χωρίς να προκαλέσουν δυσάρεστες παρενέργειες (!!!)
Ο Bancel έχει υποσχεθεί επανειλημμένα ότι οι νέες θεραπείες της Moderna θα αλλάξουν τον κόσμο, αλλά η εταιρεία αρνήθηκε να δημοσιεύσει δεδομένα σχετικά με το mRNA, προκαλώντας σκεπτικισμό σε ορισμένους επιστήμονες και επίπληξη από τους εκδότες του Nature.

Η επ’αόριστον καθυστέρηση στο εγχείρημα Crigler-Najjar σηματοδοτεί επίμονες ανησυχίες για την ασφάλεια οποιασδήποτε θεραπείας mRNA που πρέπει να παρέχεται σε πολλαπλές δόσεις, καλύπτοντας σχεδόν όλα όσα δεν είναι εμβόλιο, ανέφεραν πρώην υπάλληλοι και συνεργάτες.

Η εταιρεία αποκάλυψε μια νέα τεχνολογία τη Δευτέρα που λέει ότι θα παράσχει με μεγαλύτερη ασφάλεια mRNA. Ονομάζεται V1GL. Τον περασμένο μήνα, ο Bancel μίλησε στο Forbes για μια άλλη νέα τεχνολογία, το N1GL. (Τις έχουν τις τεχνολογίες σαν τα πουκάμισα)

09/08/2016 CAMBRIDGE, MA Moderna CEO StŽphane Bancel (cq) poses for a photo at their offices in Cambridge. (Aram Boghosian for STAT)

Για κανένα από τα δύο όμως η εταιρεία δεν παρείχε λεπτομέρειες. Και το γεγονός ότι δεν έγιναν συγκεκριμένοι εγείρει αναπόφευκτα ερωτήματα.

Τρεις πρώην υπάλληλοι και συνεργάτες που είχαν να κάνουν με τη διαδικασία, δήλωσαν ότι η Moderna προσπαθούσε πάντα να χρησιμοποιεί νέες τεχνολογίες χορήγησης με την ελπίδα να πετύχει κάτι ασφαλέστερο από αυτό που είχε. (Ακόμη και ο Bancel αναγνώρισε, σε συνέντευξή του στο Forbes, ότι η μέθοδος χορήγησης που χρησιμοποιήθηκε στα πρώτα εμβόλια της Moderna «δεν ήταν πολύ καλή».)

Είναι τα N1GL και V1GL καλύτερα; Η εταιρεία δεν παρουσίασε δεδομένα για να απαντήσει σε αυτήν την ερώτηση. Όταν η STAT ρώτησε σχετικά με τις νέες τεχνολογίες, ο Bancel κατεύθυνε τις ερωτήσεις στις καταθέσεις διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας της εταιρείας.
Οι τρεις πρώην υπάλληλοι και συνεργάτες δήλωσαν ότι πιστεύουν ότι οι N1GL και V1GL είναι είτε πολύ πρόσφατες ανακαλύψεις, μόλις στα πρώτα στάδια δοκιμής – ή αλλιώς νέα ονόματα που δόθηκαν σε τεχνολογίες που κατέχει η Moderna εδώ και χρόνια..
«[Η τεχνολογία] θα έπρεπε να είναι ενός είδους Βόηθα Παναγιά θαύμα για να μπορέσουν να φτάσουν εκεί που πρέπει σύμφωνα με το χρονοδιάγραμμά τους», είπε ένας πρώην υπάλληλος. «Είτε ο [Bancel] είναι εξαιρετικά σίγουρος ότι πρόκειται να λειτουργήσει, είτε λόγω αμηχανίας εξαιτίας της έλλειψης προόδου μέχρι τώρα κάτι πρέπει να πει στους εκεί έξω.»

Πρώην υπάλληλοι και συνεργάτες που μίλησαν με τη STAT ζήτησαν να παραμείνουν ανώνυμοι επειδή είχαν υπογράψει συμφωνίες μη αποκάλυψης – τις οποίες η εξαιρετικά μυστικοπαθής Μοderna απαιτεί ακόμη και από ορισμένους υποψηφίους για εργασία να υπογράψουν.
Μια έρευνα της STAT πέρυσι διαπίστωσε ότι ο Bancel είχε απομακρύνει κορυφαίο ταλέντο από τη Μοderna χρησιμοποιώντας μια κουλτούρα αλληλοκατηγορίας και ένα καυστικό εργασιακό περιβάλλον, συμπεριλαμβανομένων απολύσεων «εδώ και τώρα» για αποτυχημένα πειράματα.
Η εταιρεία, που εδρεύει στο Cambridge, Mass., φαίνεται να έχει αποκαταστήσει τη φήμη στους κατώτερους υπαλλήλους, κερδίζοντας βραβεία για το χώρο εργασίας από το Science Magazine και την Boston Globe, αλλά η Moderna έχει χάσει περισσότερους από δώδεκα κορυφαίους επιστήμονες και διευθυντές τα τελευταία τέσσερα χρόνια, παρά τους τεράστιους οικονομικούς πόρους της.

Ιός στο λογισμικό
Ο Bancel, πρώτη φορά διευθύνων σύμβουλος βιοτεχνολογίας, απέφυγε ερωτήσεις σχετικά με τις δυνατότητες της Moderna. Περιγράφει το mRNA ως έναν απλό τρόπο ανάπτυξης θεραπειών για πολλές ασθένειες. Όπως είπε στο STAT κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού, «το mRNA είναι σαν ένα λογισμικό: Μπορείτε απλά να μετατρέψετε το αρχικό και να αναπτύξετε πολλά προϊόντα μετέπειτα.»
Φαίνεται σαφές, ωστόσο, ότι το λογισμικό αντιμετώπισε ιούς.
Οι ασθενείς με Crigler-Najjar δεν έχουν ένα βασικό ένζυμο ήπατος που απαιτείται για τη διάσπαση της χολερυθρίνης, μιας κιτρινωπής ουσίας που αναπτύσσεται στο σώμα καθώς διαλύονται τα γερασμένα ερυθρά αιμοσφαίρια. Χωρίς αυτό το ένζυμο, η χολερυθρίνη πολλαπλασιάζεται στο αίμα, οδηγώντας σε ίκτερο, εκφυλισμό των μυών και ακόμη και εγκεφαλική βλάβη.

Στα μάτια της Moderna, η «μία στο εκατομμύριο» ασθένεια έμοιαζε με τον ιδανικό υποψήφιο για θεραπεία με mRNA. Η εταιρεία δημιούργησε μια σειρά mRNA που θα κωδικοποιούσε το ένζυμο που λείπει, πιστεύοντας ότι είχε φτάσει σε ένα εξαιρετικό σημείο εκκίνησης για να αποδείξει ότι η τεχνολογία θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί για τη θεραπεία σπάνιων ασθενειών.
Αλλά τα πράγματα σιγά σιγά πήγαν στραβά πέρυσι (2016).
Κάθε φάρμακο έχει αυτό που ονομάζεται θεραπευτικό παράθυρο, το επιστημονικό σημείο κλειδί όπου μια θεραπεία είναι αρκετά ισχυρή ώστε να έχει επίδραση σε μια ασθένεια αλλά όχι τόσο ισχυρή ώστε να θέτει τους ασθενείς σε πολύ μεγάλο κίνδυνο.


Για το mRNA, αυτό αποδείχθηκε ασαφές. (Bοήθα Παναγιά, η Παναγιά μαζί σου κλπ)
Προκειμένου να προστατευθούν τα μόρια mRNA από τις φυσικές άμυνες του σώματος, οι κατασκευαστές φαρμάκων πρέπει να τα τυλίξουν σε ένα προστατευτικό περίβλημα. Για τη Moderna, αυτό σήμαινε να βάλει τη θεραπεία Crigler-Najjar σε νανοσωματίδια από λιπίδια. Και για τους χημικούς της, αυτά τα νανοσωματίδια δημιούργησαν μια τρομακτική πρόκληση: Όταν η δόση είναι πολύ μικρή και δεν υπάρχει αρκετό ένζυμο για να επηρεάσει την ασθένεια. Όταν η δόση είναι πάρα πολύ μεγάλη το φάρμακο είναι πολύ τοξικό για τους ασθενείς.

Από την αρχή, οι επιστήμονες της Moderna ήξεραν ότι η χρήση mRNA για την τόνωση της παραγωγής πρωτεϊνών θα ήταν δύσκολο έργο, οπότε ξεσκόνισαν την ιατρική βιβλιογραφία να βρουν ασθένειες που θα μπορούσαν να αντιμετωπιστούν με μικρές μόνο ποσότητες πρόσθετης πρωτεΐνης.
«Και αυτός ο κατάλογος των ασθενειών είναι πολύ, πολύ μικρός», είπε ο πρώην υπάλληλος που είπε ότι ο Bancel χρειαζόταν το

«Βόηθα Παναγιά»

Το Crigler-Najjar ήταν το φρούτο που κρεμόταν χαμηλότερα.
Ωστόσο, η Moderna δεν μπορούσε να κάνει τη θεραπεία της να λειτουργήσει, ανέφεραν πρώην υπάλληλοι και συνεργάτες. Η ασφαλής δόση ήταν πολύ ασθενής και οι επαναλαμβανόμενες ενέσεις μιας δόσης αρκετά ισχυρής για να είναι αποτελεσματικές είχαν ενοχλητικές παρενέργειες στο ήπαρ όπως έδειξαν σε μελέτες σε ζώα.
Το φάρμακο, ALXN1540, έκτοτε έχει καθυστερήσει, καθώς η Moderna δουλεύει σε «νέες και καλύτερες φόρμουλες» που θα μπορούσαν αργότερα να δοκιμαστούν σε ανθρώπους, δήλωσε η Alexion σε μια δήλωση μέσω ηλεκτρονικού ταχυδρομείου.

Τεράστια αξία μετριοπαθής παραγωγή

Η αποτυχία στην πρώτη και πιο προηγμένη θεραπεία της δημιουργεί αμφιβολίες για τους άλλους στόχους της Moderna για τον χώρο των σπάνιων ασθενειών.
Θέτει σε αμφισβήτηση επίσης την εκτίμηση αξίας της Moderna, η οποία υπολογίζεται στα 4,7 δισεκατομμύρια δολάρια από το Pitchbook. Η εταιρεία έχει συγκεντρώσει σχεδόν 2 δισ. Δολάρια σε μετρητά από επενδυτές και συνεργάτες. Αλλά το έπραξε υποσχόμενη μια επαναστατική τεχνολογία αρκετά ασφαλή για να παρέχει επαναλαμβανόμενες δόσεις mRNA.
Τα φάρμακα που προωθεί τώρα, αντίθετα, είναι πιο μέτρια, βασισμένα σε μεμονωμένες χορηγήσεις mRNA. Πέρα από τα τέσσερα εμβόλια, έχει μια κλινική δοκιμή πρώιμου σταδίου με στόχο την καρδιακή νόσο, η οποία ξεκίνησε μόλις τον περασμένο μήνα από τον συνεργάτη AstraZeneca. Η θεραπεία περιλαμβάνει μια εφάπαξ δόση και δεν χρησιμοποιεί το περίπλοκο περίβλημα νανοσωματιδίων.

