Βάφτιση στα χρόνια εκείνα … τα παλιά, τόσο στη Λήμνο όσο και σε πολλές άλλες περιοχές της Ελλάδας

Στα παλιά χρόνια, τόσο στη Λήμνο όσο και σε πολλές άλλες περιοχές της Ελλάδας, οι γονείς δεν παρευρίσκονταν στην εκκλησία κατά τη διάρκεια της βάφτισης του παιδιού τους. Περίμεναν αποκλειστικά στο σπίτι, καθώς το μυστήριο θεωρούνταν μια ιερής σημασίας πνευματική συμφωνία ανάμεσα στον νονό (ανάδοχο), το παιδί και τον Θεό. 

Οι Λόγοι Πίσω από το Έθιμο

Απόλυτη πνευματική δικαιοδοσία του νονού: Ο νονός αναλάμβανε πλήρως την ευθύνη να εισαγάγει το βρέφος στον Χριστιανισμό. Η παρουσία των φυσικών γονέων θεωρούνταν περιττή ή και «παρεμβατική» σε αυτή την καθαρά πνευματική ένωση. 
Η «αγνότητα» της μητέρας: Σε παλαιότερες εποχές, αν η βάφτιση γινόταν πριν συμπληρωθούν οι παραδοσιακές 40 ημέρες από τη γέννα, η μητέρα θεωρούνταν ότι βρισκόταν ακόμη σε περίοδο λοχείας (ακάθαρτη λατρευτικά) και δεν επιτρεπόταν να εισέλθει στον ναό.
Το στοιχείο της έκπληξης για το όνομα: Οι γονείς συχνά δεν γνώριζαν με απόλυτη βεβαιότητα ποιο όνομα θα επέλεγε τελικά ο νονός, καθώς εκείνος είχε τον πρώτο και τον τελευταίο λόγο. 

Πώς Γινόταν η Διαδικασία

Η μεταφορά του μωρού: Το μωρό οδηγούσε στην εκκλησία η γιαγιά (συνήθως η μητέρα του πατέρα) ή η μαμή του χωριού.
Ο αγώνας δρόμου των παιδιών («Μουζντές»): Μόλις ο νονός πρόφερε το όνομα μέσα στην κολυμπήθρα, όλα τα μικρά παιδιά του χωριού που περίμεναν στην εκκλησία ξεκινούσαν έναν αγώνα δρόμου προς το σπίτι των γονιών.
Το φιλοδώρημα των συγχαρητηρίων: Το πρώτο παιδί που έφτανε και φώναζε το όνομα στους γονείς, έπαιρνε ένα καλό χρηματικό φιλοδώρημα (τον λεγόμενο μουζντέ ή συχαρίκι). Τα υπόλοιπα παιδιά δέχονταν γλυκίσματα. 
Η επιστροφή και η παράδοση: Μετά το τέλος του μυστηρίου, η πομπή επέστρεφε στο σπίτι. Ο νονός παρέδιδε το μωρό στην αγκαλιά της μητέρας του λέγοντας: «Σου το πήρα αβάπτιστο και σου το φέρνω βαπτισμένο».

Με το πέρασμα των δεκαετιών (περίπου μετά το 1950-1960), το έθιμο ατόνησε. Αρχικά επετράπη η παρουσία μόνο του πατέρα και στη συνέχεια της μητέρας, φτάνοντας στη σημερινή μορφή όπου οι γονείς είναι οι κεντρικοί διοργανωτές της τελετής.