Πείραμα επιδεικνύει πώς η μνήμη συνδέει τις αισθήσεις

Πώς μπορεί μια εικόνα ή μια οσμή να επαναφέρει στο μυαλό μας μια ολόκληρη σειρά γεγονότων; Βρετανοί επιστήμονες προσφέρουν τώρα μια εξήγηση: Ο ιππόκαμπος «ενορχηστρώνει» στον εγκέφαλο αναμνήσεις αποθηκευμένες σε διαφορετικές εγκεφαλικές περιοχές.

Πώς μπορεί μια εικόνα ή μια οσμή να επαναφέρει στο μυαλό μας μια ολόκληρη σειρά γεγονότων; Βρετανοί νευροεπιστήμονες προσφέρουν τώρα μια εξήγηση: Η περιοχή του εγκεφάλου που ονομάζεται ιππόκαμπος «ενορχηστρώνει» οπτικές, ακουστικές και οσφρητικές αναμνήσεις αποθηκευμένες σε διαφορετικές εγκεφαλικές περιοχές.

Όπως εξηγεί την Τρίτη το Nature.com, οι επιστήμονες πιστεύουν ότι οι οπτικές αναμνήσεις αποθηκεύονται στον οπτικό φλοιό, οι ακουστικές στον ακουστικό φλοιό, κ.ο.κ.

Όταν μια οσμή, για παράδειγμα, μας θυμίσει μια μυρωδιά από το παρελθόν, ο ιππόκαμπος αναλαμβάνει να επαναφέρει οπτικές και ακουστικές αναμνήσεις που σχετίζονται με την οσμή αυτή.

Παρόλο που οποιοδήποτε ερέθισμα μπορεί να επαναφέρει σύνθετες αναμνήσεις, οι οσμές φαίνεται ότι είναι η κατ εξοχήν «αίσθηση της μνήμης».

«Η μνήμη των οσμών φαίνεται να είναι η πλέον ανθεκτική» σχολιάζει ο Τζέι Γκότφραϊντ, επικεφαλής των ερευνητών στο Πανεπιστημιακό Κολέγιο του Λονδίνου.

Ο Γκότφραϊντ παρατήρησε απ ευθείας στον εγκέφαλο το φαινόμενο της σύνδεσης αισθητηριακών αναμνήσεων και δημοσιεύει τα συμπεράσματά του στην επιθεώρηση Neuron.

Οι ερευνητές έδωσαν σε εθελοντές να κοιτάξουν μια σειρά από εικόνες και τους ζήτησαν να συνδέσουν στο μυαλό τους τις εικόνες αυτές με μια σειρά άσχετων οσμών. Αν, για παράδειγμα, η εικόνα μιας πάπιας έπρεπε να συνδεθεί με τη μυρωδιά του τριαντάφυλλου, ο εθελοντής μπορούσε να φανταστεί μια πάπια να περπατά σε έναν ροδόκηπο.

Στη συνέχεια, οι ερευνητές κατέγραψαν την εγκεφαλική δραστηριότητα των εθελοντών την ώρα που ξανακοιτούσαν τις εικόνες, αυτή τη φορά χωρίς να μυρίζουν κάτι.

Όπως διαπιστώθηκε, οι εικόνες ενεργοποίησαν τόσο τον ιππόκαμπο όσο και την περιοχή του εγκεφάλου που αναλαμβάνει την αίσθηση της όσφρησης. Το ίδιο φαινόμενο πιθανότατα συμβαίνει και με τις άλλες αισθήσεις.

Πάντως, ο Γκότφραϊντ υποψιάζεται ότι η σύνδεση των αναμνήσεων μπορεί να γίνει και χωρίς τον ιππόκαμπο. Ασθενείς με βλάβες σε αυτή την περιοχή μπορεί να παρουσιάζουν αμνησία, θυμούνται όμως καθαρά οσμές από την παιδική τους ηλικία.

Αγνωστο παραμένει επίσης το πώς ο εγκέφαλος αποφασίσει ποιες αναμνήσεις πρέπει να συνδεθούν μεταξύ τους. «Αν μπορούσε κανείς να απαντήσει σε αυτό, θα μπορούσε να ελπίζει στο Νόμπελ» σχολιάζει ο Γκότφραϊντ.

Newsroom ΑΛΤΕΡ ΕΓΚΟ