Τα εμβόλια δεν είναι τόσο επικερδή (τότε, το 2017, δεν ήταν) όσο ο χώρος σπάνιων ασθενειών που η Moderna ελπίζει να κυριαρχήσει. Η αγορά είναι επίσης πολύ πιο κορεσμένη. Τουλάχιστον επτά εμβόλια Zika, για παράδειγμα, είτε βρίσκονται σε κλινική δοκιμή είτε αναμένεται να ξεκινήσουν δοκιμές μέχρι το επόμενο φθινόπωρο.

Η Moderna έχει περίπου 1,3 δισεκατομμύρια δολάρια σε μετρητά, σύμφωνα με τον Bancel. Αλλά με σχέδια να δαπανήσει περισσότερα από 300 εκατομμύρια δολάρια ετησίως επενδύοντας στην τεχνολογία της, θα χρειαστεί τελικά να συγκεντρώσει περισσότερα χρήματα τελικά. Το πιο λογικό βήμα θα ήταν να δημοσιοποιηθεί και πέρυσι η Moderna αναδιοργάνωσε την επιχείρησή της για να προετοιμαστεί για μια αρχική δημόσια προσφορά.

Όμως, στην τρέχουσα αποτίμησή του, το IPO της Moderna θα είναι το μεγαλύτερο στην ιστορία της βιοτεχνολογίας, αφήνοντας ορισμένους επενδυτές να ξύνουν το κεφάλι τους για το πως η παραγωγή εμβολίων θα μπορούσε να δικαιολογήσει έναν τέτοιο αριθμό (Η Πανδημία των Συμπτώσεων που θα ακολουθούσε θα έδινε τις απαντήσεις και θα θεράπευε τα οικονομικά της εταιρίας)

Εάν η Moderna επιλέξει να παραμείνει ιδιωτική, δεν είναι σαφές εάν μπορεί να συγκεντρώσει περισσότερα μετρητά χωρίς να καταφύγει στη πώληση νέων μετοχών που πωλούνται σε τιμή χαμηλότερη από τις τελευταίες.

Μέχρι να αποδείξει η Moderna ότι η τεχνολογία της μπορεί να θεραπεύσει με ασφάλεια μια ασθένεια, αυτές οι ερωτήσεις θα είναι δύσκολο να απαντηθούν.
«Οι φίλοι μου ρωτούν αν είναι σαν τον Theranos (αποτυχημένη εταιρεία) και λέω όχι. Νομίζω ότι είναι μια πραγματική ιδέα », είπε ένας πρώην συνεργάτης της Moderna. “Το ερώτημα είναι πόσο καλά λειτουργεί.”
Ο Bancel δεν παρέχει τα δεδομένα που θα μπορούσαν να απαντήσουν σε αυτό. Αλλά προβάλλει απεριόριστη εμπιστοσύνη.

«Είμαι βέβαιος ότι σε πέντε χρόνια από τώρα θα βλέπουμε το 2017 ως το σημείο καμπής που πήγε απογείωσε τη Moderna “, είπε στην παρουσίαση της Δευτέρας. «Έχουμε την ευκαιρία να αλλάξουμε τα φάρμακα και δεν θα σταματήσουμε μέχρι να τελειώσουμε και να βοηθήσουμε τους ασθενείς».

Εκ των υστέρων ο CEO της Mode-rna αποδεικνύεται προφήτης.

Όπως και ο Bill Gates σ΄αυτή εδώ την σχεδόν προαναγγελθείσα (ίσως αποδειχθεί και κατά παραγγελία) πανδημία…

 

Στις 10 Νοεμβρίου 2010 ο εξειδικευμένος συντάκτης βιοτεχνολογίας του ιστότοπου STATnews.com Damian Garde σε συνεργασία με τον Jonathan Saltzman της Boston Globe θα γράψουν την ιστορία των mRNA.

Η Ιστορία έχει τους συνήθεις “υπόπτους”. Τους αφοσιωμένους επιστήμονες που είχαν τη αρχική ιδέα και αγωνίσθηκαν γι΄αυτή όπως η Katalin Karikó, ο συνεργάτης της Penn – Drew Weissman και ο Derrick Rossi.

Εν αρχη ήν οι 3 επιστήμονες λοιπόν.

Το συναρπαστικό ρεπορτάζ φωτίζει τους πρωταγωνιστές και τους χαρακτήρες τους. Διαπιστώνει κανείς ότι τα στελέχη της Moderna πριν καλά καλά συμπληρωθεί χρόνος από το πρώτο δοκιμαστικό εμβόλιο της εταιρίας του σε εθελοντή θα σπεύσουν να πουλήσουν τις μετοχές τους.

Θέλησαν να εξαργυρώσουν την επιτυχία εδώ και χθες κάνοντας το κοινό να αναρωτιέται εάν ήταν μόνο το κέρδος που τους έσπρωξε να κινηθούν γρήγορα ή και οι παρενέργειες των εμβολίων mRNA τα οποία δεν είχαν δοκιμασθεί πουθενά με επιτυχία ώσπου ξέσπασε η “εργαστηριακή” πανδημία από το εργαστήριο της Wuhan σύμφωνα με τις χθεσινοβραδινές αποκαλύψεις της Wall Street Journal που μετέδωσε πρώτο το Κουρδιστό Πορτοκάλι-όπως πρώτοι δύο μήνες τώρα καταγράφουμε με στοιχεία και άποψη ακριβώς αυτό που συμβαίνει.

Το 2017 επίσης ο Damian Garde είχε γράψει ένα ρεπορτάζ για τις αποτυχημένες προσπάθειες της Moderna να παράξει ένα mRNA προιόν για τη θεραπεία του Συνδρόμου Crigler-Najjar

Διαβάζοντας τα δύο άρθρα το σοκαριστικό συμπέρασμα έρχεται αβίαστα> Ένα προιόν που προορίζονταν για ανοσοθεραπείες και ανίατες ασθένειες χωρίς να έχει προλάβει να δοκιμασθεί πουθενά με επιτυχία στο παρελθόν (προκάλεσε βλάβες σε άλλα ζωτικά όργανα του σώματος) πήρε έγκριση σε χρόνο dt και αυτή τη στιγμή εκατομμύρια άνθρωποι σε όλο το κόσμο έχουν μετατραπεί σε εκούσιοι και ακούσιοι δοκιμαστές του.

Το άρθρο που ακολουθεί δημοσιεύθηκε στις 10 Νοεμβρίου 202ο>

Το υγρό που πολλοί ελπίζουν ότι θα μπορούσε να βοηθήσει στον τερματισμό της πανδημίας Covid-19 είναι αποθηκευμένο σε μια μη μεταλλική δεξαμενή σε ένα εργοστασιακό συγκρότημα που ανήκει στην Pfizer, μία από τις μεγαλύτερες εταιρείες φαρμάκων στον κόσμο. Δεν έχει τίποτα αξιοσημείωτο το δοχείο, το οποίο θα μπορούσε να χωρέσει σε ένα δωμάτιο-ντουλάπα, εκτός από το ότι το περιεχόμενό του θα μπορούσε να καταλήξει στο πρώτο εγκεκριμένο εμβόλιο Covid-19 στον κόσμο.

Η Pfizer, μία 171χρονη εταιρεία μέσα στις 500 μεγαλύτερες της Αμερικής, έχει στοιχηματίσει ένα δισεκατομμύριο δολάρια σε αυτό το όνειρο. Έτσι, έχει έναν ατρόμητο, νεαρό αντίπαλο μόλις 23 μίλια μακριά στο Cambridge, Mass, τη Moderna, μια 10χρονη εταιρεία βιοτεχνολογίας με αξία αγοράς δισεκατομμυρίων, αλλά χωρίς εγκεκριμένα προϊόντα, που τρέχει για ένα δικό της εμβόλιο.

Στις νέες της εγκαταστάσεις που βρίσκονται κοντά, προσλαμβάνονται εργαζόμενοι με συνoπτικές διαδικασίες, με την ελπίδα να κάνουν ιστορία – και πολλά χρήματα.

Από πολλές απόψεις, οι εταιρείες και οι ηγέτες τους δεν θα μπορούσαν να είναι πιο διαφορετικές.

Η Pfizer, συνεργαζόμενη με μια ελάχιστα γνωστή γερμανική βιοτεχνολογία που ονομάζεται BioNTech, προσπάθησε για μεγάλο μέρος του χρόνου να διαχειριστεί τις προσδοκίες.

Η Moderna έχει κάνει σχεδόν τον ίδιο ντόρο τόσο για τη ροή των αισιόδοξων δελτίων τύπου, των πωλήσεων μετοχών στελεχών και τα θεαματικά ποσά χρηματοδότησης, όσο και για την επιστήμη της. Η κάθε μία γνωρίζει καλά την ύπαρξη της άλλης στον αγώνα για τη πρωτιά.

Αλλά αυτό που μοιράζονται οι εταιρείες μπορεί να είναι μεγαλύτερο από τις διαφορές τους: Και οι δύο βασίζονται σε μια γενετική τεχνολογία που έχει από καιρό δώσει μια τεράστια υπόσχεση, αλλά μέχρι στιγμής έχει αντιμετωπίσει βιολογικά εμπόδια. Ονομάζεται συνθετικό αγγελιαφόρο RNA, μια έξυπνη παραλλαγή της φυσικής ουσίας που κατευθύνει την παραγωγή πρωτεϊνών σε κύτταρα σε όλο το σώμα.

Οι προοπτικές του έχουν αλλάξει δισεκατομμύρια δολάρια στο χρηματιστήριο, έχουν δημιουργήσει και απειλήσει επιστημονικές καριέρες, και τροφοδότησαν τις ελπίδες ότι θα μπορούσε να είναι μια σημαντική ανακάλυψη που επιτρέπει στην κοινωνία να επιστρέψει στην ομαλότητα μετά από μήνες ζώντας με το φόβο.

Και οι δύο εταιρείες κατονομάζονται συχνά από τον Πρόεδρο Τραμπ.

Η Pfizer ανέφερε ισχυρά, αλλά σε αρχικό στάδιο, δεδομένα τη Δευτέρα και η Moderna αναμένεται να ακολουθήσει σύντομα μια ματιά στα δεδομένα της. Και οι δύο εταιρείες ελπίζουν ότι αυτά τα πρώτα αποτελέσματα θα επιτρέψουν την επείγουσα ανάπτυξη των εμβολίων τους – εκατομμύρια δόσεις πιθανότατα απευθύνονται σε ιατρούς πρώτης γραμμής και άλλους που κινδυνεύουν περισσότερο από το Covid-19.

Υπάρχουν περίπου δώδεκα πειραματικά εμβόλια σε κλινικές δοκιμές τελευταίου σταδίου παγκοσμίως, αλλά αυτά που δοκιμάζονται από την Pfizer και τη Moderna είναι τα μόνα δύο που βασίζονται στο messenger RNA.

Για δεκαετίες, οι επιστήμονες ονειρεύονταν τις φαινομενικά ατελείωτες δυνατότητες του κατά παραγγελία RNA ή του mRNA.

Οι ερευνητές κατάλαβαν τον ρόλο του ως βιβλίο συνταγών για τα τρισεκατομμύρια κύτταρα του σώματος, αλλά οι προσπάθειές τους να επεκτείνουν το μενού έχουν γίνει αποσπασματικά. Η ιδέα: Κάνοντας ακριβείς τροποποιήσεις στο συνθετικό mRNA και εγχύοντας το σε άτομα, οποιοδήποτε κύτταρο στο σώμα θα μπορούσε να μετατραπεί σε εργοστάσιο φαρμάκων κατ ‘απαίτηση.

Αλλά η μετατροπή της επιστημονικής υπόσχεσης σε ιατρική πραγματικότητα ήταν πιο δύσκολη από ό, τι υπέθεταν πολλοί. Αν και είναι σχετικά εύκολο και γρήγορο στην παραγωγή σε σύγκριση με την παραδοσιακή παραγωγή εμβολίων, κανένα εμβόλιο ή φάρμακο mRNA δεν έχει κερδίσει ποτέ έγκριση.

Ακόμα και τώρα, καθώς η Moderna και η Pfizer δοκιμάζουν τα εμβόλια τους σε περίπου 74.000 εθελοντές σε κλινικές μελέτες εμβολίων, πολλοί ειδικοί αμφισβητούν το αν η τεχνολογία είναι έτοιμη για τα πρωτοσέλιδα.

«Ανησυχώ για την καινοτομία εις βάρος της πρακτικότητας», δήλωσε πρόσφατα ο Peter Hotez, πρύτανης της Εθνικής Σχολής Τροπικής Ιατρικής στο Baylor College of Medicine και αυθεντία στα εμβόλια.

Το πρόγραμμα Operation Warp Speed της αμερικανικής κυβέρνησης, το οποίο έχει αναλάβει την ανάπτυξη του εμβολίου της Moderna και δεσμεύτηκε να αγοράσει το εμβόλιο της Pfizer εάν λειτουργεί, είναι «σταθμισμένο με τεχνολογικές πλατφόρμες που δεν έχουν καταφέρει ποτέ να λάβουν άδεια.

Είτε τα εμβόλια mRNA πετύχουν είτε όχι, η πορεία τους από μια λάμψη στα μάτια ενός επιστήμονα στο χείλος της έγκρισης από την κυβέρνηση ήταν μια ιστορία προσωπικής επιμονής, στιγμών «Εύρηκα» στο εργαστήριο, αυξημένων προσδοκιών – και μιας άνευ προηγουμένου ροής μετρητών στη βιομηχανία βιοτεχνολογίας.
Είναι μια ιστορία που ξεκίνησε πριν από τρεις δεκαετίες, με έναν ελάχιστα γνωστό επιστήμονα που αρνήθηκε να παραιτηθεί.

Οι επιστήμονες μπορούν τώρα να σχεδιάσουν γενετικό υλικό που ονομάζεται mRNA για να μας βοηθήσουν να οικοδομήσουμε ανοσία σε ορισμένους ιούς, συμπεριλαμβανομένου του SARS-CoV-2, του κοροναϊού που προκαλεί το Covid-19. Hyacinth Empinado / STAT

Πριν το messenger RNA ήταν μια ιδέα πολλών δισεκατομμυρίων δολαρίων, ήταν ένα επιστημονικό τέλμα. Και για την ουγγρικής καταγωγής επιστήμονα που βρισκόταν πίσω από μια βασική ανακάλυψη mRNA, ήταν το αδιέξοδο της σταδιοδρομίας της.

Η Oυγγαρέζα Katalin Karikó, σήμερα στέλεχος της BionTech, (στιγμιότυπο από τον εμβολιασμό της) πέρασε τη δεκαετία του 1990 συλλέγοντας απορρίψεις. Η δουλειά της, που προσπαθούσε να τιθασεύσει τη δύναμη του mRNA για την καταπολέμηση των ασθενειών, ήταν υπερβολικά απατηλή για κρατικές επιχορηγήσεις, εταιρική χρηματοδότηση, ακόμη και υποστήριξη από τους συναδέλφους της.

Όλα έβγαζαν νόημα στα χαρτιά. Στον φυσικό κόσμο, το σώμα βασίζεται σε εκατομμύρια μικροσκοπικές πρωτεΐνες για να διατηρήσει τον εαυτό του ζωντανό και υγιή, και χρησιμοποιεί mRNA για να πει στα κύτταρα ποιες πρωτεΐνες θα παράγει. Εάν θα μπορούσατε να σχεδιάσετε το δικό σας mRNA, θα μπορούσατε, θεωρητικά, να παραβιάσετε αυτήν τη διαδικασία και να δημιουργήσετε οποιαδήποτε πρωτεΐνη θέλετε – αντισώματα για εμβολιασμό κατά της λοίμωξης, ένζυμα για την αντιστροφή μιας σπάνιας νόσου ή παράγοντες ανάπτυξης για την αποκατάσταση του κατεστραμμένου καρδιακού ιστού.

Το 1990, ερευνητές στο Πανεπιστήμιο του Ουισκόνσιν κατάφεραν να το κάνουν να λειτουργεί σε ποντίκια. Η Karikó ήθελε να προχωρήσει περισσότερο.

Το πρόβλημα, γνώριζε, ήταν ότι το συνθετικό RNA ήταν διαβόητα ευάλωτο στις φυσικές άμυνες του σώματος, πράγμα που σημαίνει ότι πιθανότατα θα καταστραφεί πριν φτάσει στα κύτταρα-στόχους του. Και, χειρότερα, η προκύπτουσα βιολογική καταστροφή μπορεί να προκαλέσει ανοσοαπόκριση που θα μπορούσε να κάνει τη θεραπεία κίνδυνο για ορισμένους ασθενείς.

Ήταν ένα πραγματικό εμπόδιο, και μπορεί να είναι ακόμα, αλλά η Karikó ήταν πεπεισμένη ότι θα μπορούσε να χαλιναγωγήσει. Λίγοι μοιράστηκαν την πεποίθησή της.
«Κάθε βράδυ δούλευα: επιχορήγηση, επιχορήγηση, επιχορήγηση», θυμάται η Κάρικο, αναφερόμενη στις προσπάθειές της να λάβει χρηματοδότηση. «Και επέστρεφε πάντα όχι, όχι, όχι».

Μέχρι το 1995, μετά από έξι χρόνια στη σχολή του Πανεπιστημίου της Πενσυλβανίας, η Karikó υποβιβάστηκε. Ήταν στο δρόμο να γίνει καθηγητρια, αλλά χωρίς να έρχονται χρήματα για να υποστηρίξουν το έργο της στο mRNA, τα αφεντικά της δεν είχαν σκοπό να πιέσουν.
Βρέθηκε πίσω στα χαμηλότερα σκαλοπάτια της επιστημονικής ακαδημίας.

Katalin Karikó

«Συνήθως, σε αυτό το σημείο, οι άνθρωποι απλώς αποχαιρετούν και φεύγουν επειδή είναι τόσο φρικτό», είπε η Karikó.
Δεν υπάρχει κατάλληλος χρόνος για υποβιβασμό, αλλά το 1995 ήταν ήδη ασυνήθιστα δύσκολο. Η Karikó είχε πρόσφατα υποστεί καρκίνο και ο σύζυγός της είχε κολλήσει στην Ουγγαρία για να επιλύσει ζητήματα βίζας. Τώρα η δουλειά στην οποία είχε αφιερώσει αμέτρητες ώρες γλιστρούσε από τα δάχτυλά της.

«Σκέφτηκα να πάω κάπου αλλού, ή να κάνω κάτι άλλο», είπε η Karikó. «Νόμιζα επίσης ότι ίσως δεν είμαι αρκετά καλή, όχι αρκετά έξυπνη. Προσπάθησα να φανταστώ: Όλα είναι εδώ και απλά πρέπει να κάνω καλύτερα πειράματα. “

Με τον καιρό, αυτά τα καλύτερα πειράματα βρήκαν το δρόμο τους. Μετά από μια δεκαετία δοκιμών, η Karikó και ο μακροχρόνιος συνεργάτης της στο Penn – Drew Weissman-photo, ανοσολόγος με ιατρικό πτυχίο και διδακτορικό από το Πανεπιστήμιο της Βοστώνης – ανακάλυψε ένα φάρμακο για τη Αχίλλειο πτέρνα του mRNA.

Το εμπόδιο, όπως είχαν επισημάνει πολλές απορρίψεις επιχορηγήσεων της Karikó, ήταν ότι η ένεση συνθετικού mRNA οδηγούσε συνήθως σε αυτή την εκνευριστική ανοσοαπόκριση, το σώμα ανίχνευε έναν χημικό εισβολέα και πήγαινε στον πόλεμο. Η λύση, ανακάλυψαν οι Karikó και Weissman, ήταν το βιολογικό ισοδύναμο της αλλαγής ενός ελαστικού αυτοκινήτου.

Κάθε σκέλος του mRNA αποτελείται από τέσσερα μοριακά δομικά στοιχεία που ονομάζονται νουκλεοζίτες. Αλλά με την τροποποιημένη, συνθετική του μορφή, ένα από αυτά τα δομικά στοιχεία, όπως ένας τροχός που δεν ευθυγραμμίστηκε σε ένα αυτοκίνητο, έριχνε τα πάντα, ενεργοποιώντας το ανοσοποιητικό σύστημα.

Έτσι, η Karikó και ο Weissman απλώς το αντικατέστησαν με μια ελαφρώς τροποποιημένη έκδοση, δημιουργώντας ένα υβριδικό mRNA που θα μπορούσε να εισέλθει στα κύτταρα χωρίς να προειδοποιήσει τις άμυνες του σώματος.

«Αυτή ήταν μια ανακάλυψη κλειδί», δήλωσε ο Norbert Pardi, επίκουρος καθηγητής ιατρικής στο Penn και συχνός συνεργάτης. “Η Karikó και ο Weissman διαπίστωσαν ότι εάν ενσωματώσετε τροποποιημένους νουκλεοζίτες στο mRNA, μπορείτε να σκοτώσετε δύο πουλιά με μία πέτρα.”

Katalin Karikó-Norbert Pardi

Αυτή η ανακάλυψη, που περιγράφεται σε μια σειρά επιστημονικών εφημερίδων που ξεκίνησαν το 2005, σε μεγάλο βαθμό πέταξε κάτω από τα ραντάρ στην αρχή, είπε ο Weissman, αλλά πρόσφερε αθώωση στους ερευνητές του mRNA που είχαν διατηρήσει την πίστη κατά τα αδύνατα χρόνια της τεχνολογίας. Και ήταν το πιστόλι εκκίνησης για το σπριντ του εμβολίου.

Και παρόλο που οι μελέτες των Karikó και Weissman πέρασαν απαρατήρητες από κάποιους, τράβηξαν την προσοχή δύο βασικών επιστημόνων – ενός στις Ηνωμένες Πολιτείες, και ενός άλλου στο εξωτερικό – που αργότερα θα βοηθούσαν να βρουν τον μελλοντικό συνεργάτη της Moderna και της Pfizer, BioNTech.

Ο Derrick Rossi, από το Τορόντο, ριζωμένος στον Καναδά, και με ένα μικρό μουσάκι στο πηγούνι, ήταν ένας 39χρονος μεταδιδακτορικός συνεργάτης στη βιολογία βλαστικών κυττάρων στο Πανεπιστήμιο του Στάνφορντ το 2005 όταν διάβασε την πρώτη εργασία. Όχι μόνο την ονόμασε πρωτοποριακή, αλλά τώρα λέει ότι ο Karikó και ο Weissman αξίζουν το βραβείο Νόμπελ στη χημεία.

Derrick Rossi

«Αν κάποιος με ρωτήσει ποιον να ψηφίσω κάποια μέρα, θα τους έβαζα μπροστά και στο κέντρο», είπε. «Αυτή η θεμελιώδης ανακάλυψη θα οδηγήσει σε φάρμακα που βοηθούν τον κόσμο.»

Όμως ο Rossi δεν είχε εμβόλια στο μυαλό του όταν ξεκίνησε να βασίζεται στα ευρήματά τους το 2007 ως νέος βοηθός καθηγητής στην Ιατρική Σχολή του Χάρβαρντ που διευθύνει το δικό του εργαστήριο.

Αναρωτήθηκε αν το τροποποιημένο messenger RNA μπορεί να κατέχει το κλειδί για να αποκτήσει κάτι άλλο που οι ερευνητές ήθελαν απεγνωσμένα: μια νέα πηγή εμβρυϊκών βλαστικών κυττάρων

Σε ένα κατόρθωμα βιολογικής αλχημείας, τα εμβρυϊκά βλαστικά κύτταρα μπορούν να μετατραπούν σε οποιονδήποτε τύπο κυττάρου στο σώμα. Αυτό τους δίνει τη δυνατότητα να θεραπεύσουν έναν ιλιγγιώδη αριθμό περιπτώσεων, από τη νόσο του Πάρκινσον έως τους τραυματισμούς του νωτιαίου μυελού.

Αλλά η χρήση αυτών των κυττάρων για έρευνα είχε δημιουργήσει μια ηθική καταιγίδα επειδή συλλέγονται από απορριπτόμενα έμβρυα.

Ο Rossi πίστευε ότι θα μπορούσε να παρακάμψει τη διαμάχη. Θα χρησιμοποιούσε τροποποιημένα μόρια messenger για τον επαναπρογραμματισμό κυττάρων ενηλίκων, έτσι ώστε να ενεργούσαν σαν εμβρυϊκά βλαστικά κύτταρα.

Ζήτησε από έναν μεταδιδακτορικό στο εργαστήριό του να διερευνήσει την ιδέα. Το 2009, μετά από περισσότερο από ένα χρόνο εργασίας, ο τύπος του έκανε νεύμα να δει σε ένα μικροσκόπιο. Ο Rossi κοίταξε μέσα από το φακό και είδε κάτι εξαιρετικό: ένα πιάτο γεμάτο από τα ίδια τα κύτταρα που ήλπιζε να δημιουργήσει.

Ο Rossi ενημέρωσε με ενθουσιασμό τον συνάδελφό του Timothy Springer-photo, έναν άλλο καθηγητή στην Ιατρική Σχολή του Χάρβαρντ και επιχειρηματία βιοτεχνολογίας. Αναγνωρίζοντας το εμπορικό δυναμικό, ο Springer επικοινώνησε με τον Robert Langer, τον παραγωγό εφευρέτη και καθηγητή βιοϊατρικής μηχανικής στο Ινστιτούτο Τεχνολογίας της Μασαχουσέτης.

Ένα απόγευμα του Μαΐου του 2010, ο Rossi και ο Springer επισκέφτηκαν το Langer στο εργαστήριό του στο Cambridge. Αυτό που συνέβη στη δίωρη συνάντηση τις μέρες που ακολούθησαν έχει μετατραπεί σε υλικό μιας θρυλικής διαμάχης για πληγωμένους εγωισμούς.

Ο Langer-photo, είναι μια κορυφαία προσωπικότητα στη βιοτεχνολογία και ειδικός στην τεχνολογία παράδοσης φαρμάκων. Τουλάχιστον 400 εταιρείες φαρμάκων και ιατροτεχνολογικών προϊόντων έχουν αδειοδοτήσει τα διπλώματα ευρεσιτεχνίας του. Τους τοίχους του γραφείου του στολίζουν πολλά από τα 250 μεγάλα βραβεία του, συμπεριλαμβανομένου του Βραβείου Charles Stark Draper, που θεωρείται ισοδύναμο με το βραβείο Νόμπελ για μηχανικούς.

Καθώς άκουσε τον Rossi να περιγράφει τη χρήση του τροποποιημένου mRNA, θυμάται ο Langer, συνειδητοποίησε ότι ο νεαρός καθηγητής είχε ανακαλύψει κάτι πολύ μεγαλύτερο από έναν νέο τρόπο δημιουργίας βλαστικών κυττάρων.

Η κάλυψη του mRNA, ώστε να μπορεί να γλιστρήσει σε κύτταρα για την παραγωγή πρωτεϊνών είχε έναν εντυπωσιακό αριθμό εφαρμογών, σκέφτηκε ο Langer και μπορεί ακόμη και να σώσει εκατομμύρια ζωές.

«Νομίζω ότι μπορείς να τα πας πολύ καλύτερα από αυτό», θυμάται να λέει ο Langer, στον Rossi, αναφερόμενος στα βλαστικά κύτταρα. “Νομίζω ότι θα μπορούσατε να φτιάξετε νέα φάρμακα, νέα εμβόλια – τα πάντα.”

Ο Langer δεν μπορούσε να συγκρατήσει τον ενθουσιασμό του όταν έφτασε στο σπίτι της γυναίκας του.
«Θα μπορούσε να είναι η πιο επιτυχημένη εταιρεία στην ιστορία», θυμάται να της λέει, παρόλο που δεν υπήρχε ακόμη εταιρεία.

Τρεις μέρες αργότερα ο Rossi έκανε μια άλλη παρουσίαση, στους ηγέτες της Flagship Ventures η οποία ιδρύθηκε και διευθύνεται από τον Noubar Afeyan, έναν υπεροπτικό επιχειρηματία, η εταιρεία επιχειρηματικών κεφαλαίων του Cambridge έχει δημιουργήσει δεκάδες νεοσύστατες εταιρείες βιοτεχνολογίας. Ο Afeyan είχε την ίδια ενθουσιώδη αντίδραση με τον Langer, λέγοντας σε ένα άρθρο του 2015 στο Nature ότι η καινοτομία του Rossi « του κίνησε το ενδιαφέρoν από την πρώτη στιγμή».

Μέσα σε λίγους μήνες, ο Rossi, ο Langer, ο Afeyan και ένας άλλος γιατρός-ερευνητής στο Χάρβαρντ δημιούργησαν την εταιρεία Moderna – επωνυμία που σχηματίζεται από τις λέξεις τροποποιημένο (Modified) και RNA.

Ο Springer ήταν ο πρώτος επενδυτής που δεσμεύτηκε να δώσει χρήματα, είπε ο Rossi. Σε ένα δελτίο τύπου της Moderna το 2012, ο Afeyan δήλωσε ότι «η υπόσχεση της εταιρείας ανταγωνίζεται αυτήν των πρώτων -30 χρόνια πριν-εταιρειών βιοτεχνολογίας – προσθέτοντας μια εντελώς νέα κατηγορία φαρμάκων στο φαρμακευτική φαρέτρα».

Ωστόσο, παρόλο που η Moderna έχει χαρίσει σε καθέναν από τους ιδρυτές της εκατοντάδες εκατομμύρια δολάρια – ακόμη και πριν η εταιρεία δημιουργήσει έστω και ένα μόνο προϊόν – ο απολογισμός του Rossi χαρακτηρίζεται από πικρία.

Σε συνεντεύξεις με τον Globe τον Οκτώβριο, κατηγόρησε τον Langer και τον Afeyan ότι διέδιδαν έναν συγκαταβατικό μύθο ότι δεν κατάλαβε το πλήρες δυναμικό της ανακάλυψής του έως ότου του το έδειξαν αυτοί.

«Μεγάλη Μαλακία», είπε ο Rossi, ο οποίος τερμάτισε τη συνεργασία του με τη Moderna το 2014. «Ντρέπομαι γι ‘αυτούς. Όλοι όσοι γνωρίζουν στην πραγματικότητα απλά κουνάνε κεφάλι».

Ο Rossi είπε ότι τα σλάιντς που χρησιμοποίησε στην παρουσίασή του στο Flagship σημείωναν ότι η ανακάλυψή του θα μπορούσε να οδηγήσει σε νέα φάρμακα. «Αυτό το πράγμα χρησιμοποίησε ο Noubar για να μετατρέψει τη Flagship σε μια μεγάλη εταιρεία και λέει ότι ήταν εντελώς δική του ιδέα», είπε ο Rossi.

Ο Afeyan, ο πρόεδρος της Moderna (κεντρική photo στο θέμα μας), αναγνώρισε πρόσφατα την προσφορά του Rossi στην προώθηση του έργου των επιστημόνων της Penn. Αλλά, ανέφερε, ότι ώθησε μόνο τον Afeyan και τον Langer «να κάνουν την ερώτηση», “Θα ​​μπορούσατε να σκεφτείτε ένα μόριο-κώδικα που σας βοηθά να φτιάξετε οτιδήποτε θέλετε μέσα στο σώμα;”»

Ο Langer, από την πλευρά του, είπε στη STAT και την Globe ότι ο Rossi «προχώρησε σε ένα σημαντικό εύρημα» αλλά είχε επικεντρωθεί σχεδόν εξ ολοκλήρου «στο θέμα των βλαστικών κυττάρων».

Παρά τη διαμάχη που ακολούθησε την ίδρυση της Moderna, άλλοι επιστήμονες είδαν επίσης το αγγελιαφόρο RNA (ή mRNA) ως δυνητικά επαναστατικό. Στο Μάιντς της Γερμανίας, που βρίσκεται στην αριστερή όχθη του Ρήνου, μια άλλη νέα εταιρεία ιδρύθηκε από μια ομάδα ερευνητών που θα έβλεπε επίσης τις τεράστιες δυνατότητες της τεχνολογίας, αν και τα εμβόλια για μολυσματικές ασθένειες δεν ήταν στην κορυφή της λίστας τους.

Κάτοικος της Τουρκίας, ο Ugur Sahin, μετακόμισε στη Γερμανία αφού ο πατέρας του έπιασε δουλειά σε εργοστάσιο της Ford στην Κολωνία. Η γυναίκα του, Özlem Türeci, ως παιδί, ακολούθησε τη δουλειά του πατέρα της, έναν χειρουργό, σε ένα καθολικό νοσοκομείο. Εκείνη και ο Sahin συναντήθηκαν ως γιατροί το 1990 δουλεύοντας σε νοσοκομείο στο Σάαρλαντ.

Το ζευγάρι από καιρό ενδιαφέρονταν για την ανοσοθεραπεία, η οποία αξιοποιεί το ανοσοποιητικό σύστημα για την καταπολέμηση του καρκίνου και έχει γίνει μία από τις πιο συναρπαστικές καινοτομίες στην ιατρική τις τελευταίες δεκαετίες. Συγκεκριμένα, δελεάστηκαν από τη δυνατότητα δημιουργίας εξατομικευμένων εμβολίων που διδάσκουν το ανοσοποιητικό σύστημα στην εξάλειψη των καρκινικών κυττάρων.

Ωστόσο, και οι δύο βλέπουν τους εαυτούς τους ως επιστήμονες πρώτα απ’ όλα. Αλλά είναι επίσης τρομεροί επιχειρηματίες. Αφού συνέστησαν μια άλλη εταιρεία βιοτεχνολογίας, το ζευγάρι έπεισε τα δίδυμα αδέρφια που είχαν επενδύσει σε αυτήν την εταιρεία, τον Thomas και τον Andreas Strungmann, να δημιουργήσουν μία νέα εταιρεία που θα αναπτύσσει εμβόλια κατά του καρκίνου και τα οποία θα βασίζονταν στο mRNA.

Έτσι δημιουργήθηκε η BioNTech, το όνομα της οποίας προέρχεται από το Biopharmaceutical New Technologies. Η έδρα της εταιρείας στις ΗΠΑ βρίσκεται στο Cambridge.

Ο Sahin είναι Διευθύνων Σύμβουλος και η Türeci επικεφαλής ιατρός.

«Είμαστε ένας από τους ηγέτες του mRNA, αλλά δεν θεωρούμε ότι είμαστε εταιρεία αγγελιαφόρου RNA», δήλωσε ο Sahin, επίσης καθηγητής στο Ιατρικό Κέντρο του Πανεπιστημίου του Mainz. «Θεωρούμε τον εαυτό μας εταιρεία ανοσοθεραπείας».

Όπως συνέβη και με τη Moderna, η τεχνολογία με άδεια χρήσης της BioNTech αναπτύχθηκε από την επιστήμονα της Πενσυλβάνιας της οποίας το έργο αγνοήθηκε από καιρό, της Karikó και του συνεργάτη της, Weissman.

Στην πραγματικότητα, το 2013, η εταιρεία προσέλαβε την Karikó ως ανώτερο αντιπρόεδρο για να βοηθήσει στην επίβλεψη του έργου του mRNA. Αλλά στα πρώτα τους χρόνια, οι δύο εταρείες βιοτεχνολογίας λειτουργούσαν με πολύ διαφορετικούς τρόπους.

Το 2011, η Moderna προσέλαβε τον Διευθύνοντα Σύμβουλο που θα προσωποποιούσε την δική της προσέγγισή της στην επιχείρηση της βιοτεχνολογίας.

Ο Stéphane Bancel ήταν ένα ανερχόμενο αστέρι στις βιοεπιστήμες, ένας χημικός μηχανικός με MBA από το Χάρβαρντ και ήταν περισσότερο γνωστός ως επιχειρηματίας και λιγότερο ως επιστήμονας. Σε ηλικία μόλις 34 ετών, έγινε διευθύνων σύμβουλος της γαλλικής εταιρείας διαγνωστικών BioMérieux, το 2007, αλλά προσελήφθη στη Moderna τέσσερα χρόνια αργότερα από τον Afeyan.

Η Moderna έκανε το μπαμ το 2012 με την ανακοίνωση ότι είχε συγκεντρώσει 40 εκατομμύρια δολάρια από επιχειρηματίες, παρά το γεγονός ότι ήταν χρόνια μακριά από τη δοκιμή της έρευνας της στους ανθρώπους. Τέσσερις μήνες αργότερα, ο βρετανικός φαρμακευτικός γίγαντας AstraZeneca συμφώνησε να πληρώσει στη Moderna 240 εκατομμύρια δολάρια για τα δικαιώματα σε δεκάδες φάρμακα mRNA που δεν υπήρχαν ακόμη.

Η βιοτεχνολογία δεν είχε καμία επιστημονική δημοσίευση στο όνομά της και δεν είχε κοινοποιήσει δημόσια στοιχεία δεδομένων. Ωστόσο, με κάποιο τρόπο έπεισε τους επενδυτές και τους πολυεθνικούς κατασκευαστές φαρμάκων ότι τα επιστημονικά της ευρήματα και η τεχνογνωσία της προορίζονταν να αλλάξουν τον κόσμο. Υπό την ηγεσία του Bancel, η Moderna θα συγκεντρώσει τα επόμενα 5 χρόνια περισσότερα από 1 δισεκατομμύρια δολάρια σε επενδύσεις και ταμεία εταιρικής σχέσης.

Η υπόσχεση της Moderna -και τα περισσότερα από 2 δισεκατομμύρια δολάρια που τελικά συγκέντρωσε πριν το 2018- είχαν άμεση εξάρτηση από τη δημιουργία ενός στόλου φαρμάκων mRNA που θα μπορούσαν να δοσολογηθούν με ασφάλεια ξανά και ξανά. Αλλά πίσω από τα παρασκήνια οι επιστήμονες της εταιρείας αντιμετώπιζαν ένα σημαντικό πρόβλημα.

Σε μελέτες σε ζώα, η ιδανική δόση της κορυφαίας θεραπείας με mRNA ήταν η πρόκληση επικίνδυνων ανοσολογικών αντιδράσεων, το είδος για το οποίο η Karikó είχε σχεδιάσει μια σημαντική λύση υπό ορισμένες συνθήκες, αλλά που μια μικρότερη δόση είχε αποδειχθεί πολύ αδύναμη για να δείξει οφέλη.

Η Modenra έπρεπε να αλλάξει στρατηγική. Εάν οι επαναλαμβανόμενες δόσεις mRNA ήταν πολύ τοξικές για να δοκιμαστούν σε ανθρώπους (!!!!), η εταιρεία θα έπρεπε να βασιστεί σε ένα σκεύασμα που θα χρειάζονταν μόνο μία ή δύο δόσεις για να δείξει αποτέλεσμα. Σταδιακά, η αυτοαποκαλούμενη διαταραχή βιοτεχνολογίας έγινε εταιρεία εμβολίων, βγάζοντας τα πειραματικά της φάρμακα στο προσκήνιο και μιλώντας για τις δυνατότητες ενός πεδίου που θεωρείται από καιρό ηγέτιδα της βιομηχανίας φαρμάκων.

Εν τω μεταξύ, η BioNTech είχε ενεργήσει συχνά σαν anti-Moderna, συγκεντρώνοντας πολύ λιγότερη προσοχή. Εν μέρει, αυτό ήταν από το σχεδιασμό της, ανέφερε ο Sahin. Για τα πρώτα πέντε χρόνια, η εταιρεία λειτούργησε με αυτό που ο Sahin αποκαλούσε «λειτουργία κάτω από το νερό», χωρίς να εκδίδει δελτία τύπου και να επικεντρώνεται μόνο στην επιστημονική έρευνα, μεγάλο μέρος της οποίας προέρχονταν από το εργαστήριο του πανεπιστημίου του. Σε αντίθεση με τη Moderna, η εταιρεία δημοσίευσε την έρευνά της από την αρχή, συμπεριλαμβανομένων περίπου 150 επιστημονικών εργασιών τα τελευταία οκτώ χρόνια.

Το 2013, η εταιρεία άρχισε να αποκαλύπτει τις φιλοδοξίες της να αλλάξει τη θεραπεία του καρκίνου και σύντομα ανακοίνωσε μια σειρά οκτώ συνεργασιών με μεγάλους κατασκευαστές φαρμάκων. Η BioNTech είχε δημιουργήσει 13 γκρουπ για κλινικές δοκιμές διαφόρων ασθενειών, αλλά, όπως η Moderna, δεν είχε εγκριθεί ακόμα κάποιο προϊόν.

Όταν η BioNTech δημοσιοποίησε τις έρευνες της τον περασμένο Οκτώβριο, συγκέντρωσε 150 εκατομμύρια δολάρια και έκλεισε φτάνοντας σε αξία τα 3,4 δισεκατομμύρια δολάρια, λιγότερο από τα μισά της Moderna όταν έκανε το ίδιο το 2018.

Παρά τον ρόλο του ως CEO, ο Sahin διατήρησε σε μεγάλο βαθμό τον αέρα ενός ακαδημαϊκού. Χρησιμοποιούσε ακόμη τη διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου του πανεπιστημίου του και οδηγούσε ένα ποδήλατο βουνού 20 ετών από το σπίτι του στο γραφείο, επειδή δεν διέθετε άδεια οδήγησης. Τότε, στα τέλη του περασμένου έτους, ο κόσμος άλλαξε.

Λίγο πριν τα μεσάνυχτα της 30ης Δεκεμβρίου, η Διεθνής Εταιρεία Λοιμωδών Νοσημάτων, ένας μη κερδοσκοπικός οργανισμός με έδρα τη Μασαχουσέτη, δημοσίευσε μια ανησυχητική αναφορά στο διαδίκτυο. Ένας αριθμός ανθρώπων στη Wuhan, μια πόλη με περισσότερους από 11 εκατομμύρια ανθρώπους στην κεντρική Κίνα, είχε διαγνωστεί με μια «ανεξήγητη πνευμονία».

Κινέζοι ερευνητές σύντομα εντόπισαν 41 νοσηλευμένους ασθενείς με την ασθένεια.

Μετά την απομόνωση των συγκεκριμένων ασθενών, οι Κινέζοι επιστήμονες δημοσίευσαν στο διαδίκτυο τη γενετική αλληλουχία του ιού. Επειδή οι εταιρείες που συνεργάζονται με το αγγελιαφόρο RNA (mRNA) δεν χρειάζονται τον ίδιο τον ιό για να δημιουργήσουν ένα εμβόλιο, απλώς έναν υπολογιστή που να δείχνει στους επιστήμονες ποιες χημικές ουσίες να ενώσουν και με ποια σειρά, οι ερευνητές της Moderna, της BioNTech και άλλων εταιρειών άρχισαν να εργάζονται.

Η πανδημία εξαπλώθηκε. Η εστίαση των εταιρειών στα εμβόλια ήταν η κατάλληλη ευκαιρία και ο μοναδικός δρόμος.

Η Moderna και η BioNTech σχεδίασαν η κάθε μία ένα μικρό κομμάτι γενετικού κώδικα που θα μπορούσε να αναπτυχθεί σε κύτταρα για να διεγείρει την ανοσοαπόκριση ενός κορωνοϊού. Τα δύο εμβόλια διαφέρουν ως προς τις χημικές τους δομές, τον τρόπο παρασκευής των ουσιών και τον τρόπο με τον οποίο μεταδίδουν mRNA σε κύτταρα. Και τα δύο εμβόλια χρειάζονται δύο λήψεις σε απόσταση λίγων εβδομάδων.

Οι εταιρείες βιοτεχνολογίας ανταγωνίζονταν δεκάδες άλλες ομάδες που χρησιμοποίησαν ποικίλες προσεγγίσεις λήψης εμβολίων, συμπεριλαμβανομένης της παραδοσιακής, πιο χρονοβόρας μεθόδου, της χρήσης δηλαδή ενός αδρανοποιημένου ιού για την παραγωγή ανοσοαπόκρισης. Η Moderna ήταν ιδιαίτερα καλή σε αυτό τον τομέα και αυτή ήταν η ευκαιρία της.

Σαράντα δύο ημέρες μετά την κυκλοφορία του γενετικού κώδικα, στις 24 Φεβρουαρίου, ο Διευθύνων Σύμβουλος της Moderna, Bancel, άνοιξε ένα email στο κινητό του και χαμογέλασε, καθώς είχε έρθει πλέον η στιγμή που περίμενε. Έβγαλε μια φωτογραφία ενός κουτιού τοποθετημένου μέσα σε ένα ψυγείο φορτηγό, στο εργοστάσιο Norwood και αυτό κατευθύνθηκε στο Εθνικό Ινστιτούτο Αλλεργίας και Λοιμωδών Νοσημάτων στη Βηθεσδά, στο Μέριλαντ. Το πακέτο περιείχε μερικές εκατοντάδες φιαλίδια, το καθένα περιείχε το πειραματικό εμβόλιο της εταιρείας του.

Η Moderna ήταν ο πρώτος κατασκευαστής φαρμάκων που έδωσε ένα πιθανό εμβόλιο για κλινικές δοκιμές. Σύντομα, το εμβόλιο του έγινε το πρώτο που υποβλήθηκε σε δοκιμές σε ανθρώπους, σε μια μικρή δοκιμή πρώιμου σταδίου. Και στις 28 Ιουλίου, έγινε ο πρώτος που άρχισε να ελέγχεται σε μια δοκιμή τελικού σταδίου σε ένα σκηνικό που αντανακλούσε την αποδοχή της εταιρείας από τον Τύπο.

Ο πρώτος εθελοντής που πήρε μια δόση του εμβολίου της Moderna ήταν ένας τηλεοπτικός παρουσιαστής σε ένα θυγατρικό κανάλι του CNN στη Savannah της Τζόρτζια. Ωστόσο, μαζί με αυτό το επίτευγμα, η Moderna θα προκαλούσε και επανειλημμένως αντιπαραθέσεις.

 

Στις 18 Μαΐου, η εταιρεία δημοσίευσε ένα δελτίο τύπου με την επίδειξη «θετικών προσωρινών κλινικών δεδομένων». Η εταιρεία ανέφερε ότι το εμβόλιο της είχε δημιουργήσει εξουδετερωτικά αντισώματα στους πρώτους οκτώ εθελοντές στη μελέτη πρώιμης φάσης, δηλαδή σε ένα μικρό δείγμα.

Ωστόσο, η Moderna δεν παρείχε εφεδρικά δεδομένα, καθιστώντας δύσκολο να εκτιμηθεί πόσο ενθαρρυντικά ήταν τα αποτελέσματα. Παρ’ όλα αυτά, η τιμή της μετοχής της αυξήθηκε κατά 20% εκείνη την ημέρα.

Ορισμένα κορυφαία στελέχη της Moderna υπέστησαν επίσης κριτική για την πώληση μετοχών αξίας εκατομμυρίων, συμπεριλαμβανομένης του Bancel και του επικεφαλής ιατρού της εταιρείας, Tal Zaks.

Επιπλέον, ορισμένοι επικριτές δήλωσαν ότι η κυβέρνηση προσέφερε στη Moderna μια γενναία συμφωνία, αναλαμβάνοντας μέρος του κόστους για την ανάπτυξη του εμβολίου και δεσμεύτηκε να αγοράσει τουλάχιστον 100 εκατομμύρια δόσεις, όλες για 2,48 δισεκατομμύρια δολάρια. Αυτό ισοδυναμεί με περίπου $25 τη δόση, στην οποία η Moderna αναγνωρίζει ότι περιλαμβάνει και κέρδος.

Αντίθετα, η κυβέρνηση δεσμεύτηκε για περισσότερα από 1 δισεκατομμύριο δολάρια στην Johnson & Johnson για την κατασκευή και την παροχή τουλάχιστον 100 εκατομμυρίων δόσεων του εμβολίου της, το οποίο χρησιμοποιεί διαφορετική τεχνολογία από το mRNA. Ωστόσο, η J&J υποσχέθηκε να μην επωφεληθεί από τις πωλήσεις του εμβολίου κατά τη διάρκεια της πανδημίας.

Στη Γερμανία, ο Sahin, ο επικεφαλής της BioNTech, ανέφερε σε άρθρο του στο Lancet τον Ιανουάριο σχετικά με το ξέσπασμα της Wuhan ότι η είδηση αμέσως τους κινητοποίησε. «Καταλάβαμε ότι αυτό θα γινόταν πανδημία», είπε. Την επόμενη μέρα, συναντήθηκε με την ηγετική του ομάδα. «Τους είπα ότι πρέπει να αντιμετωπίσουμε μια πανδημία που έρχεται στη Γερμανία», ανέφερε o Sahin.

Kathrin Jansen

Συνειδητοποίησε επίσης ότι χρειαζόταν έναν ισχυρό συνεργάτη για την παρασκευή του εμβολίου και σκέφτηκε την Pfizer. Οι δύο εταιρείες είχαν συνεργαστεί στο παρελθόν για να αναπτύξουν εμβόλια γρίπης mRNA. Τον Μάρτιο, κάλεσε τον κορυφαίο εμπειρογνώμονα εμβολίων της Pfizer, Kathrin Jansen. «Τη ρώτησα αν η Pfizer ενδιαφερόταν να συνεργαστεί μαζί μας και αυτή, χωρίς καμία συζήτηση, είπε, “Ναι, θα θέλαμε να το κάνουμε αυτό”», ανέφερε ο Sahin.

Ο Philip Dormitzer-πάνω, επικεφαλής επιστημονικός υπεύθυνος για τα εμβόλια ιών στην Pfizer, δήλωσε ότι η ανάπτυξη ενός εμβολίου κορωνοϊού ήταν «πολύ στον τομέα ενδιαφέροντος της Pfizer ως εταιρεία εμβολίων με πολλαπλά και διαφορετικά αντίστοιχα προϊόντα».

Η Pfizer απασχολεί περίπου 2.400 υπαλλήλους στη Μασαχουσέτη, συμπεριλαμβανομένων περίπου 1.400 στο εργοστάσιό της στο Andover, ένα από τα τρία που παράγει το εμβόλιο για την εταιρεία που εδρεύει στη Νέα Υόρκη στις ΗΠΑ.

Ο Διευθύνων Σύμβουλος της Pfizer Albert Bourla, ο οποίος προήχθη στην εταιρεία μετά από περισσότερα από 25 χρόνια στην Pfizer, δήλωσε σε συνέντευξη του τον Σεπτέμβριο στο τηλεοπτικό «Face the Nation» ότι εάν το εμβόλιο Pfizer-BioNTech αποτύγχανε, η εταιρεία του θα απορροφούσε την οικονομική απώλεια. Είπε ότι η Pfizer επέλεξε να μην πάρει χρηματοδότηση από την κυβέρνηση εκ των προτέρων για να προστατεύσει τον γίγαντα των φαρμάκων από την πολιτική.

«Ήθελα να απελευθερώσω τους επιστήμονες μας από οποιαδήποτε γραφειοκρατία», είπε. «Όταν παίρνεις χρήματα από κάποιον, αυτό επιστρέφει πάντα με πίεση και επεμβάσεις», συμπλήρωσε.

Κορυφαία στελέχη της Pfizer έχουν πουλήσει επίσης πολύ λιγότερες μετοχές σε σύγκριση με τη Moderna από τότε που ξεκίνησε η πανδημία. Τα στελέχη της BioNTech επίσης δεν έχουν πουλήσει μετοχές από τότε που η εταιρεία βγήκε στον Τύπο, σύμφωνα με τα αρχεία της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς. Ωστόσο, οι αυξανόμενες τιμές μετοχών της BioNTech και της Moderna έχουν κάνει δισεκατομμυριούχους τόσο τον Sahin όσο και τον Bancel, σύμφωνα με το Forbes.

Ωστόσο, πολλοί είναι αυτοί που ανησυχούν για την προσφορά αυτών των πρώτων εμβολίων σε εκατοντάδες εκατομμύρια ανθρώπους σε τόσο μικρό χρονικό διάστημα. «Έχετε όλες αυτές τις περίεργες κλινικές και παθολογικές αλλαγές που προκαλούνται από αυτό το νέο κορωνοϊό νυχτερίδας και τα αντιμετωπίζετε με σκευάσματα για τα οποία δεν έχετε εμπειρία», δήλωσε ο Paul Offit, ειδικός μολυσματικών ασθενειών στο Παιδικό Νοσοκομείο της Φιλαδέλφεια.

Αρκετοί άλλοι δημιουργοί φαρμάκων έχουν επίσης αναπτύξει πειραματικά εμβόλια mRNA για τον κορωνοϊό, και δεν είναι τόσο μακριά, συμπεριλαμβανομένου της CureVac, μιας άλλης γερμανικής εταιρείας βιοτεχνολογίας και της Translate Bio, η οποία έχει συνεργαστεί με τον Γάλλο γίγαντα εμβολίων Sanofi Pasteur.
Η Pfizer ξεκίνησε τη δοκιμή του τελικού σταδίου στις 27 Ιουλίου 2020- την ίδια μέρα με τη Moderna – με τους πρώτους εθελοντές να λαμβάνουν ενέσεις στο Πανεπιστήμιο του Ρότσεστερ. Ανακοίνωσε τα πολλά υποσχόμενα πρώτα αποτελέσματα από αυτήν τη δοκιμή τη Δευτέρα, και ελπίζει να έχει επαρκή στοιχεία αυτόν τον μήνα για να ζητήσει άδεια έκτακτης ανάγκης για το εμβόλιο για τουλάχιστον ορισμένα άτομα υψηλού κινδύνου.

Η Moderna μπορεί να μην είναι πολύ πίσω. Ο εκπρόσωπός της, Ray Jordan-photo, δήλωσε τη Δευτέρα ότι στελέχη που υποπτεύονται ότι η Pfizer θα κυκλοφορήσει ορισμένα προκαταρκτικά δεδομένα δοκιμής στα τέλη του σταδίου πριν από τη Moderna, εν μέρει λόγω του προγράμματος δοσολογίας των αντίπαλων εμβολίων. Οι παραλήπτες του εμβολίου της Pfizer παίρνουν δύο δόσεις σε απόσταση τριών εβδομάδων, ενώ οι παραλήπτες του Moderna παίρνουν δύο δόσεις σε απόσταση 4 εβδομάδων.

Σημειώνοντας μια υπέροχη νότα, περιέγραψε τα νέα της Pfizer ως «ένα σημαντικό βήμα για το φάρμακο mRNA».

«Είπαμε ότι ο κόσμος χρειάζεται περισσότερα από ένα εμβόλια Covid-19», δήλωσε ο Jordan. «Παραμένουμε σε καλό δρόμο».

Οι προηγούμενες αποτυχημένες προσπάθειες της Moderna

To άρθρο γράφτηκε το 2017 από τον εξειδικευμένο συντάκτη στα θέματα βιοτεχνολογίας κ. Damian Garde και δημοσιεύθηκε στο [statnews.com]. Το διαβάσαμε με κομμένη την ανάσα. Οι συνειρμοί αυτονόητοι. Ανάμεσα στους επενδυτές της εταιρίας και το Ιδρυμα Gates.

Η πλουσιοπάροχα χρηματοδοτούμενη Moderna αντιμετωπίζει προβλήματα ασφάλειας σε μια τολμηρή προσπάθεια να φέρει επανάσταση στην ιατρική

Η Moderna Therapeutics, η πιο περιζήτητη ιδιωτική εταιρεία στη βιοτεχνολογία, αντιμετωπίζει προβλήματα ασφάλειας με την πιο φιλόδοξη θεραπεία της, η STAT έχει μάθει – και τώρα βασίζεται σε μια μυστηριώδη νέα τεχνολογία για να κρατήσει την αυθάδικη υπόσχεσή της ότι θα ξαναανακαλύψει τη σύγχρονη ιατρική .

Ακριβώς πριν από ένα χρόνο (2016), ο Διευθύνων Σύμβουλος της Moderna, Stéphane Bancel, μίλησε με ενθουσιασμό για το «απίστευτο» μέλλον της εταιρείας του μπροστά σε ένα όρθιο πλήθος στο ετήσιο Συνέδριο Υγείας του J.P. Morgan. Υποσχέθηκε ότι η θεραπεία της Moderna για μια σπάνια και εκφυλιστική ασθένεια γνωστή ως σύνδρομο Crigler-Najjar, που αναπτύχθηκε μαζί με τον γίγαντα της βιοτεχνολογίας Alexion Pharmaceuticals, θα συμμετάσχει σε δοκιμές σε ανθρώπους το 2016.
Ήταν η πρώτη θεραπεία που θα χρησιμοποιούσε την τολμηρή νέα τεχνολογία που o Bancel υποσχέθηκε ότι θα παράγει δεκάδες φάρμακα την επόμενη δεκαετία.

Ωστόσο, η θεραπεία Crigler-Najjar έχει καθυστερήσει επ ‘αόριστον, δήλωσε εκπρόσωπος της Alexion στη STAT.

Ποτέ δεν αποδείχθηκε αρκετά ασφαλής για δοκιμές σε ανθρώπους, σύμφωνα με πολλούς πρώην υπαλλήλους και συνεργάτες της Moderna που εργάστηκαν στενά για το εγχείρημα.

Μη μπορώντας να προχωρήσει με αυτήν την τεχνολογία, η Moderna έπρεπε να επικεντρωθεί στην ανάπτυξη μιας χούφτας εμβολίων, στρεφόμενη σε ένα λιγότερο προσοδοφόρο πεδίο που δεν θα μπορούσε να δικαιολογήσει την περίπου 5 δισεκατομμυρίων δολαρίων αξία της εταιρείας.

«Τα πάντα είναι εμβόλια αυτή τη στιγμή, και τα εμβόλια είναι ο κράχτης», δήλωσε ένας πρώην διευθυντής της Moderna. “Η Moderna τώρα είναι μια εταιρεία εμβολίων πολλών δισεκατομμυρίων δολαρίων και δεν καταλαβαίνω πώς συμβαίνει αυτό.” (To 2017 είναι λογικό να μην το καταλάβαινε-σήμερα όμως το κατάλαβε. )

Ο Bancel δεν έκανε καμία αναφορά στο φάρμακο Crigler-Najjar όταν μίλησε τη Δευτέρα σε μια πάλι γεμάτη αίθουσα στο φετινό (2017) συνέδριο της J.P. Morgan.

Αντίθετα, η παρουσίασή του επικεντρώθηκε σε τέσσερα εμβόλια που η εταιρεία περνάει στην πρώτη φάση κλινικών δοκιμών: δύο στελέχη γρίπης, ένα τρίτο για τον ιό Zika και το τέταρτο παραμένει μυστικό (!!!).

Ο Stéphane Bancel παρουσίασε γρήγορα γραφήματα δεδομένων από μελέτες σε ζώα πριν περάσει βιαστικά στον ισολογισμό της Moderna και να συζητήσει για τα εμβόλια για τον καρκίνο της εταιρείας, για τα οποία έχουν προγραμματιστεί κλινικές δοκιμές αργότερα φέτος.

Όταν ο STAT ρώτησε τον Bancel μετά την παρουσίαση για τον Crigler-Najjar, αυτός μας παρέπεμψε στο Alexion.

Ανάγκη για «Βόηθα Παναγιά»

Η Moderna ιδρύθηκε το 2012, και κατάφερε να γίνει «μονόκερος» – αποτίμηση εταιρείας 1 δισεκατομμυρίο δολάρια – σε μόλις δύο χρόνια, πιο γρήγορα από την Uber, το Dropbox και το Lyft, σύμφωνα με την CB Insights.

Η πρόταση της εταιρείας: Χρησιμοποιώντας ειδικά σχεδιασμένα σκέλη του messenger RNA, γνωστό ως mRNA, στοχεύει να μετατρέψει τα κύτταρα του σώματος σε εργοστάσια φαρμάκων ad hoc, αναγκάζοντάς τα να παράγουν τις πρωτεΐνες που απαιτούνται για τη θεραπεία μιας ευρείας ποικιλίας ασθενειών.

Αλλά το mRNA είναι μια δύσκολη τεχνολογία. Αρκετές μεγάλες φαρμακευτικές εταιρείες έχουν δοκιμάσει και εγκαταλείψει την ιδέα, προσπαθώντας να εισάγουν mRNA σε κύτταρα χωρίς να προκαλέσουν δυσάρεστες παρενέργειες (!!!)
Ο Bancel έχει υποσχεθεί επανειλημμένα ότι οι νέες θεραπείες της Moderna θα αλλάξουν τον κόσμο, αλλά η εταιρεία αρνήθηκε να δημοσιεύσει δεδομένα σχετικά με το mRNA, προκαλώντας σκεπτικισμό σε ορισμένους επιστήμονες και επίπληξη από τους εκδότες του Nature.

Η επ’αόριστον καθυστέρηση στο εγχείρημα Crigler-Najjar σηματοδοτεί επίμονες ανησυχίες για την ασφάλεια οποιασδήποτε θεραπείας mRNA που πρέπει να παρέχεται σε πολλαπλές δόσεις, καλύπτοντας σχεδόν όλα όσα δεν είναι εμβόλιο, ανέφεραν πρώην υπάλληλοι και συνεργάτες.

Η εταιρεία αποκάλυψε μια νέα τεχνολογία τη Δευτέρα που λέει ότι θα παράσχει με μεγαλύτερη ασφάλεια mRNA. Ονομάζεται V1GL. Τον περασμένο μήνα, ο Bancel μίλησε στο Forbes για μια άλλη νέα τεχνολογία, το N1GL. (Τις έχουν τις τεχνολογίες σαν τα πουκάμισα)

Για κανένα από τα δύο όμως η εταιρεία δεν παρείχε λεπτομέρειες. Και το γεγονός ότι δεν έγιναν συγκεκριμένοι εγείρει αναπόφευκτα ερωτήματα.

Τρεις πρώην υπάλληλοι και συνεργάτες που είχαν να κάνουν με τη διαδικασία, δήλωσαν ότι η Moderna προσπαθούσε πάντα να χρησιμοποιεί νέες τεχνολογίες χορήγησης με την ελπίδα να πετύχει κάτι ασφαλέστερο από αυτό που είχε. (Ακόμη και ο Bancel αναγνώρισε, σε συνέντευξή του στο Forbes, ότι η μέθοδος χορήγησης που χρησιμοποιήθηκε στα πρώτα εμβόλια της Moderna «δεν ήταν πολύ καλή».)

Είναι τα N1GL και V1GL καλύτερα; Η εταιρεία δεν παρουσίασε δεδομένα για να απαντήσει σε αυτήν την ερώτηση. Όταν η STAT ρώτησε σχετικά με τις νέες τεχνολογίες, ο Bancel κατεύθυνε τις ερωτήσεις στις καταθέσεις διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας της εταιρείας.
Οι τρεις πρώην υπάλληλοι και συνεργάτες δήλωσαν ότι πιστεύουν ότι οι N1GL και V1GL είναι είτε πολύ πρόσφατες ανακαλύψεις, μόλις στα πρώτα στάδια δοκιμής – ή αλλιώς νέα ονόματα που δόθηκαν σε τεχνολογίες που κατέχει η Moderna εδώ και χρόνια..
«[Η τεχνολογία] θα έπρεπε να είναι ενός είδους Βόηθα Παναγιά θαύμα για να μπορέσουν να φτάσουν εκεί που πρέπει σύμφωνα με το χρονοδιάγραμμά τους», είπε ένας πρώην υπάλληλος. «Είτε ο [Bancel] είναι εξαιρετικά σίγουρος ότι πρόκειται να λειτουργήσει, είτε λόγω αμηχανίας εξαιτίας της έλλειψης προόδου μέχρι τώρα κάτι πρέπει να πει στους εκεί έξω.»
Πρώην υπάλληλοι και συνεργάτες που μίλησαν με τη STAT ζήτησαν να παραμείνουν ανώνυμοι επειδή είχαν υπογράψει συμφωνίες μη αποκάλυψης – τις οποίες η εξαιρετικά μυστικοπαθής Μοderna απαιτεί ακόμη και από ορισμένους υποψηφίους για εργασία να υπογράψουν.
Μια έρευνα της STAT πέρυσι διαπίστωσε ότι ο Bancel είχε απομακρύνει κορυφαίο ταλέντο από τη Μοderna χρησιμοποιώντας μια κουλτούρα αλληλοκατηγορίας και ένα καυστικό εργασιακό περιβάλλον, συμπεριλαμβανομένων απολύσεων «εδώ και τώρα» για αποτυχημένα πειράματα.
Η εταιρεία, που εδρεύει στο Cambridge, Mass., φαίνεται να έχει αποκαταστήσει τη φήμη στους κατώτερους υπαλλήλους, κερδίζοντας βραβεία για το χώρο εργασίας από το Science Magazine και την Boston Globe, αλλά η Moderna έχει χάσει περισσότερους από δώδεκα κορυφαίους επιστήμονες και διευθυντές τα τελευταία τέσσερα χρόνια, παρά τους τεράστιους οικονομικούς πόρους της.

Ιός στο λογισμικό
Ο Bancel, πρώτη φορά διευθύνων σύμβουλος βιοτεχνολογίας, απέφυγε ερωτήσεις σχετικά με τις δυνατότητες της Moderna. Περιγράφει το mRNA ως έναν απλό τρόπο ανάπτυξης θεραπειών για πολλές ασθένειες. Όπως είπε στο STAT κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού, «το mRNA είναι σαν ένα λογισμικό: Μπορείτε απλά να μετατρέψετε το αρχικό και να αναπτύξετε πολλά προϊόντα μετέπειτα.»
Φαίνεται σαφές, ωστόσο, ότι το λογισμικό αντιμετώπισε ιούς.
Οι ασθενείς με Crigler-Najjar δεν έχουν ένα βασικό ένζυμο ήπατος που απαιτείται για τη διάσπαση της χολερυθρίνης, μιας κιτρινωπής ουσίας που αναπτύσσεται στο σώμα καθώς διαλύονται τα γερασμένα ερυθρά αιμοσφαίρια. Χωρίς αυτό το ένζυμο, η χολερυθρίνη πολλαπλασιάζεται στο αίμα, οδηγώντας σε ίκτερο, εκφυλισμό των μυών και ακόμη και εγκεφαλική βλάβη.
Στα μάτια της Moderna, η «μία στο εκατομμύριο» ασθένεια έμοιαζε με τον ιδανικό υποψήφιο για θεραπεία με mRNA. Η εταιρεία δημιούργησε μια σειρά mRNA που θα κωδικοποιούσε το ένζυμο που λείπει, πιστεύοντας ότι είχε φτάσει σε ένα εξαιρετικό σημείο εκκίνησης για να αποδείξει ότι η τεχνολογία θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί για τη θεραπεία σπάνιων ασθενειών.
Αλλά τα πράγματα σιγά σιγά πήγαν στραβά πέρυσι (2016).
Κάθε φάρμακο έχει αυτό που ονομάζεται θεραπευτικό παράθυρο, το επιστημονικό σημείο κλειδί όπου μια θεραπεία είναι αρκετά ισχυρή ώστε να έχει επίδραση σε μια ασθένεια αλλά όχι τόσο ισχυρή ώστε να θέτει τους ασθενείς σε πολύ μεγάλο κίνδυνο.

Για το mRNA, αυτό αποδείχθηκε ασαφές. (Bοήθα Παναγιά, η Παναγιά μαζί σου κλπ)
Προκειμένου να προστατευθούν τα μόρια mRNA από τις φυσικές άμυνες του σώματος, οι κατασκευαστές φαρμάκων πρέπει να τα τυλίξουν σε ένα προστατευτικό περίβλημα. Για τη Moderna, αυτό σήμαινε να βάλει τη θεραπεία Crigler-Najjar σε νανοσωματίδια από λιπίδια. Και για τους χημικούς της, αυτά τα νανοσωματίδια δημιούργησαν μια τρομακτική πρόκληση: Όταν η δόση είναι πολύ μικρή και δεν υπάρχει αρκετό ένζυμο για να επηρεάσει την ασθένεια. Όταν η δόση είναι πάρα πολύ μεγάλη το φάρμακο είναι πολύ τοξικό για τους ασθενείς.

Από την αρχή, οι επιστήμονες της Moderna ήξεραν ότι η χρήση mRNA για την τόνωση της παραγωγής πρωτεϊνών θα ήταν δύσκολο έργο, οπότε ξεσκόνισαν την ιατρική βιβλιογραφία να βρουν ασθένειες που θα μπορούσαν να αντιμετωπιστούν με μικρές μόνο ποσότητες πρόσθετης πρωτεΐνης.
«Και αυτός ο κατάλογος των ασθενειών είναι πολύ, πολύ μικρός», είπε ο πρώην υπάλληλος που είπε ότι ο Bancel χρειαζόταν το

«Βόηθα Παναγιά»

Το Crigler-Najjar ήταν το φρούτο που κρεμόταν χαμηλότερα.
Ωστόσο, η Moderna δεν μπορούσε να κάνει τη θεραπεία της να λειτουργήσει, ανέφεραν πρώην υπάλληλοι και συνεργάτες. Η ασφαλής δόση ήταν πολύ ασθενής και οι επαναλαμβανόμενες ενέσεις μιας δόσης αρκετά ισχυρής για να είναι αποτελεσματικές είχαν ενοχλητικές παρενέργειες στο ήπαρ όπως έδειξαν σε μελέτες σε ζώα.
Το φάρμακο, ALXN1540, έκτοτε έχει καθυστερήσει, καθώς η Moderna δουλεύει σε «νέες και καλύτερες φόρμουλες» που θα μπορούσαν αργότερα να δοκιμαστούν σε ανθρώπους, δήλωσε η Alexion σε μια δήλωση μέσω ηλεκτρονικού ταχυδρομείου.

Τεράστια αξία μετριοπαθής παραγωγή

Η αποτυχία στην πρώτη και πιο προηγμένη θεραπεία της δημιουργεί αμφιβολίες για τους άλλους στόχους της Moderna για τον χώρο των σπάνιων ασθενειών.
Θέτει σε αμφισβήτηση επίσης την εκτίμηση αξίας της Moderna, η οποία υπολογίζεται στα 4,7 δισεκατομμύρια δολάρια από το Pitchbook. Η εταιρεία έχει συγκεντρώσει σχεδόν 2 δισ. Δολάρια σε μετρητά από επενδυτές και συνεργάτες. Αλλά το έπραξε υποσχόμενη μια επαναστατική τεχνολογία αρκετά ασφαλή για να παρέχει επαναλαμβανόμενες δόσεις mRNA.
Τα φάρμακα που προωθεί τώρα, αντίθετα, είναι πιο μέτρια, βασισμένα σε μεμονωμένες χορηγήσεις mRNA. Πέρα από τα τέσσερα εμβόλια, έχει μια κλινική δοκιμή πρώιμου σταδίου με στόχο την καρδιακή νόσο, η οποία ξεκίνησε μόλις τον περασμένο μήνα από τον συνεργάτη AstraZeneca. Η θεραπεία περιλαμβάνει μια εφάπαξ δόση και δεν χρησιμοποιεί το περίπλοκο περίβλημα νανοσωματιδίων.

Τα εμβόλια δεν είναι τόσο επικερδή (τότε, το 2017, δεν ήταν) όσο ο χώρος σπάνιων ασθενειών που η Moderna ελπίζει να κυριαρχήσει. Η αγορά είναι επίσης πολύ πιο κορεσμένη. Τουλάχιστον επτά εμβόλια Zika, για παράδειγμα, είτε βρίσκονται σε κλινική δοκιμή είτε αναμένεται να ξεκινήσουν δοκιμές μέχρι το επόμενο φθινόπωρο.

Η Moderna έχει περίπου 1,3 δισεκατομμύρια δολάρια σε μετρητά, σύμφωνα με τον Bancel. Αλλά με σχέδια να δαπανήσει περισσότερα από 300 εκατομμύρια δολάρια ετησίως επενδύοντας στην τεχνολογία της, θα χρειαστεί τελικά να συγκεντρώσει περισσότερα χρήματα τελικά. Το πιο λογικό βήμα θα ήταν να δημοσιοποιηθεί και πέρυσι η Moderna αναδιοργάνωσε την επιχείρησή της για να προετοιμαστεί για μια αρχική δημόσια προσφορά.

Όμως, στην τρέχουσα αποτίμησή του, το IPO της Moderna θα είναι το μεγαλύτερο στην ιστορία της βιοτεχνολογίας, αφήνοντας ορισμένους επενδυτές να ξύνουν το κεφάλι τους για το πως η παραγωγή εμβολίων θα μπορούσε να δικαιολογήσει έναν τέτοιο αριθμό (Η Πανδημία των Συμπτώσεων που θα ακολουθούσε θα έδινε τις απαντήσεις και θα θεράπευε τα οικονομικά της εταιρίας)

Εάν η Moderna επιλέξει να παραμείνει ιδιωτική, δεν είναι σαφές εάν μπορεί να συγκεντρώσει περισσότερα μετρητά χωρίς να καταφύγει στη πώληση νέων μετοχών που πωλούνται σε τιμή χαμηλότερη από τις τελευταίες.

Μέχρι να αποδείξει η Moderna ότι η τεχνολογία της μπορεί να θεραπεύσει με ασφάλεια μια ασθένεια, αυτές οι ερωτήσεις θα είναι δύσκολο να απαντηθούν.
«Οι φίλοι μου ρωτούν αν είναι σαν τον Theranos (αποτυχημένη εταιρεία) και λέω όχι. Νομίζω ότι είναι μια πραγματική ιδέα », είπε ένας πρώην συνεργάτης της Moderna. “Το ερώτημα είναι πόσο καλά λειτουργεί.”
Ο Bancel δεν παρέχει τα δεδομένα που θα μπορούσαν να απαντήσουν σε αυτό. Αλλά προβάλλει απεριόριστη εμπιστοσύνη.

«Είμαι βέβαιος ότι σε πέντε χρόνια από τώρα θα βλέπουμε το 2017 ως το σημείο καμπής που πήγε απογείωσε τη Moderna “, είπε στην παρουσίαση της Δευτέρας. «Έχουμε την ευκαιρία να αλλάξουμε τα φάρμακα και δεν θα σταματήσουμε μέχρι να τελειώσουμε και να βοηθήσουμε τους ασθενείς».

Εκ των υστέρων ο CEO της Mode-rna αποδεικνύεται προφήτης.

Όπως και ο Bill Gates σ΄αυτή εδώ την σχεδόν προαναγγελθείσα (ίσως αποδειχθεί και κατά παραγγελία) πανδημία…

 https://kourdistoportocali.com/read-this/oyte-me-toys-hooligans-arnites-toy-emvolioy-oyte-me-osoys-theoroyn-to-emvolio-thesfato-eimaste-skeptomenoi-theloyme-apantiseis/